Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1465 K.2025/2996

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... 'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı idare arasında, ..., ..., ... yolu km.

37+000 - 92+300 arası tesviye, sanat yapıları ve üst yapı işinin yapımına ilişkin 12.01.2011 tarihli sözleşme imzalandığını, davalının kusurlu davranışlarından dolayı ihale takviminde gecikmeler yaşandığını, idarenin çalışma sahasındaki kamulaştırma işlemlerini tamamlamadığını, yer teslimlerini yapmadığını, buna rağmen davalı idare tarafından sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, müvekkili tarafından verilen kesin teminatların irat kaydedilip nakde çevrildiğini belirterek,

sözleşmenin haksız surette feshedildiğinin tespitine, irat kaydedilen 1.050.000,00 TL teminat mektupları bedellerinin tahsiline ve ayrıca haksız fesih nedeniyle 100.000,00 TL manevi tazminatın da davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ..., ..., ... yolundaki işlerin yapımının 04.10.2010 tarihinde 15.825.447,00 TL bedelle davacı şirkete ihale edildiğini, işin bitim tarihinin 21.12.2013 olarak belirlendiğini, fakat davacının çalışma yaptığı süre zarfı boyunca gerekli olan iş programına uymadığını, programın oldukça gerisinde kaldığını, bu sebeple 21.05.2012 tarihli 24695 sayılı yazı ile,

işlerin yarım bırakıldığının ve tamamlanmadığının davacı şirkete bildirildiğini, buna rağmen davacı şirketin gerekli çalışmaları tamamlamadığını ve yine ikinci bir yazı ile davacı şirkete işlerin başlaması ve işe hız verilerek yeterli teknik personel ve makine parkının bulundurulması gerektiğinin bildirildiğini, davacının bu yazıyı da dikkate almayarak gereğini yerine getirmediğini, idarelerince yapılan tüm işlemlerin, sözleşme şartname ve yasaya uygun olduğunu, şirketin sözleşmeyle ihale edilen işi sonuçlandırabilecek teknik yapıya sahip olmadığının aşikar olduğunu, davacı şirketin ihale edilen işi tamamlama niyetinin,

tavrının ve isteğinin de olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme konusu iş kapsamında, kamulaştırma problemi olmayan alanlarda dahi davacı şirket tarafından akdi yükümlülüklerin yerine getirilmediği, mahallinde yapılan keşif neticesindeki tespitler kapsamında ... sınırları içerisinde sadece iki noktada bir çalışmanın söz konusu olduğu, davacı tarafından yapılan çalışmaların zaten hakediş işlemlerinde belirtildiği ve hakedişlerin tanzim edildiği, diğer noktalarda firma tarafından herhangi bir sanat yapısı, alt ve üst yapı çalışması yapılmadığı, ... sınırları içinde kamulaştırması tamamlanan çok az bir kısım olduğu,

kamulaştırması tamamlanan yerlerde de herhangi bir çalışmanın zamanında yapılmadığı, bu durumun Karayolları Genel Müdürlüğünün tuttuğu tutanaklarla da sabit olduğu, davacı şirketin çalışma yapacağı 40-4-000-484-000 nolu kesimlerin, ... sınırları dışında, ... ve ... ilçeleri sınırları içerisinde kalmakta olduğu, bu kesimde kamulaştırmada herhangi bir problem olmadığı halde çalışma programına uyulmadığı ve şantiyede yeterli miktarda personel ve makine bulundurulmadığının tutanaklarla da tespit edildiği, davacı şirketin akdi yükümlüklerini zamanında yerine getirmediği, iş planına uymadığı,

her ne kadar sözleşme konusu işin yapılacağı sahanın bir kısmında kamulaştırma işlemlerinin yapılmadığı iddiası davacı tarafça dile getirilmiş ise de, kamulaştırma problemi olmayan alanlarda dahi davacı şirket tarafından herhangi bir çalışmanın mevcut olmadığı, bu haliyle dosya içerisine alınan tüm bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere, davalı kurum tarafından yapılan sözleşmenin feshine yönelik işlemin haklı fesih mahiyetinde olduğu, bu haliyle haklı fesih neticesinde davalı kurum tarafından teminatın irat kaydedilmesine yönelik işlemin de yerinde olduğu davacının davasının sübuta ermediği,

vaki durum itibariyle davacı açısından manevi tazminat şartlarının da mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Bölge Adliye Mahkemesi kararında, istinaf nedeni olarak ileri sürdükleri hususların hiçbirinin değerlendirilmediğini ve hiçbir gerekçe gösterilmeksizin istinaf başvurusunun reddine karar verildiğini,

b. Davalı idarenin kamulaştırma işlemlerini tamamlamadan ihaleye çıktığını, bu durumun idarenin kusurlu olduğunun açık göstergesi olup, emredici hukuk kurallarına aykırılık taşıdığını,

c. Kamulaştırma işlerinin tamamlanamamış olmasının, çalışmanın tamamını etkileyecek nitelikte olduğunu,

d. Davalı tarafından yapılan feshin usule aykırı olup, gerek yerel mahkeme gerekse Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bu yönde hiçbir değerlendirme yapılmadığını,

e. Davacı şirketin kamulaştırması tamamlanan yerlerde çalışmasının mümkün olduğuna ilişkin tespitin de hatalı olduğunu, yol inşaatının niteliği gereği kısmi çalışma yapılması mümkün ise de kamulaştırmalarının tamamlanıp tamamlanamayacağı veya geçiş izni alınıp alınmayacağı bilinmeden yol kotunun, kanalının, geçiş güzergahının vb. belirlenmesi teknik olarak mümkün olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun olaya uygun ve içerik itibariyle yeterli ve inandırıcı olduğunun anlaşılmasına ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62/c bendinde kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartının, anılan bentte belirtilen projeler yanında "karayolu" projelerinde de aranmayacağının hükme bağlanmış olmasına göre, usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davalı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,