Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1178 K.2025/1337

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Samsun İli, İlkadım İlçesi, Cedit Mahallesi, 9449 ada, 17 parselde inşa edilecek olan Yeni Müze Yapımı işi ihalesinin 03.07.2017 tarihinde yapıldığını, sözleşmesi ve yer tesliminin 10/08/2017 tarihinde yapıldığını, yüklenici firmanın ...

İnşaat...A.Ş. olduğunu, sözleşmeye göre iş bitim tarihinin 31.01.2019 olarak belirlendiğini, 14.10.2019 tarihli ihtar sonrasında sözleşme süresinin dolduğunu, iş sahasında herhangi bir inşai faaliyetin olmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini ve kesin teminatların gelir kaydedilmesi için resmi yazıların yazıldığını, sözleşmenin 19.11.2019 tarihinde feshedildiğini ve teminatların gelir kaydedildiğini, tespit davasında alınan bilirkişi raporuna göre işin % 56,056'sının tamamlandığını, 23.11.2019 tarihinde tasfiye kabul işlemlerinin tamamlandığını, yüklenici firmanın tasfiye işlemleri için şantiye alanında hazır bulunmadığını,

10.01.2020 tarihli yazı ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesine göre işe ait sözleşme feshedildiği için kesin teminatın güncellenmesi gerektiğini ve aradaki fark olan 1,199.036,81 TL'nin gönderilmesinin istendiğini, yüklenici firmanın 1.199.036,81 TL borcu bulunduğunu, yüklenici işi süresinde bitirmediği için gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 0,03 oranında gecikme cezası uygulanması gerektiğini, toplam gecikme cezasının 2.405.820,00 TL olduğunu, Hesap Kesme Hakedişine göre yüklenicinin toplam borcunun 4.288.991,90 TL olduğunu,

geçici kabul noksanları (684.196,83 TL) kesintileri düşüldükten sonra yüklenicinin 3.604.795,07 TL borcu kaldığını belirterek, 3.604.795,07 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 26.04.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre, işin bedelinin götürü bedel 39.700.000,00 TL olarak belirlendiği, buna ilişkin 2.382.000,00 TL'lik kesin teminat mektubu alındığı, ayrıca davalıya 673.344,28 TL' lik ek iş verildiği ve bununla ilgili de 40.400,65 TL'lik teminat alındığı, alınan toplam teminat bedelinin 2.422.400,65 TL olduğu, davacı İdarenin, davalıya 14.10.2019 tarihli ihtarnamesini göndererek tasfiye talebinin kabul edilmediğini, 30 gün içinde şantiyede tüm ekibi ile işe başlaması aksi halde sözleşmeyi fesh edeceğini, teminatın irat kayıt edeceğini bildirdiği,

davalıya verdiği 30 günlük süreyi bekleyen davacı idarenin 19.11.2019 tarihinde sözleşmeyi fesh ederek 2.382.000,00 TL'lik teminatı irat kayıt ettiği, İdarenin sözleşmeyi fesh ettikten sonra 2019/6 D.İş sayılı tespitte, işin bitirilme oranının % 56,06 olduğunun belirlendiği, davalının 4735 sayılı Yasa'nın 19. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesine göre aciz içinde olduğunu ve işi bitiremeyeceğini bildirerek işin tasfiyesini istediği, Yapım İşleri Şartnamesinin 47/8 maddesine göre, aciz içinde olduğunu idareye bildirdiği 07.03.2019 tarihinde fesih edilmiş sayıldığı,

Yasa ve Genel Şartname ile bu talebin idarenin onayına tabi tutulmadığı, böyle bir durumda idareye teminat bedelini nakte çevirme, güncellenmiş tutarını isteme ve varsa diğer zararlarını isteme hakkının tanındığı, bu nedenle taraflar arasında akdedilen sözleşmenin fesihinin, davalının acze düştüğünü idareye bildirdiği 07.03.2019 tarihi olduğu, sözleşmenin feshedilme tarihi olan 07.03.2019 tarihi itibarı ile bir gecikme olmadığından gecikme tazminatını talep edemeyeceği, bunun yanında davacının davalıdan kanun ve şartnameye göre teminatı ve güncellenmiş tutar farkını ve varsa sair zararlarını talep etmeye hakkının bulunduğu,

sözleşmenin fesih tarihi 07.03.2019 göz önüne alındığında, yüklenicinin müdürlüklerine ödemesi gereken tutarın 1.046.615,00 TL olduğu, 2019/6 D İş dosyasına göre daha önceki hak edişlerden fazla ödenen meblağın 684.135,09 TL olduğu,

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği TİP sözleşmesi'nin 30. maddesine göre, düzenlenen her hakedişte yapılan iş tutarının teklif birim fiyatlı işlerde % 5’i, anahtar teslim götürü bedel işlerde % 3’üne karşılık gelen kısmı Geçici Kabul Kesintisi olarak idare tarafından tutulacağı, anahtar teslim götürü bedel ve fiyat farkı verilen işlerde bu tutarın, sözleşme tarihi baz alınarak endeks üzerinden güncellenerek kesileceği, dava dosyasında geçici kabul kesintilerinin emanet hesabında tutulduğu ve sözleşmenin feshi nedeniyle bu tutarın Defterdarlık hesabına gelir kaydedilmesini teminen yazışmalar yapıldığının anlaşıldığı,

bu durumda fazla ödeme olarak belirtilen 684.135,09 TL bedelin, geçici kabul noksanları kesintileri olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuştur.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Hesap kesme hakedişine göre hesaplandığında yüklenicinin toplam -4.288.991,90 TL geri ödemesi bulunmakta olup geçici kabul noksan kesintileri olan Hesap kesme hakedişine göre hesaplandığında yüklenicinin toplam -4.288.991,90 TL geri ödemesi olduğunu, geçici kabul noksan kesintileri olan 684.196,83 TL düşüldükten sonra geriye 3.604.795,07 TL'lik yapılması gereken ödeme bulunduğunu, bu yönüyle mahkeme kararına itiraz etmişken mahkemece bu itirazlarının değerlendirmeye alınmadığını,

b. Gerçek fesih tarihinin 14.11.2019 olduğunu, ancak mahkeme tarafından 07.03.2019 tarihinin esas alındığını beyan etmektedir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Müvekkili şirket için çıkarılan tebligatların limited şirket olarak yazılmak suretiyle çıkarılmış olmasından dolayı UYAP üzerinden yapılan aramalarda dahi müvekkilin taraf olarak bulunduğu herhangi bir davaya rastlanılmadığını, gıyaptaki davanın 15.03.2025 tarihinde tesadüfen öğrenildiğini,

b. 4735 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında tasfiye talebinde bulunduğunu bu hakkın gerekçesiz şekilde zorunlu olmayan ihtiyari bir uygulama kapsamında olan görüş sorma prosedürüne istinaden sırf Hazine Bakanlığının uygun görmediği gerekçesiyle reddedilmiş olmasının yasaya aykırı olduğunu,

c. 4735 sayılı Kanun'un 4. maddesinin gerekçesi kapsamında beklenmedik fiyat artışları durumunda yaşanabilecek mağduriyetleri gidermek olduğunu buna aykırı davranılmasının sosyal hukuk devleti anlayışına aykırılık oluşturacağını,

d. İdarenin haksız feshi ile ilgili olarak davalının Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/150 E. sayılı davayı açtığını ve dosyanın derdest olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi yargılamasında, davalının ... İnşaat Taahüt San. ve Tic. A.Ş olan ünvanının limited şirketi olarak gösterilmek suretiyle yargılama sürecinde yapılan tebligatların tebliğ edilemeyip bila tebliğ iade edilmesi üzerine sonraki tebligatlara devam edildiği, mahkeme gerekçeli kararının ve istinaf karar ilamının da limited şirketi ünvanı ile TK'nın 35. maddesine göre tebliğ edildiği tespit olunmuştur.

Bu şekilde yapılan tebligatın geçersiz olduğu ve davalının ilk derece ve istinaf yargılamasında savunma hakkı kısıtlandığından davalıya yeniden usulüne uygun şekilde tebliğ yapılmak suretiyle yargılama yapılması gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir. Bozma sebebine göre davalının usulüne uygun tebliğ yapılmadığı yönündeki temyiz itirazı hariç diğer temyiz itirazlarının ve davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR