Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4161 K.2025/286

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı kooperatifin müvekkili birliğin ortağı olduğunu, davalıya imarlı arsa tahsisi yapıldığını, buna ilişkin protokolün düzenlendiğini, davalının kendisine tahsis edilen parseldeki arsanın bir kısmını başka bir kooperatife devrettiğini, kooperatife tahsis edilen bölgenin alt yapı imalatlarının davacı tarafından gerçekleştirildiğini, davalının arsa tahsis protokolünde alt yapı ve benzeri işlerin proje giderlerini ve imalat bedellerini hissesi oranında birliğe ödemeyi kabul ettiğini,

davacı birliğin genel kurulunda alınan karar gereği diğer kooperatifler ile birlikte davacı kooperatife de alt yapı imalatlarına ilişkin ödemesi gereken meblağın bildirilmesine, bir çok yazılı ve sözlü uyarıya rağmen ödeme yapmadığını, davalıya gönderilen yazıda yapılan hesaplamanın henüz inşaata başlanmaması sebebi ile belirlenen metrekare ve konut sayısı üzerinden hesaplandığını, inşaat ruhsatı alındığında inşaat metrekaresi ile konut sayısında inşaat ruhsatında yazan değerler üzerinden işlem yapılarak kooperatife düşecek payın yeniden hesaplanacağının bildirildiğini,

davalının belediye kararı ile yapılan plan değişikliği ile konut sayısı ve inşaat metrekaresini arttırdığını ve buna göre inşaata başlandığını, bunun üzerine davalı kooperatifçe yapılan yeni değişikliklere göre 652.854,05 TL alt yapı imalatı için davalının ödemesi gereken miktarın belirlendiğini ve diğer cari borçları ile birlikte 730.747,74 TL'nin, tebliğden itibaren 10 gün içerisinde ödeme yapması için noterden 07.04.2015 tarihinde ihtarname gönderildiğini,

buna rağmen davalının ödeme yapmadığını ileri sürerek 730.747,74 TL alt yapı bedeli ve üyelikten kaynaklanan hizmet bedelinin temerrüt tarihi olan 21.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı birlik tarafından kendilerine tahsis edilen 30 konutluk alt yapı bedelinin davacıya ödendiğini, davacının başkaca bir hizmet sunmadığını, 30 konutluk yükümlülüğünü dahi tam ve doğru olarak yerine getirmediğini, müvekkilinin çabası ile elde ettiği kazanımlardan davacının kazanç elde etmeye çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında 06.02.2009 tarihinde imzalanan "İmarlı Arsa Kesin Tahsis Protokolü" uyarınca davacı üst birliğin, davalı kooperatife arsa tahsisinde bulunduğu, protokolün 7/a ve 7/b maddelerine göre davalı kooperatifin, üst birliğin yaptığı alt yapı, çevre düzenlemesi,

aydınlatma vb giderlerini, tüm vergi, resim, harç ve alt yapı işlerindeki proje giderleri ile imalat bedellerini hissesi oranında, birlikçe belirlenecek zamanda ödemeyi kabul ettiği, ayrıca davalı kooperatifin 10.09.2009 tarihli noterde düzenlenen taahhütname ile birlik yönetim kurulunca belirlenecek bu tip giderlere hissesi oranında katılmayı ve belirlenecek miktarı, belirlenecek tarihte ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, ayrıca davalı kooperatifin birliğe verdiği 19.02.1997 tarihli kayıt dilekçesinde, birlik sözleşme hükümlerine ve yönetim kurulunun alacağı kararlara uymayı taahhüt ettiği,

davacı birliğin 27.06.2009 ve 18.06.2011 tarihinde yapılan genel kurulda yönetim kuruluna proje kapsamında elektrik, su, kanalizasyon vb alt yapı işlerine ilişkin imalatları yaptırma ve bedellerini hisseleri oranında kooperatiflerden tahsil etme konusunda yönetim kuruluna yetki verdiği, bu kapsamda davacı birlik tarafından davalı kooperatife gönderilen yazı ve ihtarlarda kooperatife tahsis edilen arsanın 30 konut olması sebebi ile bu miktar üzerinden hesaplanan aidat ödemelerinin ve alt yapı avansının ödenmesinin istendiği, davalı kooperatifin ödeme yapmadığı,

alt yapı imalatlarının ilgili kurumlara devir işlemleri sonrasında hesapların kesinleştiği, kooperatif payına düşen miktarın 301.572,56 TL olarak kesinleştiği, hesaplamada inşaat metrekaresinin 9.880 m², konut sayısının ise 30 adet olarak işlem gördüğü, inşaat ruhsatı alındığında inşaat metrekaresi ile konut sayısında inşaat ruhsatında yazılı olan değerler üzerinden kooperatife düşen payın revize edilerek yeniden hesaplanacağının bildirildiği, davalı kooperatife yönelik Ankara Büyükşehir Belediyesince yapılan imar değişikliği ile inşaat alanı ve konut sayısında artış meydana geldiği,

bunun üzerine davacı üst birlik tarafından gönderilen yazı ile yeniden yapılan hesaplamaya göre alt yapı imalatları için ödenmesi gereken miktarın 652.854,05 TL, ayrıca cari hesap bakiye borcunun ise 77.893,69 TL olduğunun belirtilerek toplam 730.747,74 TL'nin ödenmesinin istendiği, birlik genel kurulunda alınan karara göre arsa metrekaresi, inşaat metrekaresi ve konut sayısı üzerinden yapılan hesaplamaların ortalamasına göre, davacının alacağının ihtar tarihi olan 07.04.2015 tarihi itibari ile 732.904,44 TL olduğunun belirlendiği,

davalı kooperatifin ödeyeceği miktarın inşaat ruhsatında yazılı olan inşaat metrekaresi ve konut sayısına göre hesaplandığı, bu hesabın sözleşmeye ve kayıtlara uygun olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeye, davalının verdiği taahhütnameye göre davalının ödemekle yükümlü olduğu gerekçesi ile taleple bağlı kalınarak 730.747,74 TL'nin ihtarnamenin tebliğine göre hesaplanan temerrüt tarihi olan 21.04.2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Bilirkişi raporlarının itirazları dikkate alınmadan düzenlendiğini, alt yapı maliyetlerinin gerçeke uygun olup olmadığının araştırılmadığını, alt yapı konusunda uzman mimar ve inşaat mühendisi kişiler tarafından oluşturulan heyetten rapor alınması gerektiğini,

b. Kooperatifler Kanunu'nun 23. madde uyarınca edimler arasında orantısızlık olup olmadığı, beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

c. Altyapı hizmetleri tamamlandıktan sonra davalının çabaları ile inşaat m²'si ve konut sayısının arttırıldığını ve bundan sonra davalının her hangi bir hizmetinin olmadığını, ek masraf olmamasına rağmen giderlerin 301.572,56 TL'den, 652,854.05 TL'ye çıkarılmasının davalının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verdiğini, bu durumda daha önce üyelerinden aldığı alt yapı giderlerinin iade etmesi gerektiğini,

d. Dava dışı a ait arsa birlşetirilerek arsa m²'si ve konut sayısı arttırılmış olduğunu, hesapta yer alan 163 konutun % 13,50'sinin hissesine isabet ettiğini, bu nedenle bu hisselere tekabül eden eden giderlerin yani kooperatif üyesi olmayan a ait konutların hesaba dahil edilmemesi gerektiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu ve özellikle alınan bilirkişi raporuna göre davalının birlikçe belirlenecek zamanda ödemeyi kabul ettiği anlaşıldığından davacı tarafından talep edilen giderlerde kooperatif üyesi olmayan a ait hissenin dikkate alınmadığı davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilmediğinden davacı yararına duruşma vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesine gönderilmesine,