Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1339 K.2025/2346

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı .... Doğalgaz Proje İnşaat, Mühendislik İnş. Malz. Gıda Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile arasında 28.01.2015 tarihli ... ve ....

Projelerine İlişkin Anahtar Teslim İşi Sözleşmelerinin akdedildiğini, taraflar aralarındaki bu sözleşmelere dayanarak, gerekli işlemlerin yüklenici tarafından ekli projeye, şartnameye, keşif özetine ve iş programında belirtilen detaylara uygun olarak 07.04.2016 tarihine kadar bitirileceğini kararlaştırdıklarını, davalı/borçlu şirketin sözleşmede yer alan edimlerini sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmediği gibi ...

Noterliğinin 20.08.2015 tarihli 1 ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle eksikliklerin giderilmesi için davalıya tanınan yedi günlük süreye de riayet etmediğini, bunun üzerine .... Noterliğinin 04.09.20 15...

2 ve 1 ... yevmiye numaralı ihtarlarıyla da sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğinin davalıya bildirildiğini, işin eksik kalması sebebiyle davacının kâr kaybı, geçmiş süre tazminatı, kira bedeli, gecikme cezası, ödenmeyen işçi alacakları ve diğer tüm zararlar nedeniyle davacının yükleniciden birtakım alacakları doğduğunu, söz konusu alacak miktarı cari hesap dökümü ile görülmekte olup, özellikle işçi alacaklarının ödenmeye devam edilmesi nedeniyle her geçen gün arttığını, cari hesap dökümüne göre davacının takip tarihi itibariyle 2.498.902,76 TL muaccel alacağının bulunduğunu, davalı ...'in davalı şirkete kefil olduğunu,

işin başlangıcında avans ödemesi olarak verilen 16.09.2015 keşide tarihli 649.504,00 TL, 14.10.2015 keşide tarihli 900.000,00 TL ve 16.09.2015 keşide tarihli 225.017,90 TL bedelli çeklerin de iade edilmediğini, davacı tarafından söz konusu çeklerden süresi gelenlerin ödenmek zorunda kalındığını, takibe konu olan borcun ödenmemesi üzerine Manisa 3. İcra Dairesi'nin 2015/5608 Esas sayılı dosyasıyla borçlular hakkında ilamsız takip başlatılarak, ödeme emri gönderildiğini, davalıların borca itiraz ettiklerinden bahisle itirazın iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen Manisa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/91 Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davaya konu sözleşmeler kapsamında davalılardan ... Doğalgaz Proje İnşaat Mühendislik İnş. Malz. Gıda Taş. San ve Tic. Ltd. Şti'nin doğmuş veya doğacak tüm borçlarını karşılamak üzere birçok taşınmazın davacı lehine ipotek tesis edildiğini, davalı şirketin sözleşmelerde yer alan edimlerini sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmediği gibi, ....

Noterliğinin 20.08.2015 tarihli 1 ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle eksikliklerin giderilmesi için kendisine tanınan 7 günlük süreye de riayet etmediğini, .... Noterliğinin 04.09.20 15...

2 ve 1 ... yevmiye numaralı ihtarı ile sözleşmenin feshedildiğinin davalıya bildirildiğini, sözleşmenin haklı olarak feshi ile projenin yarım bırakılması, müvekkili şirketin kar kaybı, geçmiş süre tazminatı, kira bedeli, gecikme cezası, ödenmeyen işçi alacakları ve diğer tüm zararlar nedeniyle müvekkil şirketin yükleniciden birtakım alacakları doğduğunu, ihtarnamelere rağmen borcun ödenmemesi üzerine Manisa 6. İcra Dairesi'nin 2015/5760 Esas sayılı dosyasıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalıların 09.10.2015 tarihinde takibe, borç ve ferilerine haksız olarak itiraz ederek takibi durdurduğunu,

itirazın iptali ile takibin devamını ve davalıların %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/197 Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; asıl ve birleşen davaya konu sözleşmeler kapsamında davalı borçlunun sözleşmedeki edimini yerine getirmediğini, davalıya ihtarname keşide edilerek süre verilmesine rağmen sonuç alınamadığını, TBK'nın 453. maddesi ve sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğinin davalıya ihbar edildiğini, tüm zararlardan dolayı alacak hakkının doğduğunu ve sözleşmenin 13.1.3 maddesi ile TMK'nın 953. maddesi kapsamında davacı şirketin davalıya ait menkuller üzerinde hapis ve rehin hakkının bulunduğunu,

menkul rehninin paraya çevrilmesi için İstanbul 9. İcra Dairesi'nin 2015/27939 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı ile takibi durdurduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin, sözleşmenin süresi dolmadığı halde, göndermiş olduğu ihtarname ile sözleşmeyi haksız yere feshettiğini, davalının da ihtarname göndererek, davacı şirketin haksız fesih ihtarnamesinin içeriğindeki iddiaların tümünü reddettiğini bildirdiğini, sözleşmenin feshedilmesinden hemen sonra davacı şirketin bu kez cari alacaklarının ödenmesi,

aksi halde ipoteğin paraya çevrileceğine dair ihtarname gönderdiğini, davacı şirketin, hukuki ve fiili gerçeklikten uzak olan cari hesap alacağının ödenmesine ilişkin gönderdiği ihtarnamedeki iddiaların reddine ilişkin, yeniden cevabi ihtarname gönderildiğini, ayrıca davalı şirketin gönderdiği ihtarname ile tüm onaylanmış ve halen ödenmeyen hakedişlerin onay tarihlerinden itibaren gecikmeleri ile ödenmesi ve sözleşme şartlarında verilen her türlü nakdi ve gayrimenkul teminatların serbest bırakılması, sahada yapılan ve hakedişlere girmeyen imalatların tespit edilip ödenmesi,

tüm imalatların yapılması için sahada bulunan malzemelerin tespit edilerek rayiç değerler ile ödenmesi, aksi halde davalıya iadesinin tutanakla sağlanmasının talep edildiğini, bu taleplerinin davacı şirket tarafından yerine getirilmediğini, cari hesabın kabul edilmemesine rağmen, davacı şirketin, Manisa 3. İcra Dairesi'nin 2015/5608 E. sayılı dosyasıyla, cari hesapla ilgili ilamsız icra takibi başlattığını, bu takibe itiraz edilince de, işbu itirazın iptali davası açıldığını, sözleşme gereği, davacı şirketten alınan avans çeklerini karşılığında, davacı şirket lehine 6.920.000,00 TL'lik ipotek verilmesi nedeniyle, davacı şirketin,

ihtilaflı bulunan aynı miktar alacak için ilamsız icra takibine ilaveten, bu kez Manisa 6. İcra Dairesi'nin 2015/5760 Esas sayılı dosyasıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını, var olduğu iddia edilen ve aynı sebebe dayalı alacak için, üç ayrı icra takibi yapıldığını, üçüne de itiraz edildiğini ve her üçü için de farklı mahkemelerde itirazın iptali davası açıldığını, davanın reddini ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

2.Davalılar vekilinin birleşen Manisa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/91 Esas sayılı davada cevap dilekçesinde; davacının sözleşmenin süresi dolmadığı halde, göndermiş olduğu ihtarname ile sözleşmeyi haksız yere feshettiğini, sözleşmenin haksız yere feshedilmesinden hemen sonra, davacı şirket, bu kez cari alacaklarının ödenmesi,

aksi halde ipoteğin paraya çevrilebileceğine dair ihtarname gönderdiğini, cari hesabın kabul edilmemesi üzerine davacının Manisa 6. İcra Dairesi'nin 2015/5760 Esas ve İstanbul 9. İcra Dairesi'nin 2015/27439 Esas sayılı dosyalarından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip başlattığını, itiraz edilince de Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/182 Esas sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açtığını, var olduğu iddia edilen ve aynı sebebe dayalı alacak için, üç ayrı itirazın iptali davası bulunduğunu, davanın reddini ve davacı şirketin %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

3.Davalı vekilinin birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/197 Esas sayılı davada cevap dilekçesinde; aynı sözleşme kapsamında davacı tarafından Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını ve tahsilde tekerrür olmamak üzere talepte bulunulduğu, bu dosya ile aralarında fiili bağlantı bulunması sebebiyle birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının yaptığı imalatın bedeli ile davacı şirket tarafından sahada rehin olan davalı şirketin malzeme ve ekipman bedellerinin tespit edilen tutarının toplamından, davacı şirketin davaya konu 07.10.2015 tarihli ilamsız icra takibi tarihi sonrasında yapılan ödemelerin bedeli düşüldükten sonra, davacının davalılardan herhangi bir alacağının olmadığı tespit edildiği için davacının ispatlanamayan asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili temyiz dilekçesinde:

a. Bölge Adliye Mahkemesinin eksik incelemeye dayanarak, gerekçesiz şekilde hüküm tesis ettiğini, delil tespitinde davalının işi geciktirdiğinin tespit edildiğini,

b.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğu gibi eksik incelemeyle ve denetime elverişsiz bir biçimde düzenlendiğinden bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda işin ne kadarının bitirildiğinin tespitine ilişkin bir hususun bulunmadığını, davacının davalıdan alacaklı olduğunun 08.03.2019 tarihli kök rapor ve 22.05.2019 tarihli ek raporda tespit edildiğini, işin yarım bırakılmasının üzerinden yaklaşık 5 yıl geçtiği için dosyaya sunulan 22.06.2021, 01.10.20 20... .06.2022 tarihli bilirkişi raporlarının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl dava ve birleşen davalar eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemeleri'nin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Asıl dava ve birleşen davalar yönünden; temyizen incelenen asıl dava ve birleşen davalarda verilen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,