Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/19 K.2025/860

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen davada davalı ... vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde birleşen davada davalı ... vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; miras bırakanlarının Kayseri İli,.......

İlçesi, ...mahallesi, 3257 ada, 43 parsel, 925,22 m² sayılı arsa vasfındaki taşınmazın maliki iken, yüklenici ... ile Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2010 tarihli ve 44624 yevmiye no.lu işlemi ile Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi yaptığını, sözleşmenin 3. maddesi gereğince arsa sahibi davacının, sözleşme hükümlerinin yüklenici tarafından yerine getirilebilmesi için gerekli yetkileri taşıyan vekaletnameyi çıkarttığını, aynı gün ve devam eden yevmiye numaraları ile Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2010 tarihli ve 44625 yevmiye sayılı işlemi ile yüklenici ...'ı,

Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2020 tarihli ve 44626 yevmiye sayılı işlemi ile yüklenicinin talimatı doğrultusunda yüklenicinin yanında çalışan ...'i yetkili kılacak şekilde Düzenleme Şeklinde Vekaletname verdiğini, yüklenicinin yanında çalışan ...'in dava açmak üzere avukat ... ve diğer iki avukata noterde tanzim edilen 26.11.2010 tarihli vekaletnameyi verdiğini, avukat ...'ün sözleşmeye konu arsa için Kamulaştırmasız El Atma davası açarak mahkeme ilamında belirtilen bedeli de kötü niyetli olarak ilgili idareden tahsil ettiğini,

davalıların bu davranışlarının vekil edenin iradesine uymadığını ve davalıların iş birliği içinde hareket ederek davacı arsa sahibinin haklarını açık bir şekilde ihlal ettiğini, fazlaya ilişkin dava ve her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla taraflar arasında yapılan Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2010 tarihli ve 44624 yevmiye no.lu Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin haklı nedenlerle ve geriye etkili olarak feshine,

sözleşme hükümlerine aykırı ve vekaletnamenin kötüye kullanılarak ...Belediyesi'nden tahsil edilen 1.315.158,45 TL'nin tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan birlikte ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen 2016/610 Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'ün Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1371 Esas, 2011/485 Karar sayılı ilamında davacı ...'in vekili olarak davacı adına işlemler yaptığını ve karara çıkan dosyada 1.315.158,45 TL'yi tahsil etmesine rağmen davacıya herhangi bir bilgi ve hesap vermediği gibi ödeme de yapmadığını, davalının davacı adına tahsil ettiği paradan davacıya bilgi vermemesi, parayı haksız ve geçerli bir neden olmaksızın uhdesinde bulundurması,

davalı avukatın kendisinden beklenen özen yükümlüğünü ve mesleğine güveni sarsacak şekilde davranması ve davacının işini sadakatle takip görevini yerine getirmemesinden dolayı mahkemeye başvurma zorunluluğunun doğduğunu, belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalı tarafından davacı adına tahsil edilip davacıya ödenmeyen toplamda 1.315.158,45 TL alacağın davalı tarafından tahsil edilen tarihlerden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizleri ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

2.Birleşen Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/610 Esas sayılı dosyasında davalı cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasında vekil-müvekkil ilişkisinin söz konusu olmadığını, davacı ile asıl dosyanın davalılarından yüklenici ... arasında Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacının belirtilen arsasının yüklenici ...'a devri nedeniyle davacıya aynı mahalle sınırları içerisinde 3 adet dairenin yapılıp teslim edileceğinin kararlaştırıldığını,

dairenin yüklenici tarafından yapılıp teslim edilmemesi üzerine davacı tarafından evvelce 2015/245 Esas sayılı dosyası üzerinden vekalet verdiği ... ile ... aleyhine ''sözleşmenin feshi ile birlikte belirtilen bedelin iadesi'' yönünden 29.09.2015 tarihinde dava açıldığını, asıl davanın dava dilekçesinin 4. bendinde ''Sözleşmenin yapıldığı tarihten bu yana 5 yıl, müvekkile verilmesi taahhüt edilen dairelerin teslim edilmesi gereken tarihten bu yana da yaklaşık olarak 1,5 yıl geçmesine rağmen yüklenicinin edimlerini yerine getirmediği gibi,

sözleşmeye konu arsa için kamulaştırmasız el atma davası açarak mahkeme ilamında belirtilen bedeli de kötüniyetli olarak ilgili idareden tahsil etmiştir.'' ifadelerine yer verildiğini, dolayısıyla taşınmaza ilişkin tüm bedelin davacının sözleşme yaptığı yüklenici ... tarafından tahsil edildiğinin davacı tarafından da açıkça kabul edildiğini,kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminata ilişkin davada mahkemece yargılamanın bitirilmesi akabinde mezkur ilamın 31.10.2011 tarihinde Kayseri 8. İcra Müdürlüğü'nün 2011/6845 Esas sayılı dosyasıyla icra takibine konu edildiğini, takibin kesinleşmesi üzerine,

belediyeden teslim alınan çekler ve bakiye bedellerin, yasal kesintiler ile davalının mahkeme ve icra vekalet ücretleri kesilerek davayı, davalıya getiren ve ekindeki vekaletname ile yetkili vekillerden olup ahzu kabz, sulh ve ibra yetkisi bulunan vekil ...'a teslim edilerek kendisinden ibraname alındığını, davacının ilk kez 2015 yılı yaz aylarında ... ile aralarında bir sözleşme olduğunu, bu sözleşmeye göre arsası karşılığında 3 daire alacağını ancak bir süredir ...'a ulaşamadığını, bu yüzden de davalının yardımcı olabileceğini düşündüğünü belirterek davalının ofisine geldiğini,

bunun üzerine davalı tarafından kendisinden ... ile yapmış oldukları sözleşmenin bir örneğinin istendiğini, davacının getirdiği sözleşmenin Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2010 tarihli ve 44624 yevmiye numarasında kayıtlı Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi olduğunun anlaşıldığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeye bakıldığında davacının sözleşme konusu taşınmazının imar planına göre konut yapımına elverişli olmayan kamusal alanda kaldığının, yapılan sözleşme ve verilen vekaletnameye göre, taşınmazın mevcut imar durumu dikkate alındığında,

taşınmaz üzerine konut yapılamaması nedeniyle taşınmazın bağlı bulunduğu ...Belediyesi'ne devrinin yapılacağının baştan beri davacı tarafından bilindiğini, buna rıza gösterildiğini ve bilerek bu sözleşmenin yapıldığının ortada olduğunu, bu hususun da sözleşmenin yapıldığı gün bir sonraki yevmiye ile müteahhide verilen vekaletnamedeki satış yetkisi, taşınmazın ...Belediyesi'ne veya üçüncü şahıslara bedelli bedelsiz devri ve devir sonrası bedelin tahsili (ahzu kabz), sulh ve ibra'ya ilişkin yetkilerden anlaşıldığını,

bu nedenle davacının sözleşmeye göre alması gereken dairelerin teslimi için öngörülen sürenin dolduğu 30.04.2014 tarihinden çok daha sonrasına kadar beklediğini, ...'ın davacı ... ...'in sınırsız yetkili vekili olduğunu, davacı ve/veya vekili ... ile davalı arasında yazılı ücret sözleşmesinin mevcut olmadığını, bu durumda Avukatlık Kanunu'nun 164/3.maddesi uyarınca, ihtilaf konusu bedel para ile ölçülebilen bir bedel olduğundan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası için %20 oranındaki miktarın dava avukatlık ücreti olarak davalıya ait olduğunu,

Avukatlık Kanunu'nun 173/1 maddesi uyarınca da taraflar arasında aksine sözleşme mevcut olmadığından, Kayseri 8.İcra Müdürlüğünün 2011/6845 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan icra takibi nedeniyle %20 oranındaki miktarın icra avukatlık ücreti olarak davalıya ait olduğunu, Avukatlık Kanunu'nun 164/son maddesinde ise ''Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti, avukata aittir.'' düzenlemesine göre de belediye aleyhine hükmedilen 50.027,92 TL mahkeme vekalet ücreti ile 56.878,00 TL icra vekalet ücretinin de davalıya ait olduğunu,

tüm açıklamalar ışığında ve esasen dava konusu alacak mevcut olmamakla birlikte davacının talep konusu yapabileceği miktarın 98.297,40 TL olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, asıl dava yönünden, taraflar arasında yapılan Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2010 tarihli ve 44624 yevmiye no.lu Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin haklı nedenlerle ve geriye etkili olarak feshine, sözleşme hükümlerine aykırı ve vekaletnamenin kötüye kullanılarak ...Belediyesi'nden tahsil edilen 1.183.259,82 TL'nin 09.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacılara verilmesine,

birleşen dava yönünden, davalı ...'ün, dava konusu taşınmaz ile ilgili kamulaştırmasız el atma davası sonucunda verilen tazminatı ...Belediyesi'nden tahsil ederek, davalı ...'a ödediği, buna dair davalı ...'tan ibraname aldığı, dolayısıyla vekilin görevini yerine getirdiği gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde asıl ve birleşen dava davacıları vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacılar miras bırakanının.

Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2010 tarihli, 44625 yevmiyeli vekaletnamesi ile davalı ...'ı, aynı tarih 44626 yevmiyeli vekaletname ile de davalı ...'i vekil tayin ettiği, davalı ...'in, aynı vekaletnameye dayanarak Kayseri 8. Noterliği'nin 26.11.2010 tarihli, 44996 yevmiyeli dava vekaletnamesi ile birleşen dosya davalısı ...'ü vekil tayin ettiği, birleşen dosya davalısı avukatın da Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1371 Esas, 2011/485 Karar sayılı dosyasıyla 3257 ada, 43 parsele kamulaştırmasız el konulduğu gerekçesiyle dava açtığı, dava sonucunda davalı ...Belediye Başkanlığından toplam 1.307.422,80 TL tahsil ettiği,

davalı her ne kadar satış parasını asıl dosya davalısı ...'a ödediğini, ibra belgesi aldığını savunarak buna ilişkin yazılı belge sunmuş ise de, belgede davacı miras bırakanı veya davacıların imzasının olmadığı, ibra belgesinin asıl dosya davalısı ... tarafından imzalandığı görülmektedir.

Birleşen dosya davalısı, direkt olarak davacı miras bırakanı tarafından vekil tayin edilmemiş ise de, davacılar miras bırakanının vekil tayin ettiği şahsın tevkil yetkisine dayalı olarak davacı miras bırakanının vekili olduğundan, ...'a veya...e karşı değil, vekili olduğu davacı miras bırakanına karşı sorumludur. Dolayısıyla davalı, dava sonucunda elde ettiği bedeli davacıya ödemekle yükümlü olup, yapılan ödeme ve alınan ibra belgesi davacıları bağlayıcı mahiyette değildir.

Davalı ancak kendisini ibra ettiği öne sürülen şahsa karşı bu savunmayı ileri sürebilir.

Bu bağlamda, davalının vekil olarak sorumluluğunu yerine getirmediği ve satış bedelinin davacıya ödendiğini yasal delillerle ispat edemediği, davalı, ...Belediyesi'nden 09.01.2012 tarihinde ilam sonucunda hükmedilen bedeli tahsil ettiğinden ve davacıların en geç dava tarihi itibariyle bu bedelin tahsilinden haberdar olduklarının kabulü gerektiğinden TBK.'nın 147/5 maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı sonucuna varılmıştır.

Davalı, ...Belediye Başkanlığı'ndan toplam 1.307.422,80 TL tahsil etmiş olup, bu bedelden 17.234,00 TL yargılama gideri, 50.027,00 TL mahkeme vekalet ücreti, 56.878,00 TL icra vekalet ücreti ve 24,00 TL icra masrafları düşüldüğünde 1.183.259,80 TL kalmaktadır. Taraflar arasında yazılı bir ücret sözleşmesinin bulunmadığı hallerde Avukatlık Kanununun 164/4 üncü maddesi gereğince %10-%20 arasında bir ücret belirlenmesi gerekmektedir.

27.11.2018 ve 15.03.2021 tarihli bilirkişi raporlarındaki gerekçelendirme ve davanın niteliği değerlendirildiğinde %15 oranında ücret takdiri yapılması gerektiği, dava sonucunda 1.110.264,00 TL'ye hükmedilmiş olup,

davalı bu bedelin %15'i oranında ücrete hak kazandığından bu miktar düşüldüğünde (1.183.259,80 TL-166.539,60 TL=)1.016.720,20 TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte birleşen dosya davalısından tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı" gerekçesiyle asıl ve birleşen dosya davacıları vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle kararın kaldırılmasına ve "asıl dosya yönünden, davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile,

davacıların murisi ... ile davalı ... arasında yapılmış olan Kayseri 8. Noterliği'nin 24.11.2010 tarih 44624 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde daire karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine konu Kayseri İli, ...İlçesi, ...Mahallesi, 3257 ada,

43 parsel sayılı taşınmazın mülkiyeti kamulaştırmasız el atma nedeniyle ...Belediyesi'ne geçtiğinden taşınmazın kamulaştırmasız el atma bedeli olan(vekalet ücretleri ve yasal kesintiler düşüldükten sonra) 1.183.259,82 TL'nin 09.01.2012 tarihinden (davalı ...'a ödendiği) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacılara verilmesine, davalı ... yönünden açılan davanın reddine"karar verilmiş, birleşen davada ise "Davacılar tarafından açılan davanın kısmen kabulüne.

1.016.720,20 TL'nin 09.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birleşen dosya davalısı ...'ten alınarak davacılara verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde,

a. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar ile hem asıl dava hem de birleşen davanın kabulü ile toplamda 2.199.980,02 TL (1.183.259,82 TL+1.016.720,20 TL)'nin faiziyle birlikte tahsiline karar verilerek davacıların sebepsiz zenginleşmesine ve tek hak kaybına rağmen iki kazanç ile mükerrer tahsilata sebep olunduğunu,

b. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalının akdi vekalet ücreti ile ilgili olarak ilam vekalet ücreti için %15'lik oran ve karşı yan ilam ve icra vekalet ücretleri mahsubu yapılarak sonuca gidilmiş ise de, davalının ilam vekalet ücreti olarak %20'lik oranın benimsenmesi gerektiğini, bundan daha da önemlisi ilamın icra takibine konu edilmesine rağmen Avukatlık Kanunu'nun 173/1. maddesinin ihlal edilerek davalıdan tahsil edilmesi gerekli olan icra vekalet ücreti mahsubunun yapılmadığını,

c. Zamanaşımı itirazlarının nazara alınmadığını,

d. Davacı tarafından aynı gün peş peşe yevmiye numarası ile verilen vekaletnamelere bakıldığında her iki vekalette de arsa sahibi adına dava açma (genel avukatlık yetkisi) ve dava sonunda hükmedilecek bedeli tahsil etme (ahzu kabz) konusunda her iki vekil ... ve ...'in yetkisi bulunduğunu

e. Taraflar arasındaki sözleşmeye konu taşınmaza ilişkin kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının, davacının vekili ... tarafından getirilen bir iş olduğunu, dava ile ilgili olarak tüm süreçlerde muhatabın da bu kişi olduğunu, arsa sahibinin, sözleşme aşamasında, vekalet verilmesi aşamasında ve dava açılıp sonuçlandırılması aşamasından sonra bile, davalı ile hiçbir irtibatı olmadığından arsa sahibine dava ile ilgili bilgi verilmesinin söz konusu olmadığını, ...’ın, davacı ... ...’in sınırsız yetkili vekili olduğunu,

f. Alacağın kaynağı tek olduğuna göre asıl dava dosyası ve birleşen dava dosyası yönünden tek bir vekalet ücreti ile tek harç ve yargılama giderine hükmedilmesinin gerektiğini, buna rağmen ayrı ayrı vekalet ücreti ile harç ve yargılama giderine hükmedilmesinin kararı hukuka aykırı hale getirdiğini, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup,asıl dava kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve tazminat, birleşen dava ise vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre birleşen davada davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece “tahsilde tekerrür olmamak” kaydı karara yazılmamıştır. Mahkemece hüküm fıkrasında “tahsilde tekerrür olmamak” kaydının karara yazılmaması nedeniyle kararın bozulması gerekir ise de; yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle; 1. Birleşen davada davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Birleşen davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının 2. bent uyarınca kabulü ile Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/1061 Esas ve 2023/1015 Karar sayılı kararının hüküm kısmının “B-Birleştirilen Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/610 Esas sayılı dosyası yönünden ” başlıklı bendinin birinci satırında yeralan “1.016.720,20 TL'nin” ibaresinden sonra gelmek üzere “tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla” ibaresinin eklenmesine, kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin birleşen dava davacılarından alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen birleşen dava davalısına verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,