Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3963 K.2025/715

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı-karşı davalı...Kağıt Karton San. ve Tic. A.Ş. vekilince duruşmalı, davalı-karşı davacı ... Tic. Ltd. Şti. vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 25.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ...ile davalı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki 29.10.2010 tarihli sözleşme ile davalıdan DCS sistemleri, programları ve ekipmanlarının satın alındığını, ayrıca ilk sözleşme ile alınan sistemin kapasitesinin artırılması için ilave donanım alımı konusunda 04.04.2011 tarihli sözleşmenin imzalandığını, böylece üretim maliyetlerinde ciddi bir tasarruf sağlanacağı inancıyla 356.000,00 Euro borçlanıldığını, ancak sistemin ilk baştan beri %100 verimle çalışmadığını, üretimde eski sistem olan manuel sistemle daha iyi sonuç alındığını, davalının sistemin amacına uygun bir şekilde %100 verimle çalıştığını gösteren testleri tamamlaması,

3 ay boyunca müvekkili tarafından sorunsuz kullanılıp kabulünün yapılması ve sözleşmeden doğan 15.600 Euro tutarlı 24 ay süreli banka teminat mektubunun müvekkile verilmesi yükümlülüklerinin davalı tarafça yerine getirilmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili tarafından davalıya fazla ödenen 123.649,14 Euronun ticari faiziyle iadesini, 90.673,75 Euro bakiye iş bedelinden borçlu olunmadığının tespiti ile şimdilik kâr kayıpları ve zararlar karşılığında 100.000,00 TL tazminatın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sistemin bünyesinde bulunması gereken özelliklerin tamamına eksiksiz olarak sahip olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, karşı davada ise; sözleşme nedeniyle ödenmeyen alacakları bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 90.673,75 Euro asıl alacak ve 17.700,02 Euro işlemiş faiz olmak üzere asıl alacağın ticari faiziyle tahsilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.03.2015 tarihli kararı ile DSC sistemine ilişkin olarak bilgisayar ortamında istenen komutları yerine getirdiği, kurulu sistemlerin aktif ve çalışır vaziyette olduğu, bu durumda sistemin ayıplı olmadığı, davalı şirketin üzerine düşen yükümlüklükleri yerine getirdiği,

taraflarca imzalanan sözleşmenin 7. maddesinde ''hiçbir durumda ne Honeywell ne de satın alanın tesadüfi, bağlı, özel, cezai, meşru, dolaylı hasarlar dahil olmakla beraber bunlarla kısıtlı olmamak üzere kâr, gelir veya kullanım kaybı veya veri kaybı veya bozulmasından dolayı bu zararların olma olasılığından haberdar olmuş olsa dahi sorumlu olmayacaktır'' şeklinde düzenleme olduğu,

tarafların imzaladıkları sözleşmeyle bağlı oldukları gerekçesiyle asıl davanın reddine, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davacı karşı davalı şirketin son sevkiyat tarihinden itibaren 6 ay içinde ödeme yükümlüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 31.03.2015 tarihli kararının süresinde davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece, raporlar arasında oluşan çelişki giderilmeden karar verildiği, mahkemece, alanında uzman ve önceki heyetlerde yer almayan yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulup, mahallinde keşif yapılıp makinenin çalıştırılmasının sağlanarak (masrafın davacı iş sahibi tarafından karşılanmak suretiyle) yapılan işin ayıplı olup olmadığı, ayıbın niteliği ve iş sahibinin seçimlik hakları da gözetilerek ve özellikle Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/250 D.

İş sayılı tespit dosyası aslı ve ekleri getirtilmek suretiyle o dosyada saptanan bulgular da değerlendirmek suretiyle rapor alınıp, rapora itirazlar olması durumunda bu itirazların giderilmesi için ek rapor alınıp sonucuna uygun karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yüklenici tarafından kurulan sistemin ayıplı olduğu ve istenen verim artışını sağlayamadığı, davalı-karşı davacı yüklenici tarafından kurulan sistemler aktif ve çalışır vaziyette olduğundan sözleşmeler gereğince ödenen iş bedelin iadesinin talep edilemeyeceği,

sözleşme ile kararlaştırılan ödeme koşulları (sistemin amaca uygun bir şekilde %100 verimle çalıştığını gösteren testlerin tamamlanması ve üç ay boyunca...Kağıt Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından sorunsuz kullanılıp kabulünün yapılması) gerçekleşmediğinden davacı-karşı davalı iş sahibinin bakiye iş bedelinden sorumlu olmadığı,

davacı-karşı davalı iş sahibinin uğradığı maddi zararın 50.000,00 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 123.649,14 Euro iş bedelinin iadesine ilişkin talebin reddine, 90.673,75 Euro bakiye iş bedelinden davacının borçlu olmadığının tespitine, 50.000,00 TL maddi tazminatın tahsiline, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Asıl davada kısmen kabule ilişkin kısmın bozulması gerektiğini, gerekçeli kararın hükmü açıklamadığını, gerekçeli hiçbir tespite yer verilmediğini,

b. Raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek hüküm kurmaya elverişli bir rapor alınmadan karar verildiğini,

c.Tüm raporlarda malın ve hizmetin ayıplı olduğunun açık ve kesin olduğunu, lehe raporların dikkate alınmadığını,

d.Gramaj vanasının değiştirilmesi gerekmekte idiyse bunu daha ilk kurulum yapılması sırasında davalının bildirerek ikinci sözleşme ile değiştirilen parçaların arasına alınması gerektiğini,

e.Mahkemenin bedelinin iadesinin reddine gerekçe gösterdiği sözleşmenin 7. maddesinin yanlış anlaşıldığını, usulüne uygun teslim alınmadığından bu maddenin uygulanamayacağını beyan etmektedir.

2.Davalı-Karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde; a.Bozma ilamına uygun keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması davacı tarafından engellenmiş olup davacının ayıp iddiasını ispat edemediğini,

b.Bilirkişi raporlarında yapılan tespitin varsayıma dayalı olduğunu, teknik açıdan gerekçelendirilmediğini,

c. Bozma kararına uyulmakla usulü müktesep hak oluştuğundan bozma kararı doğrultusunda tespit yapılmadan davacının iddiasının ispatının mümkün olmadığını,

d. Sökme işlemine bozmaya uyma ve keşif kararından sonra başlandığını ve keşfin icrasının sonuçlarının bilinerek engellendiğini,

e. Ayrık rapor 1 deki hatalı tespitlerin dikkate alındığını, DCS sisteminin çalışır ve faal durumda olduğu konusunda tüm bilirkişilerin mutabık olduğunu,

f. Sözleşmedeki ödeme koşullarında bilirkişi tespitlerinde yer alan koşulların bulunmadığını,

g.Maddi zararın kabulünün doğru olmadığını, sözleşmenin 7. maddesine göre bu nitelikte talepte bulunulamayacağını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada, ödenen iş bedelinin iadesi, bakiye iş bedelinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve maddi tazminat; karşı dava da ise bakiye iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekili ile davalı-karşı davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan taraflara karşılıklı olarak verilmesine,

Fazla yatırılan harcın istek halinde temyiz eden davacı-karşı davalı...Kağıt Karton San. ve Tic. A.Ş. 'ye iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı-karşı davacı ... Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,