Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1861 K.2025/833

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda duruşma isteminin miktar itibariyle reddine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili; dava dışı asıl yüklenici ... Maden İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin Afyonkarahisar ilinde bulunan Meteoroloji 5. Bölge Müdürlüğü ve Bakanlık 5. Bölge Müdürlüğü hizmet binası yapım işine ilişkin olarak dava dışı iş sahibi Meteoroloji Genel Müdürlüğü ile yaptığı eser sözleşmesine konu işin yapılması için davalı şirket ile alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin de davacı şirket ile işin yapılmasına yönelik olarak 10.10.2017 tarihinde alt yüklenici sözleşmesi yaptığını, bu sözleşme ile davacı şirketin hizmet binası yapım işini üstlendiğini,

müvekkilinin sözleşme konusu iş yapıp teslim etmiş olmasına rağmen davalının iş bedelini ödemediğini ileri sürerek dava konusu sözleşme hükümleri gereğince müvekkilinin yüklendiği işin bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL'nin müvekkilinin işi teslim ettiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş.

22.06.2022 tarihli ıslah dilekçesinde bakiye alacak talebini 510.000,00 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasında 10.10.2017 tarihinde alt yüklenici sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye göre anahtar teslimi götürü bedelle alt yüklenici sıfatındaki davacı şirketin tüm inşaat ve eletrik imalat işlerini, malzemenin teminini, şantiye mahalline naklini, montajını, birinci sınıf işçiliği, işçilerin tüm sosyal güvenlik masraf ve giderlerini üstlendiğini, davacı şirketin üstlendiği işlerin tamamını 31.10.2018 tarihine kadar yerine getirdiğinde müvekkili şirketten 5.400.000,00 TL meblağı almayı hak edeceğini ancak davacı şirketin üstlendiği işlerin hiç birisini yerine getirmediğini,

asıl yüklenici ile eser sözleşmesi imzalayan müvekkili şirketin işi yapıp tamamlamak zorunda kaldığını, davacı şirketin 5.400.000,00 TL bedeli sözleşme konusu yaptığını iddia ettiği işlere ve aldığını iddia ettiği işlere ilişkin hiç bir fatura düzenlemediğini, ticari şirketlerin tüm ticari faaliyetlerini, faturalı, belgeli ve kayıtlı olarak yapmak zorunda olduklarını, herhangi bir ürün satın almış veya satmış olsalar dahi bunun faturası düzenlemeyip, düzenletmek ve defterlerine işlemek zorunda olduklarını, davacı şirketin işi yapıp bitirdiğini ispat etmesi gerektiğini,

işin asıl yüklenicisi şirketin temsilcilerinin de işi davalı şirketin yaptığını bildiğini, asıl yüklenici şirket olan dava dışı ... Maden İnş. Taahhüt San ve Tic. Ltd.

Şti'nin 30.10.2018 tarihinde kendi elemanları ile inşaat sahasında inşaatın mevcut durumununa ilişkin rapor düzenlediğini, bu bu raporun davacı şirketin üzerine düşen ifayı yapıp yapmadığını gösterdiğini, hiçbir hak ediş belgesinde, hiçbir iş bitirme belgesinde davacı şirketin isminin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafın tacir olup TTK'nın 18/2. maddesi gereğince tüm ticari hayatına dair faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi davranmak yükümlülüğünde olduğu, yapıldığı iddia edilen işlemlerle ilgili fatura düzenlenmemesi ve bu faturaları defterine kaydetmemesinin basiretli bir iş adamından beklenmeyecek davranışlar olduğu, HMK'nın 190. ve TMK'nın 6. maddeleri gereğince davacı tarafın davasını ispatlayamadığı, toplanan deliller ...

Maden İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden gelen yazı cevabı, alınan bilirkişi raporu, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu işin davacı tarafça yapılıp teslim edildiğine dair mahkemede kanaat uyandıracak herhangi bir delil sunulamadığı gerekçesiyle davacının ispatlanamayan davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 10.10.2017 tarihinde imzalanan sözleşme ile davalı şirketin resmi alt yüklenicisi olduğu Afyonkarahisar ilinde bulunan Meteoroloji 5. Bölge Müdürlüğü ve Bakanlık 5. Bölge Müdürülüğü hizmet binası işinin yapımının toplam 5.400.000,00 TL bedelle davacı şirket tarafından üstlenildiği ve davacı şirkete sözleşmeden bir gün sonra yer tesliminin de yapıldığı,

işin resmi alt yüklenicisi olan davalı şirket tarafından asıl yüklenicisi olan dava dışı ... Maden İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti tarafından 29.01.2019 tarihinde teslim edildiği, tacir olan taraflar yönünden kesin delil niteliğinde kabul edilecek olan tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde, defter kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, kayıtlarının birbirini doğruladığı, yine bedellerinin ödendiğinin ve tarafların karşılıklı olarak faturalar dışında birbirlerine yapmış oldukları ödeme ve EFT'ler sonrasında davalı şirketin ayrıca davacı şirketten 546.589,45 TL alacaklı olduğunun her iki tarafın defterinde kayıtlı olduğu, davacının kendi defterlerinde başkaca bir fatura kaydına yer vermediği gibi davalıya da borçlu gözükmekte olduğu,

dinlenen tanık beyanlarından davacının sözleşme kapsamındaki işi yarım bıraktığı, tamamına yakınının davalı tarafından yapıldığı, davalıya işin teslim edildiğine ilişkin davacı tarafından yazılı bir belge de sunulmadığı dikkate alındığında, davalı tarafın, ödenen 3 adet faturaya konu iş dışında kalan işlerin davacı tarafından yapılmadığını davacı tarafın ticari defter kayıtları ile ve bu kayıtları doğrulayan tanık beyanlarıyla ispat ettiği, ilk derece mahkemesince açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken ispat yükünün davacı tarafta olduğu kabul edilerek,

yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kararın gerekçesinde yapılan hatanın düzeltilmesi için İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalının bildirmiş olduğu ve davacının davasını ispata yarayan ve yapılan inşaatın formeni olan tanık ...'ın beyanlarının husumet gerekçesi ile usulsüz olarak dikkate alınmadığını, davanın fatura alacağına yönelik olmayıp sözleşmeye dayalı alacak davası olduğunu, davalı firmanın gizli sahibi ve müvekkili firmanın ortağı olan dosya tanığı ...'ın iş bitiminde müvekkili firmaya ödeme yapılmadan fatura kesilmemesi talimatı verdiğini ve ödeme yapılmadığı için bu zamana kadar vergi yükü ile karşılaşmamak adına bakiye kalan alacak için müvekkili firma tarafından fatura tanzim edilmediğini, tarafların ticari defterlerinin eksik incelendiğini zira, müvekkili şirkete ait SGK kayıtlarının ve fatura kayıtlarının incelenmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İş sahibi Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi ile yüklenici ... Şirketi arasında imzalanan eser sözleşmesi sonrası, ... Şirketi ile ...Harita İnşaat Müh. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. arasında 25.04.2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalanmıştır.

...Harita İnşaat Müh. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile ...İnovasyon İnşaat. Müh. A.Ş. arasında imzalanan 10.10.2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesi bulunmaktadır.

Somut olayda sözleşme ilişkisinin varlığı sabit olup, uyuşmazlık işin tamamının davacı tarafından yapılıp yapılmadığına ilişkindir. Taraflar arasında düzenlenen alt yüklenici sözleşmesi ile imalatın bedeli belirlenmiş olup, davacı işin tamamını yaptığını, davalı ise işin kendisi tarafından tamamlandığını öne sürmüş, davalı tarafından da işin başkasına tamamlattırıldığı ispatlanamadığından Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre işin davacı tarafından tamamlandığının kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, davalı tarafından yapılan ödemelerin bilirkişiler marifetiyle hesaplattırılıp, sözleşmedeki imalat bedelinden mahsubu ile davacının talebi doğrultusunda karar verilmesi gerekirken aksi şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI.KARAR