Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1286 K.2024/1371

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Köyü, ... Mevkiinde kain tapunun kat mülkiyeti sicilinin sayfa:1425 den başlayıp devam eden Pafta:1/1 Parsel:2360 sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilen ... Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 20/11/2003 T.

3783 Yevmiye nosu ile tesis edilen bağımsız bölümlerden A Blok 2. kat 5 no.lu, A Blok 2. kat 6 no.lu, A Blok 3. kat 7 no.lu, A Blok 3. kat 8. no.lu, A Blok 4. kat 9. no.lu, A Blok 4. kat 10 no.lu, B Blok 3. kat 6 no.lu, B Blok 3. kat 7 no.lu, C Blok 3. kat 8 no.lu, C Blok 3. kat 9 no.lu, D Blok 4. kat 10 no.lu, D Blok 4. kat 11 no.lu bağımsız bölümlerdeki davalı ... adına olan tapu kayıtlarınnı iptaline, iptal edilen tapu kayıtlarının üzerindeki var olan ya da yargılama sırasında konulabilecek takyidatların kaldırılarak ... adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesindeki beyanlarında özetle; ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1999/1032 Esas, 1500 Karar ve 1999/1308 Esas, 1499 Karar sayılı kararlarında görüleceği üzere ...'in tüm mirasçıları olarak süresinde reddi miras talebinde bulunduklarını, ...'in sağlığında aynı talepte bulunması nedeniyle mirasçılarının davada hasım olamıyacağı ve şahıslarına açılan bu davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre yapılan inşaatlarda, yer sahibine daire verilmesinin esas olduğunu, yerin sahibi kimse ona sözleşmeye uygun onarım karşılığı ... tarafından kooperatife bırakılan 4 daire hariç yer sahibine teslim edileceğini,

teslim edilecek 8 daireyi hak sahibi kimse ona teslim etmeye hazır olduklarını, bu sebeplerle öncelikle mirasçı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesindeki beyanlarında özetle; olayda zamanaşımının mevcut olduğunu, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri gayrimenkul satış vaadi hükmünü de içeren karma bir sözleşme olduğundan satış vaad sözleşmelerinin 10 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu, davacının ... ile yapmış olduğu sözleşmenin ancak şahsi hak doğuran ve sözleşmenin tarafları yönünden geçerliliği olan bir sözleşme olduğunu, davacının ... ile yapmış bulunduğu sözleşmeye dyaanarak kendisinden hak talep etmesi veya koperatiften hak talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını,

kendisinin taşınmazı ... isimli şahıstan tapu kaydına dayanarak satın aldığını ve aynı gün daha iyi bedel veren Tolga Konut Yapı Kooperatifine arsayı sattığını, dava dilekçesinde izah edilen işlemlerin tümünün tarafları arasında yapılmış resmi işlemler olduğunu, bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin 10.06.2008 tarihli ve 2006/251 Esas, 2008/238 Karar sayılı kararında, davacı ile ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı ve sözleşme doğrultusunda davacıya ait dava konusu arsaların tapuda ...'e devredildiği, ancak daha sonra ... tarafından sözleşmeye uygun olarak inşaat yapılmayıp söz konusu arsaların S.S.

Tolga Konut Yapı Kooperatifine devredildiği ve Kooperatif tarafından söz konusu arsalar üzerine binalar yapıldığı, ...'in de 17.08.1999 tarihinde öldüğünün anlaşıldığı, hal böyle olunca öncelikle yasal olarak söz konusu sözleşmenin kooperatifi bağlamayacağı, yine kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan ...'in de ölümünden önce söz konusu arsaları kooperatife devrettiği ve bu haliylede davacıya karşı edimini yerine getirmesinin mümkün olmadığı,

bu durumda davalı Kooperatif dışındaki şahıslarında ölü ...'in yapmış olduğu bu tasarruftan sorumlu tutulamayacakları gerekçesiyle davacının, davalılar aleyhine açmış olduğu davasının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesi'nin 10/06/2008 tarihli ve 2006/251 Esas, 2008/238 Karar sayılı kararına karşı süresinde davacı vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi 01.02.2010 tarih ve 2009/307 Esas, 2010/444 Karar sayılı ilamında;

"1....’un temyiz isteminin HUMK’un 433. maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davacı arsa sahibi ile bir kısım davalıların murisi olan ... arasında 02.06.1995 tarihli Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapılmış, yüklenici ... bu sözleşmeyle davacıya ait 1446 ve 1447 parseller üzerine bina inşa ederek yapılacak inşaattan 12 adet daireyi davacıya teslim etmeyi üstlenmiştir.

Sözleşmeye konu olan taşınmazların tapusu aynı gün yüklenici ...’e tapuda devredilmiş parseller 06.07.1995 tarihinde tevhid edilerek 2359 parsel oluşmuş daha sonra ifraz ile 2360 ve 2361 parseller oluşarak bloklar 2360 parsel üzerinde inşa edilmiştir. Yüklenici ...

17.09.1995 tarihinde davalı kooperatifin kuruluşunda yer almış, 25.06.1997 tarihinde 2433 yevmiye numarası ile inşaat yapılan 2360 parsel nolu taşınmazı arsa sahibinin kardeşi olan davalı ...’a devretmiş, ...’da aynı gün 2434 yevmiye numaralı işlemle taşınmazı davalı kooperatife devretmiştir.

20.11.2003 tarihinde kurulan kat irtifakı ile davacının tescilini talep ettiği 12 adet bağımsız bölümün davalı kooperatif adına kayıtlı olduğu dosya içerisinde bulunan tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır.

Tapunun davalı kooperatife devri davacı arsa sahibi ile yüklenici ... arasında imzalanan 02.06.1995 tarihli Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine dayandığından bu sözleşme hükümleri ve sözleşmede kararlaştırılan paylaşım şekli nazara alınarak, davacının tescil talebinin değerlendirilmesi gerekirken, anılan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış," gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, 20.11.2003 tarihinde kurulan kat irtifakı ile davacının tescilini talep ettiği 12 adet bağımsız bölümün davalı kooperatif ve şahıslar adına kayıtlı olmadığı, taşınmazın önceki maliki kooperatif tarafından ferdileşme yoluna gidilerek tapu kayıtlarının 3. kişilere devrolduğu tapu iptal ve tescil davasının yalnızca kayıt maliklerine karşı açılabileceği göz önüne alınarak malik olmayan davalılar yönünden açılan tapu iptal ve tescil talepli asıl davanın reddine,

birleşen davanın davaya konu taşınmazın kayıt maliklerine açılmış olmakla birlikte bu davalıların kooperatifin taşınmaz satın alan 3. kişiler olmaları göz önüne alındığında düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin tarafı olmadıkları sözleşme yüklenicisinin ... olduğu,

...in 18.08.1999 tarihinde vefat ettiği bu durumda sözleşmenin ileriye yetkili olarak feshi talepli davanın ... mirasçılarına yöneltilmesi gerektiği, taşınmazları kooperatiften ferdileşme sonucu noter kurası ile almaya hak kazanan birleşen dosya davalılarının kötüniyetli olmaları durumunda bu kazanımlarının korunmasının mümkün olmadığı ancak dosya kapsamından bu davalıların kötüniyetli hareket ettiklerine dair davacı tarafından herhangi bir delil ileri sürülmediği haliyle davacı tarafça muvazaa iddiası ispat edilemediği,

birleşen dosya davalılarının bu halde iyiniyetli olduklarının ve kooperatifin bu taşınmazı ...'den muvazaalı olarak devralındığını bilebilecek durumda olmadıklarının kabulü gerektiği bu nedenlerle tapu iptal ve tescilin talebinin reddi gerektiği,

yine birleşen dosya davacısının düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'ni geriye etkili olarak fesih edilmesi talebinin inşaatın %100 oranında tamamlanmış ve kullanılabilir vaziyete getirilmiş olduğu göz önüne alındığında Yargıtayın yerleşik içtihatlatı gereği %90 üzerinde seviyede tamamlanan inşaatların geriye etkili fesih etmenin mümkün olmaması kaldı ki davalıların bu sözleşmenin de tarafı olmamaları ve yine davacının ceza koşul bedelini arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı konumundaki ... ve mirasçılarından talep edebileceği sözleşmenin tarafı olmayan 3. kişi konumundaki tapu maliklerinden talep etmesinin mümkün

olmadığı göz önüne alındığında bu talebinde yerinde olmadığına karar verilerek birleşen davanın da reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı muris arsa sahibinin yüklenici ile imzalamış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre kendisine 12 adet bağımsız bölümün verileceğinin ancak inşaat tamamlanmamasına rağmen bağımsız bölümlerin verilmemiş olduğunu, bozma ilamında kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki paylaşım şekli nazara alınarak bağımsız bölümlerin verilmesi gerektiğinin belirtildiği, mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen bozma gereğinin yerine getirilmeyerek davaların reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, bağımsız bölümlerin teslim edilmediği de dikkate alındığında mahrum kalınan kira alacağı talebinin de kabul edilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. BOZMA KARARI

1. Dairemizin 2023/2569 Esas, 2023/2799 Karar ve 18.09.2023 tarihli kararıyla özetle; asıl davanın açıldığı tarihte bağımsız bölümlerin maliki her ne kadar kooperatif ise de, yargılama devam ederken kooperatifte ferdileşmeye gidildiği, bağımsız bölümlerin birleşen dava davalıları kooperatif üyelerine dağıtıldığı ve onların malik olduğu anlaşıldığı, mahkemece her ne kadar bozma ilamına uyulmuş ise de; bozma gereğinin yerine getirilmediği, taşınmazın kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davalı kooperatife devredilmiş olup halen kooperatifin mülkiyetinde bulunduğu,

kooperatifte ferdileşmeye gidilmesi ile de bağımsız bölümlerin maliklerinin kooperatif üyeleri olması karşısında bu kişilerin TMK'nın 1023. maddesi kapsamında iyiniyetli 3. kişi sayılamayacaklarının açık olduğu, bu maddeye göre üyelerin iyiniyetli olarak bağımsız bölümlerin mülkiyetlerini kazandıkları söylenemeyeceğinden kooperatif üyelerine karşı açılan tapu iptali ve tescil davasının reddedilmesinin doğru olmadığı, mahkemece yapılacak işin;

arsa sahibi ile ... arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki paylaşım maddesi çerçevesinde davacının tapu iptal ve tescil talebinin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi olduğu, buna rağmen yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuranlar

Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ..., ..., ..., ... vekili ile davalı ... tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1.Bir kısım davalılar vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; zaman aşımı definin incelenmediği, sözleşmedeki ceza koşulundan sözleşmenin tarafı olmayan kooperatif ve üyelerinin sorumlu olmayacağı, sözleşmenin taraflarının muvazaalı işlemlerinden iyi niyetli 3. kişilerin sorumlu olmayacağı belirtilerek, karar düzeltme istemlerinin kabulü ile kararın onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... karar düzeltme dilekçesinde özetle; dava konusu bağımsız bölümü kredi çekerek kooperatiften değil, ...'tan satın aldığını, kooperatiften kimseyi tanımadığını, iyi niyetli olduğunu, karar düzeltme taleplerinin kabulü ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca tapu iptal tescil, sözleşmenin feshi ve mahrum kalınan kar alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ncı maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 65 inci maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355-371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Kanunun 440 ıncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre bir kısım davalılar vekilinin HUMK’un 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uymayan tüm karar düzeltme itirazlarının reddine karar verilmiştir.

3. Davalı ...'in karar düzeltme itirazları incelenmesinde, kendisinin kooperatif ortağı olmadığını iddia ettiği anlaşılmaktadır.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre kooperatife ait bir taşınmazı devralıp kullanan bir ortağın iyiniyetinin korunamayacağı ve bu iddiasının dinlenemeyeceği kabul edilmiş olup, kooperatif üyesi olmadığını, dairesini 3. kişiden aldığını iddia eden davalının bu iddiasının araştırılarak iyi niyetinin tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru olmadığı bu kez yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından davalı ...'in karar düzeltme talebinin kabulü uygun bulunmuş, karar düzeltme isteminin kabulü ile 18.09.2023 tarihli bozma ilâmımıza yeni bir bent olarak ilave edilerek,

kararın bu davalı açısından da bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1. Bir kısım davalılar ..., ..., ..., ... vekilinin karar düzeltme taleplerinin reddine,

2. Davalı ...'in karar düzeltme talebinin kabulü ile değerlendirme kısmının 3. bendi uyarınca Dairemizin 18.09.2023 tarih ve 2023/2569 Esas, 2023/2799 Karar sayılı bozma ilâmına 3. bent ilave edilerek açıklanan nedenlerle hükmün bu nedenle de BOZULMASINA,

Peşin alınan karar düzeltme harcın istek hâlinde davalı ...'e iadesine,

Aşağıda yazılı 328,85 TL harç ve takdiren 2.320,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davalılar ..., ..., ..., ...'den alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,