Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1473 K.2025/1638

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiş, asıl davada davacı ... vekili tarafından temyize cevap dilekçesinde duruşma talep edilmiş olmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde birleşen davada davalı ... vekili Avukat ... ile asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Pals. Zemin Tek. ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde;temlik alan davalı şirket ile ...-... İnşaat Ltd. Şti-... İnşaat Taah. Ltd. Şti. ortak girişimi (temlik eden) arasında 27.09.2017 tarihinde ... 2. Noterliği'nde temlikname düzenlendiğini, davalı firmanın temlikname konusu 4 nolu hakediş alacağının davacı genel müdürlük nezdinde doğmamasına rağmen, hukuka aykırı olarak ...

Genel Müdürlüğü aleyhine Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 esas sayılı dosyasından ödeme emri gönderdiğini, takip borçlusu ile temlik alacaklısı arasındaki sadece ümit ve ihtimale dayalı alacakların teknik anlamda beklenen alacak olarak nitelendirilemeyeceğini, ...

2. Noterliği'nin 27.09.2017 tarihli temliknamesinde belirtilen Keles Menteşe Sulama Göleti ve Derivasyon İnşaatı işinin 4 no'lu hakedişinin genel müdürlükleri nezdinde oluşmadığını, davanın açılmış olduğu 02.05.2019 tarihi itibariyle de temlik alacaklısı davalı firmaya söz konusu hakedişin gerçekleşmemiş olması sebebiyle Genel Müdürlükçe yapılması gereken herhangi bir ödeme bulunmadığını beyan ederek, davalıya herhangi bir borçlarının olmadığının tespitine ve davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, davalılar ile müvekkili şirket arasında gerçekleşen akitle, davalılar tarafından yapımı üstlenilen "... ...Sulama Göleti Yapım İşi" için gerekli olan 20.000 m² LLDPE LD-TR 1500 A serisi ürünün 503.048,54 TL bedeli karşılığında müvekkili şirket tarafından davalılara temin edilmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, ayrıca ödemelerdeki gecikme halinde aylık %2 vade farkı uygulanacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin söz konusu malzemeleri davalıya temin ederek edimini yerine getirdiğini, müvekkili tarafından davalılara temin edilen malzemelerin toplam 12.896 m² olduğunu,

siparişten kalan 7.104m²'lik ürünün, davalıların sevk edilen 12.896 m²'lik ürünün bedelini ödemediği gerekçesiyle davalılara teslim edilmediğini, ancak müvekkili şirketin depolama alanında davalıya teslime hazır şekilde bekletildiğini, davalının müvekkilinden satın aldığı malzemelerin bedelini ödemediğini, alacağın tahsili için yaptığı icra takibine davalı yanın itiraz ederek takibi durdurduğunu, Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 Esas numaralı dosyası ile davalılar aleyhine icra takibine geçildiğini ancak davalıların icra takibine itiraz ederek takibini durdurduklarını beyanla,

davalıların icra dosyasına 382.130,71TL yönünden yapmış olduğu haksız ve usulsüz itirazın iptaliyle takibin 382.130,71TL üzerinden devamına, takip konusu alacağın 382.130,71TL'sinin %20'sinden az olmamak üzere hesaplanacak icra inkâr tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı idarenin dava konusu Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 nolu dosyasına sunduğu 31.08.2018 tarihli yazısında, takip konusu ...

2. Noterliğinin 27.09.2017 tarihli ve 7573 no'lu temliknamesinde belirtilen 500.000,00TL borcu, hakediş tamamlandığında ödeyeceklerini belirttiğini, davacı idarenin borca itiraz etmediğini ve açıkça temlik konusu 500.000,00 TL.'lik borcu kabul ettiğini, borcu ve ödemeyi kabulün davacıyı bağlıyacağını, davacı borcu kabul ettikten sonra artık itiraz edemeyeceğini, bu nedenle icra takibinin yasal olduğunu, davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararının olmadığını, davanın usulden ve esastan reddine, davacının %20 kötüniyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki ilişkiyi ... 2. Noterliği'nin 27.09.2017 tarih 16612 yevmiye numaralı temlik sözleşmesinin tanımladığını, temlik verenin (alıcı), ... -... İnşaat- ... İnş. Taah. Nak. Elektrik İnş. Malz. Hayv. Tic. San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi olduğunu, ortak girişimin tüzel kişiliği olmadığından adi ortaklar ... ve ... İnş. Taah. Nak. Elektrik İnş. Malz. Hayv. Tic. San. Ltd.

Şti'nin alıcı olarak taraf olduğunu, temlik alanın (satıcı) ... Plastik Zemin Teknikleri ve Kimya San. Tic. Ltd.

Şti. olduğunu, satıcının sözleşme kapsamında 20.000 m² membran teslim etmeyi kabul ettiğini, 20.000 m² membran bedeli olarak 500.000,00TL'nin Keles Menteşe Sulama Göleti ve Derivasyon İnşaatına ait 4 numaralı hakedişten ödenmesi hususunda anlaştıklarını, bu hali ile davacının müvekkillerinden hiçbir hak ve alacağının olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,asıl davada "Temlik alanın temlik sözleşmesine dayalı olarak alacağını talep etmesi için öncelikle temlik edenin alacağının doğmuş olması gerekir.

Bu kapsamda davacı ... ile dava dışı Ortak Girişim arasında imzalanan eser sözleşmesi gereğince 4 no'lu hakediş alacağının doğup doğmadığının tespiti için mahkememizce talimat yoluyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi kurulunun 23.02.2022 tarihli ek raporuna göre, davacı ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereğince 4 no'lu hakedişe konulacak imalatın şartnameye uygun olarak yapılmadığından,

imalatın mevcut durumu itibariyle parasal yönünün olmadığı bildirilmiştir.Sonuç olarak davacı ... ile dava dışı Ortak Girişim arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında yüklenicinin 4 nolu hakedişten dolayı iş sahibi nezdinde alacağının doğmadığı, temlik eden yüklenicinin alacağının doğmamış olması nedeniyle temlik alan davalının temliknameye istinaden iş sahibi Buskiden alacağını talep edemeyeceği, takip tarihi itibariyle temliknameden kaynaklanan alacağın muaccel olmadığı,

bu nedenle davacı ...'nin Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 Esas sayılı dosyasındaki takibe konu 500.000,00 TL asıl alacak ve 106.191,78 TL gecikme zammı toplamı olan 606.191,78 TL miktarla icra dosyasından ve ayrıca takibe konu ...

2. Noterliği'nin 27.09.2017 tarihli temlik sözleşmesinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı, borçlu olmadığına karar verilen miktarın üzerinde kalan alacak yönünden davacının dava açmasından hukuki yarar bulunmadığı" gerekçesiyle, "Davacının davasının kısmen kabulü ile, Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 esas sayılı dosyasında takibe konulan 500.000,00 TL asıl alacak ve 106.191,78 TL gecikme zammı toplamı olan 606.191,78 TL miktarla, icra dosyasından ve ayrıca takibe konu ...

2. Noterliğinin 27.09.2017 tarihli temlik sözleşmesinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 Esas sayılı dosyasındaki takibin davacı ... yönünden iptaline, borçlu olmadığına karar verilen miktarın üzerinde kalan alacak yönünden davacının dava açmasından hukuki yarar bulunmadığından HMK 114 ve 115 maddeleri gereğince davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

Birleşen davada ise, "alacaklı ... Plastik Ltd. Şti. tarafından Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 Esas sayılı takip dosyasında ... Genel Müdürlüğü ve Ortak Girişim aleyhine başlatılan icra takibinde ödeme emrine Ortak Girişim tarafından itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali talebiyle dava açılmıştır.

Gerek davada gerekse takip talebinde taraf ehliyetini haiz gerçek ve tüzel kişinin taraf olarak gösterilmesi gerekir.Borçlar Kanunu'nun 620 ve devam eden maddelerinde düzenlenen adi ortaklık sözleşmesine göre oluşturulan ortak girişimin tüzel kişiliği bulunmadığından HMK'nın 50.maddesi gereğince taraf ehliyeti bulunmamaktadır.

Birleşen dosya davacısı tarafından Ankara 7. İcra Dairesinde başlatılan icra takibinde davalı olarak tüzel kişiliği/taraf ehliyeti bulunmayan Ortak Girişim borçlu olarak gösterilmiştir. İtirazın iptali davasında geçerli takibin bulunması özel dava şartıdır. İcra takibinde alacaklı ve borçlunun taraf ehliyetine sahip olmaması halinde geçerli bir icra takibinden söz edilemez. Davaya konu olan icra takibininde borçlu olarak ...- ... İnşaaat -... İnşaaat Taaahhüt Nak.

Elektrik İnşaat Malzemeleri Hayvancılık Ticaret Sanayi Limited Şirketi Ortak Girişim'inin gösterildiği, ortak girişimin tüzel kişiliğinin, dolayısıyla taraf ehliyetinin bulunmaması nedeniyle icra takibinde borçlu olarak gösterilemeyeceği, bu durumda söz konusu ortak girişim adına başlatılan icra takibinin geçerli olmadığı, davacı tarafça açılan birleşen dosyadaki itirazın iptali davası yönünden geçerli bir icra takibinin bulunması dava şartının gerçekleşmediği,

eksikliğin takibe ilişkin olması nedeniyle HMK 115/3 maddesi gereğince tamamlatılmasının da mümkün olmadığı" gerekçesiyle "Davanın HMK 114/2 ve 115 maddeleri gereğince geçerli takip bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili ile asıl davada davalı-birleşen davada davacı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, asıl davada davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş,asıl davada davacı vekilinin istinaf nedenleri yönünden ise, "Dava, icra takip dosyasında; dava tarihi itibariyle yapıldığı belirtilen 801.159,32 TL kapak hesabı değeri üzerinden açılmış, mahkemece.

500.000,00 TL asıl alacak ve 106.191,78 TL gecikme zammı toplamı olan 606.191,78 TL üzerinden takibin iptaline karar verilmiş, bunun dışında kalan tahsil harcı, işlemiş faiz, başvurma harcı, vekalet ücreti, toplam faiz ve masraf miktarı yönünden ise; dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilen alacak kalemleri, takip dosyasında asıl alacağın ferileri niteliğinde olup, asıl alacağa bağlı, asıl alacak nedeniyle oluşan ve asıl alacak hakkında verilecek olan karardan etkilenecek olan alacak kalemleridir. Bu durumda, bu kalemler hakkında da borçlu olmadığının tespitinin talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığının kabulü mümkün değildir.

Bu itibarla, bu alacakların asıl alacaktan ayrı tutularak, haklarında farklı bir hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur." gerekçesiyle, "asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11.05.2022 tarih ve 2019/245 Esas ve 2022/325 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

asıl davanın kabulüne,davacının Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 Esas sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, Ankara 7. İcra Dairesi'nin 2018/10344 Esas sayılı dosyasındaki takibin davacı ... yönünden iptaline, davacının kötü niyet tazminat talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine, Birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/733 Esas sayılı davada, davanın HMK 114/2 ve 115 maddeleri gereğince geçerli takip bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde, a.İstinaf incelemesinde mahkemenin aksine davacının talebi bulunmayan bir konuda hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu,

b.Davacı ...'nin borcunu ve ödeme yapacağını kabul ettiğini ve borca itiraz etmediğini,

c.Davacı ...'nin satış sözleşmesinin tarafı olması dışında aynı zamanda sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde de müvekkiline karşı sorumlu olduğunu,

d. Dava konusu olayda, müvekkili firmanın dava dışı yüklenici firmadan sözleşmenin devrini almadığını, yani müvekkili firmanın davacı tarafın taşeron çalışanı olmadığını, dava dışı firmanın yapması gereken işleri yapmaması nedeniyle müvekkili firmanın yükümlülük ihlalinden dolayı sorumluluğu bulunmadığını,

e. Dava dosyasına kazandırılan tüm bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, raporların eksik ve hatalı incelemeler içerdiğini,beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davada eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup,asıl dava menfi tespit, birleşen dava ise itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, hükme esas alınan 23.02.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunun, olaya uygun ve içerik itibariyle yeterli ve inandırıcı olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davalı-birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR