Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1406 K.2025/1640

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müflis şirket ile davalı arasında 06.11.2009 tarihli Ordu ili, ... ilçesinin 300 yataklı Devlet Hastanesi ve kapalı otopark inşaatı yapım işi sözleşmesi imzalandığını, işin devamında davacının iflas erteleme talep etmesi ve ödemelerini tatil etmesi üzerine ihale süreci kesintiye uğradığından TOKİ tarafından işin müflis şirket nam ve hesabına üçüncü kişiye yaptırılmasına katlandıklarını, haksız şekilde nakde çevrilen teminat mektubu bedeli, tasfiye hakedişi, 31 no'lu hakediş bedeli ve nam ve hesaplarına yapılan işlerin masraflarından sonra artan kısım kadar masa zararı oluştuğunu ileri sürerek, şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sözleşme nedeniyle üzerine düşen edimleri ifa etmemesi nedeniyle işin üçüncü kişiye yaptırılmasından doğan masraflardan sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin sözleşmesindeki yükümlülüklerine aykırı davrandığı, inşaatı süresinde tamamlayamadığı, verilen ek süreye rağmen eksik ve kusurlu işleri yapmadığı, bu durumda da davalı idarenin sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, davacı 31 no'lu hakediş nedeniyle davalı idareden 1.060.611,10 TL alacaklı olduğunu ve bu bedelin ödenmediğini iddia etmişse de; sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından eksik yapılan işler bedelinin 6.600.000,00 TL tutarında olduğunun dosya içerisindeki delillerden anlaşıldığı,

bu işlerin ikmali için davalı idare tarafından yeniden ihale yapılarak dava dışı şirketlere tamamlattırıldığı, bu durumda davacı şirketin davalı idareden 31 no'u hakediş kapsamında herhangi bir alacağının bulunmadığı, sözleşmenin feshine kendi kusuruyla sebep olduğundan teminat mektuplarının idare tarafından nakde çevrilmesinin sözleşmeye aykırılık teşkil etmediği belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı ile yapılan sözleşme feshedilmeden işin üçüncü kişiye verildiğini, davalı idarenin BK'nın 125. maddesinde tanınan seçimlik hakkını bu şekilde müspet zararının tazmini yönünde kullandığını, artık sözleşmeden dönmesinin mümkün olmadığını, işin gerçekleşme oranı %90,77 iken üçüncü kişiyle ikmal sözleşmesi imzalandığını, ikmal ihalesi aynı usul ve esaslarla yapılmadığından davacının ikmal inşaatından sorumlu olmadığını, hesaplamanın ikmal ihalesi üzerinden değil eksik kalan işlerin birim fiyatları üzerinden yapılması gerektiğini, teminat mektubunun haksız şekilde irat kaydedildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki, eser sözleşmesi niteliğindeki, hastane inşaatı yapım işine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 06.11.2009 tarihli, 45.945.000,00 TL anahtar teslim bedelli (götürü bedelli), yer tesliminden itibaren 1200 gün iş süreli, Ordu ili, ... ilçesinin 300 yataklı Devlet Hastanesi ve kapalı otopark inşaatı yapım işine ilişkin sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme ile belirlenen yapım süresi dikkate alındığında işin bitim tarihi 18.02.2013 olup, 16.07.2013-19.07.2013 tarihleri arasında yapılan geçici kabul işlemi sonucu inşaatta tespit edilen eksik ve kusurlu imalatların tamamlanması için davacıya, sözleşmenin 25/1. maddesine uygun şekilde, 15.01.2014 tarihine kadar ek süre verilmiş, işin süresinde tamamlanmadığı ve davacının 10.04.2014 tarihinde iflas ettiği anlaşılınca davalı idare tarafından sözleşme 20.08.2014 tarihinde feshedilmiştir.

İdarece, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin Geçici Kabul başlıklı 42. maddesi uyarınca, davacı yüklenici şirketin geçici kabule engel olan eksik ve kusurlu imalâtları belirlenen sürede tamamlayıp teslim etmemesi nedeniyle, kalan işin yüklenici nam hesabına bir başka firmaya 6.600.000 TL bedelle ihale edildiği savunulmuş, davacının 31 no'lu son hakedişi ise bilirkişi marifetiyle 1.060.611,11 TL olarak hesaplanmıştır.

Mahkemece; davalı iş sahibi tarafından, davacı nam ve hesabına yaptırılacak işlere ilişkin olarak üçüncü kişiye verilen ihale bedelinin 6.600.000,00 TL olduğu ve bu meblağın davacının 31 no'lu hak ediş alacağından fazla olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiş ise de,dava dışı ikinci yükleniciye kalan işin verildiği ikinci sözleşmenin makul süre içerisinde yapılıp yapılmadığının, ikinci ihale ile birinci ihalenin aynı özellikleri taşıyıp taşımadığının özellikle imalâtın konusu ve niteliklerinin farklı olup olmadığının, ilk sözleşmeye dahil olmayan bir imalâtın ikinci sözleşmeye ilave imalât olarak dahil edilip edilmediğinin belirlenmesi,

ikinci sözleşmenin makul süre içinde ve ilk sözleşme ile aynı koşul ve özelliklerde yapılması halinde olması gereken bedelin hesaplattırılarak bulunacak rakama göre çıkarılacak tasfiye kesin hesap hakedişinden nam ve hesaba ifa kapsamında yaptırılan işler bedeli mahsup edilebilecektir.

Bu durumda mahkemece; davacı nam ve hesabına yapıldığı ileri sürülen ihalenin yukarıda açıklandığı şekilde yapılıp yapılmadığı denetlenerek, yüklenicinin tasfiye kesin hesabının çıkarılmasından ve teminat mektubunun iadesi koşullarının varlığı ayrıca tartışıldıktan sonra oluşacak uygun sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeler neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;