Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1484 K.2025/1828

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... İnşaat yetkililerinden olan davacının dava dışı ... İnşaat yetkilisi olan davalılardan ... ile sözleşme imzalandığını ve bu sözleşme kapsamında senet verildiğini, yüklenici olan dava dışı ...

İnşaat'ın edimini yerine getirememesi üzerine davacının senedi geri alabilmek için davalı ... ile 01.04.2016 tarihinde yeni bir sözleşme imzaladığını, davacının sözleşmeden doğan edimini yerine getirmesine rağmen senedin kendisine iade edilmediği gibi senet ile icra takibi başlatılması üzerine borçlu konumuna geldiklerini, senedin veriliş amacına aykırı olarak tanzim ve vade tarihlerinin sonradan sözleşmeye aykırı olarak doldurulduğunu,

davalı ...'nın takip dosyasındaki alacağını 20.02.2019 tarihinde tüm ferileri ile birlikte diğer davalı ...'ya temlik ettiğinden bahisle icra takip dosyasına konu edilen 1.000.000,00 TL bedelli senede ilişkin davacının borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında iki farklı tarihte sözleşme akdedildiğini, her bir sözleşmede de davacı tarafından ayrı ayrı senetler verildiğini, davacının 01.04.2016 tarihli sözleşme kapsamında edimini yerine getirmesi üzerine bu sözleşme kapsamında teminat olarak verdiği senedin kendisine iade edildiğini, davacının yetkili olduğu dava dışı inşaat şirketinin 18.10.2010 tarihli sözleşmedeki edimini yerine getirmediğini ve inşaat tarafına teslim edilmediğinden bahisle bu sözleşme kapsamında verilen senedin icra takibine konu edildiğini, davacı tarafça ileri sürülen dava konusu senedin bu senet olmadığını,

davacının senetteki imzayı ve borcu kabul ettiğini ancak borcun ödendiğini ileri sürdüğünü, ödemenin yapıldığına ilişkin ispat yükünün davacıya ait olduğunu, Eskişehir 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nde davacı tarafından açılan takibin iptali talepli davanın da reddine karar verildiğini, davacının borcunu ödemediğini, gerçek adresini alacaklılardan gizlediğini, iyiniyetli olmadığını belirterek, davanın reddini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının hak düşürücü süreyi geçirdiğini, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, senedin keşidecisi tarafından yapılan icra işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, takibin senet lehtarı tarafından yasal süresinde başlatıldığını, müvekkilinin temlik alacaklısı olarak iyiniyetli üçüncü şahıs konumunda olduğunu, davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacının takip başlangıcında Eskişehir 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/143 Esas sayılı dosyası ile imza itirazında bulunduğunu, ilgili davanın ret kararı ile sonuçlandığını, takibin kesinleştiğini, senedin alacağı ispatladığını,

senet içeriğine göre davacı borçlunun borcunun sabit olduğunu, senedin sebepten mücerret olduğunu, davacının iddialarının yazılı belge ile ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ispat külfeti kendisinde olan davalı tarafın icra takibi ve dava konusu yapılan senedin 18.10.2010 tarihli sözleşme kapsamında düzenlendiği iddiasını ispat edemediği,

6098 sayılı TBK'nın 188. maddesi hükmü gereği davalıya yöneltilen tüm savunmaların alacağı temlik alan davalı ...'ya da ileri sürülebileceği, davacının 01.04.2016 tarihli sözleşme uyarınca edimini yerine getirdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının Eskişehir 5. İcra Dairesi'nin 2019/29 Esas sayılı takip dosyasına konu edilen 03.01.2016 düzenleme tarihli, 20.06.2016 ödeme tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli kambiyo senedinden kaynaklı olarak davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davalı ...'nın hangi hususu ispat etmesi gerektiği konusundaki ispat yükünün tayininde hataya düşüldüğü, 01.04.2016 tarihli sözleşmede davacının yeni bir senet düzenleyerek davalı ...'ya verdiğine dair bir ibare bulunmayıp sözleşmede "daha önce alınan senet" ibaresine yer verildiğinden taraflar arasında ikinci bir senedin daha bulunduğu hususunu ispat yükünün davalıda olduğu,

davalının ise bu hususu ispat edemediği nazara alınarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekillerinin istinaf başvurularının gerekçedeki yanılgı nedeniyle kabulü ile kararın kaldırılmasına, mahkeme kararının gerekçesi değiştirilerek, davanın kabulüne, davacının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a. Dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgeler ile davalı ...'nın ikrar niteliğindeki beyanları ile davalıların kötüniyetli olduğu, takip başlatıldıktan sonra davalılar tarafından farklı zaman dilimlerinde haciz işlemi gerçekleştirildiğinden kötüniyet tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesini beyan etmektedir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde: a. Davacının senetteki imzayı ve borcu kabul edip borcun ödendiğini ileri sürdüğünden, ödemenin yapıldığını ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının davasını ispat edemediğini, sözleşmede takip dayanağı bononun teminat amaçlı olarak verildiğine dair herhangi bir kayıt bulunmadığını,

b. Davalının açığa atılan imzayı kötüye kullanmadığını, buna ilişkin yargılamada davalının beraatına karar verildiğini, ceza mahkemesi kararında tespit edilen olguların hukuk mahkemesi hakimini de bağlayacağını beyan etmektedir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde: a. Mahkemece ispat külfeti tayininde hataya düşüldüğünü, ispat yükünün davacı borçluda olduğunu, delillerin sunulması için tarafına süre verilmediğini, tanıklarının dinlenmediğini, yemin deliline dayanıp dayanmayacaklarının araştırılmadığını, ceza dava dosyalarının celp edilmediğini,

b. Kambiyo senedinin nakden kaydı içerdiğinden borcun ödendiğinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiğini, davacının sözleşme gereği çizdiği projelerine dair yazılı delil de sunmadığını, imzalanan ilk sözleşme gereği verilen senedin ikinci sözleşme gereği iade edileceğine dair açık bir düzenlemenin sözleşmede bulunmadığını,

c. Davacının icra takibinde ileri sürebileceği hususlara ilişkin dava açmakta hukuki yararının olmadığını, taraflar arasında Eskişehir 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nde 2019/143 Esas sayılı dosya nezdinde alınmış ve kesinleşmiş Mahkeme kararının kesin hüküm teşkil ettiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesi kapsamında verilen kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,