Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1425 K.2025/565

vekili Avukat ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2017/641 E., 2019/349 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda duruşma isteminin miktar itibariyle reddine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ve dava dışı ... arasında davalı şirketin...ilçesinde bulunan fabrika sahası içerisinde çalıştırılmak üzere personel temini işi nedeniyle davalı şirket ile çalışılmış olup taraflar arasında en son 01.01.2015 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkili ... tarafından söz konusu sözleşmenin müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, sözleşme yapılırken davalı işveren tarafından yüklenici ...'nın yanı sıra müvekkilinden de yükleniciye kefil olması nedeniyle personel temini için 277.000,00 TL tutarlı teminat mektubu alındığını, dava dışı ... tarafından sözleşmede belirtilen işin 2016 yılında sona erdiğini,

buna rağmen davalı tarafından teminat mektubunun iade edilmediğini, bu arada müvekkilinin teminat mektubunun süresini uzatmak durumunda kaldığını, buna karşılık davalının teminat mektubunun karşılığı herhangi bir zararının bulunmadığını, ihtarname ile istenmesine rağmen davalı tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede...İş Mahkemesi'nin 2016/139 E. sayılı dosyası, aynı mahkemenin 2017/641 E. sayılı dosyası ve mahkemenin 2017/605 E. sayılı dosyası ile SGK tarafından davalar açıldığının bildirildiğini ve teminatın iade edilmediğini,

müvekkilinden alınan Akbank teminat mektubunda "personel temini için yatırılan nakit teminatın iadesi" olarak sebebin yazıldığını, bu amaç dışında bir gerekçe gösterilemeyeceğini, teminat mektubunun süresinin 03.10.2016 - 03.10.2017 olduğunu ileri sürerek Akbank...Şubesi'ne ait 30.10.2016 tarihli ve 277.000,00 TL tutarlı teminat mektubundan dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespitine,

teminat mektubu nedeniyle bankaya ödenmek zorunda kalınan komisyon ve sair ödemelerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline, dava konusu teminat mektubunun bankaya ibraz edilerek paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın ve taleplerin zamanaşımına uğradığını; esas yönden ise taraflar arasındaki akdin ifası sırasında meydana gelen kazalardan kaynaklı derdest davalar bulunduğunu, davacının müşterek müteselsil kefil sıfatını haiz olduğunu, bu davalar nedeniyle davacının üstüne düşen edimleri yerine getirmemiş olduğunu, davacının müşterek ve müteselsil kefil olduğu çocuklarının çalıştırdıkları ve işvereni oldukları işçilerin kazalarından sorumlu bulunduklarını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacı tarafından verilen dava konusu teminat mektubunun 03.10.2016 tarihinde düzenlendiği ve dava dışı yüklenici ... ile davalı Habaş A.Ş. arasında 01.01.2015 tarihinde imzalanan sözleşmeye istinaden verildiği, savunmada belirtilen...İş Mahkemesinin 2016/139 E. ve 2017/605 E. sayılı dosyalarının dava konusu olan iş kazasının teminat mektubu verilmeden önceki dönemde meydana geldiği, dava konusu teminat mektubunun...İş Mahkemesi'nin 2016/139E ., 2017/605 E. ve 2017/647 E. sayılı dosyalarına konu uyuşmazlıklarla ilgili riski kapsamadığı,

dava dışı ...'nın davalıya en son düzenlediği faturanın 31.12.2016 tarihli olduğu ve bu tarihten sonra sözleşme konusu işin devam etmediği, davalı tarafından dava konusu teminat mektubunun davacıya iade edilmemesinin haklı bir sebebi bulunmadığı,

bu teminat mektubundan dolayı davacının davalıya bir borcu ve sorumluluğu kalmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının Akbank...Şubesi'ne ait 03.10.2016 tarihli, 9260160-10329394-5-1-0 seri nolu ve 277.000,00 TL tutarlı teminat mektubundan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, sözü edilen teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespitine, 500,00 TL komisyon tutarının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafından dava konusu teminat mektubunun davacıya iade edilmemesinin haklı bir sebebi bulunmadığı, İş Mahkemesi dosyalarının teminatı ilgilendiren husus olmadığı, teminata konu iş tamamlanmakla teminat mektubu hükümsüz hale geleceğinden bu teminat mektubundan dolayı davacının davalıya bir borcu ve sorumluluğu kalmadığı,

dava konusu teminat mektubunun 03.10.2016 tarihinde 1 yıl süre ile düzenlendiği ve 02.10.2017 tarihli süre uzatımı ile 03.10.2017 tarihinden dava tarihi 27.11.2017 tarihine kadar davalı yanın talebi sebebiyle davacının yüklenmek zorunda kaldığı ve bankaya ödediği komisyon tutarının da davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davalının tüm istinaf sebeplerinin HMK'nın 353/(1)-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; dava konusu alacağın ve taleplerin zamanaşımına uğradığını esas yönden ise taraflar arasındaki akdin ifası sırasında meydana gelen kazalardan kaynaklı derdest davalar bulunduğunu, davacının sözleşmede müşterek müteselsil kefil sıfatını haiz olduğunu, bu davalar nedeniyle davacının üstüne düşen edimleri yerine getirmemiş olduğunu, davacının müşterek ve müteselsil kefil olduğu çocuklarının çalıştırdıkları ve işvereni oldukları işçilerin kazalarından sorumlu bulunduklarını bildirerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı şirket ve dava dışı ... arasında tanzim edilen ve davacının müşterek müteselsil kefil sıfatına haiz olduğu personel temini işi sözleşmesi çerçevesinde davalıya verilen teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ve bankaya ödenen komisyon tutarının tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR