Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4366 K.2024/1557

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında düzenlenen “Haraçcı Karaçalılar Mevkii, 5. Kısım Bordür Tretuvar Yapım İşi” konulu ve 05.05.2008 tarihli sözleşme gereğince sözleşme konusu işi ve ilâve işleri tamamladığını, yapılan icra takibinde 959.650,55 TL miktarındaki alacaktan 677.160,00 TL'lik kısmının davalı tarafından kabul edildiğini, 282.490,00 TL asıl alacak ile 278.272,37 TL'lik işlemiş faize itiraz edildiğini belirterek, 282.490,00 TL asıl alacak ile 97.510,00 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptaline, takibin devamına, % 40'dan az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İçişleri Bakanlığı müfettişlerince yapılan denetimde imalâtta eksiklik ve sözleşmeye aykırılıkların tespit edildiğini, hakediş belgelerinin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.12.2012 tarihli, 2010/5 Esas, 2012/649 Karar sayılı kararıyla; işin yapılmış olması nedeniyle hakediş raporlarının düzenlendiği, yapılan teftiş sonucunda, yapılan iş bedellerinin 573.864,06-TL + % 18 KDV=677.160,00-TL, fatura bedellerinin 959.650,00-TL, itiraz edilen ana paranın 282.490,00 TL, 17/04/2009-05/11/2009 dönemine ilişkin işlemiş faiz tutarın 102.282,75-TL, toplam takip tutarının 384.772,75-TL olduğu,

ancak davacının 380.000,00-TL talep ettiği, davacı vekilinin 14/12/2012 havale tarihli dilekçesinde işlemiş faizin 97.510,00-TL'ye hasrettiği, dolayısıyla 97.510,00+282.490,00=380.000,00 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının takip dosyasında 282.490,00 TL asıl alacak, 97.510,00-TL işlemiş faizden oluşan 380.000,00 TL'ye yaptığı itirazın iptaline, takibin takip tarihinden itibaren 282.490,00 TL üzerinden % 19 ve takip eden oranlarda banka avans faizi uygulanarak devamına, asıl alacak üzerinden % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1- Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde taraflar vekillerince temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2- Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 08.05.2014 tarihl, 2014/1983 Esas, 2014/3206 Karar sayılı kararı ile, “mahkemece bilirkişilerden ek rapor alınarak, sözleşme ve eklerine göre davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği ilave işler tespit ettirildikten sonra, sözleşme kapsamında yaptırılan ilave işlerin işin birim fiyatlı olması sebebiyle % 20'sine isabet eden kısmının sözleşme fiyatlarıyla, bu oranı aşan bölümünün iş sahibi yararına ise yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre bedeli hesaplattırılarak,

itiraz halinde gerektiğinde ek rapor alınarak hesaplatmak, böylece saptanacak davacı alacağını 17.04.2009 temerrüt tarihinden takip tarihine kadar avans oranına göre tahakkuk eden faiziyle birlikte takibin devamına karar verilmesinden ibarettir” gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 13.02.2016 tarihli, 2014/485 Esas, 2016/600 Karar sayılı kararıyla, bozma ilamına uyularak, bilirkişi kurulundan ek raporu alınmış, davanın kabulüne, takip dosyasında 282.490,00 TL asıl alacak ve 34.350,00 TL işlemiş değişen oranlardaki ticari avans faizine karşı yapılan itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa % 19 ve takip eden oranlarda ticari avans faizi uygulanarak devamına, asıl alacak üzerinden % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1- Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2- Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 19.06.2017 tarihli, 2017/790 Esas, 2017/2609 Karar sayılı kararı ile, “mahkemece az yukarıda da açıklandığı üzere bozmaya uyulması nedeniyle bozma uyarınca inceleme ve araştırma yapılması zorunlu hale geldiği ve bozmadan önce alınan raporları düzenleyen bilirkişiler bozma ilâmına aykırı olarak revize birim fiyat tespit ederek bozma gereğince hesaplama yapmamakta ısrar ettiklerinden yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi kurulundan sözleşme ve eklerine göre davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği ilave işler tespit ettirildikten sonra,

sözleşme kapsamında yaptırılan ilave işlerin birim fiyatlı olması sebebiyle %20'sine isabet eden kısmının sözleşme fiyatları ile, bu oranı aşan bölümünün davalı iş sahibi yararına ise işin ve fazla işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 413 ve devamı maddeleri gereğince yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre bedeli hesaplattırılıp bu şekilde saptanacak davacı alacağına faizle ilgili en son kararda belirtilen miktar yönünden kazanılmış hak da gözetilerek 17.04.2009 temerrüt tarihinden takip tarihine kadar değişen oranlarda avans oranına göre işlemiş faiz hesabı yaptırılarak takibin devamına karar verilmesi

gerekirken bozma ilâmına uyulmasına rağmen bozmaya uygun hesaplama yapmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın yazılı miktarda kabulü doğru olmamış” gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi’nin 09.07.2020 tarihli, 2018/775 Esas, 2020/304 Karar sayılı kararıyla, bozma ilamına uyularak, yeniden oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, davanın kısmen kabulüne, takip dosyasında 282.490,00 TL asıl alacak ve işlemiş değişen oranlardaki ticari avans faizine karşı yapılan itirazın, 174.397,58 TL asıl alacak ve 23.498,29 TL takip öncesi işlemiş değişen oranlardaki ticari avans faizi yönünden iptaline, takibin 05.11.2009 takip tarihinden itibaren asıl alacağa % 19 ve takip eden oranlarda ticari avans faizi uygulanarak devamına, asıl alacak üzerinden % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1- Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde taraflar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2- Dairemizin 14.04.2022 tarih ve 2021/5421 Esas, 2022/2135 Karar sayılı kararı ile, “Bu durumda mahkemece bozma ilâmına uyulması nedeniyle bozma uyarınca inceleme ve araştırma yapılması zorunlu hale geldiğinden, yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi kurulundan sözleşme ve eklerine göre davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği ilâve işler tespit ettirildikten sonra,

sözleşme kapsamında yaptırılan ilave işlerin birim fiyatlı olması sebebiyle %20'sine isabet eden kısmının sözleşme fiyatları ile bu oranı aşan bölümünün davalı iş sahibi yararına ise fazla işin yapıldığı tarihte yürürülükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 413 ve devamı maddeleri gereğince yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre bedeli hesaplattırılıp, bu şekilde saptanacak davacı alacağına 17.04.2009 temerrüt tarihinden takip tarihine kadar değişen oranlarda avans oranına göre işlemiş faiz hesabı yaptırılarak takibin devamına karar verilmesi gerekirken, davanın yazılı miktarda kabulü doğru olmamış” gerekçesiyle,

kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak, yeniden oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, davanın kabulüne, takip dosyasında 282.490,00 TL asıl alacağa ve taleple bağlı kalınarak 97.510,00 TL işlemiş faize yönelik itirazının iptaline, takibin takip tarihinden itibaren asıl alacağı % 19 ve takip eden oranlarda ticari avans faizi uygulanarak devamına, şartları oluştuğundan itiraz konusu edilen asıl alacak miktarı olan 282.490,00 TL'nin % 40'ı olan 112.996,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilâmına uygun şekilde hesaplama yapılmadığını, davacının yaptığı işin fazla gösterildiğini, kesintilerin eksik hesaplandığını, müktesep hak ilkesinin ihlal edildiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsli için başlatılan takibe vaki itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası,

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 355. ve devamı maddeleri, 410. ve devamı maddeleri,

YİGŞ’in 21. ve 23. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyizen incelenen mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Taraflar arasında düzenlenen 05.05.2008 tarihli ve 745.345,80 TL bedelli birim fiyat sözleşme ile bordür döşeme ve tretuvar işinin davacı tarafından yapılması kararlaştırılmıştır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilâmlarında mahkemece yapılacak iş açıkça gösterilmiş olup, bozma ilâmına uyulduğuna göre 09.05.1960 gün 21-9 ve 04.02.1959 gün 13-5 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararları uyarınca bozmada belirtilen hususlar lehine olan taraf için usulü kazanılmış hak oluşturacağından, mahkemece hükmüne uyulan bozma ilâmı uyarınca inceleme ve araştırma yapılması ve karar verilmesi zorunludur.

Mahkemenin 13.02.2016 tarih ve 2014/485 Esas, 2016/600 Karar sayılı kararıyla, takip dosyasında 282.490,00 TL asıl alacak ve 34.350,00 TL işlemiş değişen oranlardaki ticari avans faizine yönelik itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiş, kararı davacı temyiz etmediğinden işlemiş faize ilişkin hüküm kesinleştiği halde 97.510,00 TL işlemiş faize yönelik itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesi doğru olmamıştır.

3. Kararın 2 numaralı bendinde belirtilen nedenlerle bozulması gerekir ise de; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca temyiz olunan mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının 2. ve 3. bent uyarınca kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin ikinci satırında yer alan "97.510,00" rakamının çıkartılarak yerine “34.350,00” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,