Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3911 K.2025/573

Taah. Beton San. Nakl. Madencilik ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... KAYYIM : ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

Ordu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2020/636 E., 2023/211 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacılar Akten İnş. Tic. ve San. A.Ş ve Yurt Se İnş. Taah. Beton San. Nakl. Mad. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ...ile davalı vekili Avukat ... geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde;... ve...Mahalleri arazilerinin turnasuyu ırmağı taşkın ve kıyı oyuntuları kontrolü (3.kısım) inşaatı işinin yapımı için, taraflar arasında 27.10.2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmelerin imalât girdilerinde meydana gelen beklenmeyen fiyat artışları dolayısıyla büyük projelerin ve kamu hizmetlerinin aksamaması ve oluşan mağduriyetlerin giderilmesini teminen yüklenicilere idare onayına bağlı olarak fesih ya da devir hakkı verilmesi amacıyla vaz'edilen 17.01.2019 tarihli, 7161 sayılı Yasa'nın 32. maddesi ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen geçici 4. madde uyarınca,

iş ortaklığı tarafından 22.01.2019 tarihinde, fesih ihbarında bulunulduğunu, bu talebin 7161 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 4735 sayılı Kanun'a eklenen geçici 4. maddeye uygun olarak davalı kurum tarafindan olumlu görüşle Hazine ve Maliye Bakanlığı'na iletilmek üzere DSİ Genel Müdürlüğü'ne gönderildiğini, ilgili birimin olumlu görüşü doğrultusunda, sözleşmenin feshedilerek tasfiye edilmesinin uygun bulunduğunu, bilahare, ortaklık adına, pilot ortak olan Yurt-Se Ltd.

Şti. imzası ile kuruma yazılan yazı ile tasfiye kararının kaldırılmasının talep edildiğini, davalı kurumca da, talebin uygun bulunduğunun ve 02.08.2019 tarihli olur'un iptal edildiğinin yazı ile bildirildiğini, davacı şirketin anılan kurum yazısı ile muttali olduğu bu durum üzerine, bu kez davacı Akten A.Ş. olarak, davalı kuruma dilekçe ile başvurarak, pilot ortak Yurt- Se İnşaat San. Tic. Ltd.

Şti. yetkilisi tarafından, ortaklık kaşesi altına atılan tek imza ile davacının bilgisi ve oluru olmaksızın tek taraflı şekilde tasfiye kararının kaldırılmasının talep edilemeyeceğini, taraflar arasında akdedilen ortaklık sözleşmesinin temsile ilişkin hükümlerinin de buna cevaz vermediğinin, ortaklık nezdinde tasfiye kararının yürürlüğünün devam ettiği hususunun davalıya bildirildiğini, davalı kurumca ise ortaklık adına Bölge Müdürlüğüne sunulan iş ortaklığı beyannamesi uyarınca pilot ortağın, ortaklık adına her konuda temsile yetkili olduğunun ifade edildiğini, tasfiye sürecinin devam etmediğinin bildirildiğini, DSİ 75. Şube Müdürlüğü'nce,

devam ettiği ifade edilen sözleşmenin 10. maddesi gereği kesin teminat mektubunun süresinin uzatılması ve 15 gün içinde idareye bildirilmesi, aksi takdirde ise icra takibinin başlatılacağının bilinmesi hususunun ihbar edildiğini, bu ihbarın hukuka aykırı olduğunu belirterek, "sözleşmenin devam ettiği cihetiyle yaratmış olduğu muarazanın önlenmesine,

sözleşmenin fesih-tasfiye olduğunun tespitine, ortaklık adına, ilgili yasal mevzuat gereği yapılan ve davalı kurumca olur verilerek onaylanan feshi ihbar neticesinde tasfiye çalışmalarına başlanmış ve YİGŞ uyarınca tasfiye onay tarihi geçici kabul tarihi olmakla, onay ile birlikte geçici kabul aşamasına geçilmiş olup, davalı idarece de durum tespit tutanağı düzenlenmiş;

kesin hakediş için davalı kurum tarafından son metraj ölçümleri yapılmış olduğundan, gelinen aşama itibariyle tasfiyenin hükmen tesisi ile tasfiye sonucu hasıl olacak duruma göre ileride yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği üzere şimdilik 1.000,00 TL teminat tutarının 4735 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamında davalı idareden alınarak ortaklığa iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde, pilot ortak Yurt-se İnş. Taah. Beton San. Nak. Mad. ve Tic. Ltd.

Şti'nin yetkilisi tarafından 28.11.2019 tarihli imzalı dilekçe ile sözleşmenin tasfiye edilmesi kararının kaldırılmasının talep edildiğini, davalı DSİ Genel Müdürlüğü'nün 09.12.2019 tarihli yazısı ile işin tasfiyesinden vazgeçilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığının belirtildiğini, iş ortaklığı yüklenimindeki "Ordu Gülyalı Turnasuyu ve Altınordu Saraycık Mahalleri Arazilerinin Turnasuyu Irmağı Taşkın ve Kıyı Oyuntuları Kontrolü (3.

Kısım)" işinde yüklenici firmanın, sözleşmenin tasfiye edilmesi kararının kaldırılması talebinin uygun bulunarak 02.08.2019 tarihli olur'un iptal edildiğini, iş ortaklığının, sözleşme hükümleri doğrultusunda işe devam etmesi, 2020 yılı ödeneğinin harcanarak işlerin tamamlanması ve teminat mektubunun süresinin uzatılmasının iş ortaklığından istendiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 14. maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 637 ve devamı maddelerine göre iş ortaklığı sözleşmesi kapsamında pilot ortak olarak (davacıyı da) temsil yetkisi bulunan Yurt-Se Ltd.

Şti. tarafından yargılama konusu sözleşmenin tasfiye edilmesi kararının kaldırılması talebinde ve buna göre davalı idarece yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, 4735 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesinin yükleniciler lehine düzenleme olduğu, yüklenicinin bu maddeden yararlanma talebinden sonradan vazgeçmesinin ve davalı idarece bu talebin kabul edilmesinin yüklenicinin aleyhine olmadığı, bu maddeye göre pilot ortağın tasfiye talebinde bulunma yetkisi olduğuna göre bu talebinden vazgeçmeye de yetkisinin bulunduğu" gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığı" gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde,

a.

Fesih ister tek tarafa ister iki tarafa borç yüklesin, tüm süreli borç ilişkilerinde söz konusu olan hukuki bir müessese olup, süreli sözleşme ilişkilerinde söz konusu olan bu müessesenin, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla kullanılan bozucu yenilik doğuran bir hak olduğunu, yasaların sözleşmenin feshini bazı koşullara bağlı tuttuğu istisnalar dışında sözleşmenin feshinin mahkeme kararına gerek olmaksızın ileri sürülebilen, karşı tarafın kabulüne bağlı olmayan karşı tarafa ulaşmakla sonuç doğuran, karşı tarafa ulaştıktan sonra geri alınması ise mümkün bulunmayan, bozucu yenilik doğuran tek taraflı bir irade beyanı olduğunu,

bozucu yenilik doğurucu özelliği nedeniyle karşı tarafa ulaştığı anda hüküm sonuç doğurmasının, olura tabi kılınması istisnai durumunda da, olurun verilmesi ile sözleşmenin fesih ile sona erdiğinin açık olduğunu, Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na tabi bir sözleşmenin ise bozucu yenilik doğuran fesih talebi ile bu talebin olura bağlanarak tasfiyeye girilen bir aşamada, fesihten vazgeçildiği gerekçesiyle olurun geri alındığından bahisle devam ettiğinden söz edilemeyeceğini,

b. Pilot ortak tarafından davalı kuruma verilen, hukuki değer ifade etmeyen vazgeçme beyanının, yüklenici aleyhine olmayacağı yönündeki değerlendirmenin somut olay özelinde doğru ve haklı bir değerlendirme olmadığını, öncelikle pilot ortak Yurt-Se Ltd. Şti.'nin dahi, ortaklık aleyhine sonuç doğuracağı görülen vazgeçme beyanında ısrarcı olmayarak, ortaklık adına fesih iradesini sürdürerek, kuruma yeniden fesih ve tasfiye amaçlı başvuru yaptığını, ortakların iradesinin ve menfaatinin bir yerde buluşmuş vaziyette olduğunu beyan etmektedir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, muarazanın önlenmesi, sözleşmenin fesholduğunun tespiti ve teminat alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay’daki duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,