Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1955 K.2025/2228

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 27.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ..., Avukat ....’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilimin selefi olan eski toprak sahipleri (.... ve ...) ile dava dışı yüklenici .... San. Ltd.

Şti arasında 20.03.2006 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi keşide edildiğini ve akabinde eski kayıt maliklerinin işbu sözleşmeden doğan hak ve alacakları ile birlikte gayrimenkulü müvekkili kooperatife devrettiğini ve dolayısıyla müvekkili kooperatifin arsa sahibi sıfatıyla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı haline geldiğini, dava dışı yüklenici firmanın taahhüdünü yerine getirmemesi,

yapıyı inşa etmemesi sebebiyle Büyükçekemece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2007/362 E., 2012/446 K. sayılı ilamı doğrultusunda sözleşmenin geriye etkili bir biçimde feshine karar verildiğini ve söz konusu mahkeme ilamının kesinleştiğini, müvekkili yapı kooperatifinin, adına kayıtlıyken, arsa payı kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yükleniciye avans niteliğinde dava konusu gayrimenkulü devrettiğini, yüklenicinin ise finansman sağlamak amacıyla topraktan satış şeklinde gayrimenkulü davalıya devrettiğini,

sözleşmenin kesinleşmiş mahkeme ilamı ile geçmişe etkili feshedilmesi üzerine müvekkili kooperatifin projenin inşa edilmesi için 26.06.2014 tarihinde dava dışı ...-... yapı isimli firma ile bina yapım sözleşmesi imzaladığını ve projenin halen ...-... yapı tarafından inşa edilmekte olduğunu, müvekkili kooperatifin iyi niyet göstergesi olarak,

sözleşmesi feshedilen eski yükleniciden topraktan satış yoluyla gayrimenkul iktisap edenlerin projenin yeni yüklenicisi ile sözleşme imzalamasına muvafakat verdiğini, fakat davalı gibi bir kısım maliklerin yeni yüklenici ile anlaşma yoluna gitmediğini ve projenin yeni yüklenicisinin bunun üzerine inşaat bedelinin tahsili amaçlı, müvekkili kooperatife karşı Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/15 E. sayılı dosyası kapsamında 'inşaatçı ipoteği' davası ikame ettiğini ve davalı gibi bir kısım maliklerin,

müvekkili kooperatifin iyi niyetini kötüye kullanması sonucu hem projenin yeni yüklenicisinin hem de toprak sahibi olarak müvekkilinin maddi zarara uğrama riski vuku bulduğunu ileri sürerek, ... ada, ... parsel 2. blok A Giriş No:1'de davalı adına kayıtlı mevcut yolsuz tescilin iptali ile müvekkili kooperatif adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu gayrimenkulleri 29.06.2011 tarihli protokole istinaden, tarafları ... San . Tic Ltd Şti’den alacaklı olan .... İnş. Taah. Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmeye istinaden borçların ödenmesi karşılığı yapılacak ödemelere karşılık verilecek dairelerin müvekkiline satışı ile iktisap ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye dönük feshedildiği, fesih kararı sonrasında dava dışı yüklenici ... firmasının yüklenici olarak gözükmeye devam ettiği, yeni yüklenici olduğu iddia edilen ...'ın resmi kayıtlarda yüklenici olarak yer almadığı, fesih kararının kesinleşmesinden sonra aynı yüklenici ... firması ile inşaatın devamına yönelik protokol imzalandığı, ...'ın ... firmasının bir dönem taşeronu olduğu, bu bakımdan arsa sahipleri ile yüklenici arasındaki durumu bilebilecek durumda olduğu,

... ile resmi bir şekilde imzalanan arsa payı kat karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmadığı, hal böyleyken fesih kararının kesinleşmesinden sonra inşaatın ... firması adına ... tarafından devam ettirildiğinden feshin muvazaalı olduğu, fesih muvazaalı olduğuna göre ... firması ile olan sözleşmenin ayakta olduğunu, bu nedenle yeniden bir fesih gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı yüklenici ile davacı arsa sahibi arasındaki sözleşmenin fiilen devam ettirildiği, sözleşme feshedilmediğinden ayakta olup feshe bağlı sonuç olan tapu iptal ve tescil talep edilemeyeceği, davanın bu nedenle reddi gerekirken muvazaa sebebine dayalı olarak karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurunun kısmen kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. .../... Yapı İnş’ın geçmiş dönemde ... isimli firmanın taşeronu olarak bir kısım iş yaptığını ancak eski yüklenici iş tamamen bıraktıktan sonra taraflar arasında taşeronluk ilişkisinin devam etmediğini, bu hususun araştırılmadığını, tanıklarının hepsinin dinlenmediğini,

b. Feshin muvazaalı olduğu iddiasının cevap süresi içinde değil istinaf dilekçesinde ileri sürüldüğünü, bu hususların istinaf yargılamasında kararın kaldırılması sebebi yapılmasının, İlk Derece Mahkemesi kararına gerekçe yapılmasının iddiaların genişletilmesi yasağına aykırılık teşkil ettiğini,

c. İmar işlem dosyasında yeni yükleniciyle (... yapı inş.) yapılan barter sözleşmesinin mevcut olmasına rağmen işbu sözleşmenin göz ardı edildiğini,

d. 2013-2014 yıllarında ... firmasının inşaatı tamamlama taahhüdü vermesi üzerine firmaya avans niteliğinde kat irtifakları devredildiğini fakat ... firmasının taahhüdünü yerine getirmediğini,

e. Fesih ilamının muvazaalı olmasının hukuken mümkün olmadığını, feshin muvazaalı olmadığını, .../... İnş. isimli firmayla barter sözleşmesi keşide edildikten sonra 2015-2017 yılları arasında müvekkiliyle davalık olduğunu, karşılıklı ihtarnameler ve davalar ikame edildiğini,

f. Davaya konu gayrimenkulün yükleniciye temlikinin yolsuz tescil niteliğinde olduğunu,

g. ... isimli sözleşmesi feshedilen şirketin yetkili ortağı ...’ın fesihten sonra işin yapımına devam etmediğini, şu an devam eden yüklenici ile hiçbir alakası olmadığını, sözleşme yapmadığını açıkça beyan ettiğini,

h. Tapu iptal talebinin feshi de içerdiğini, mahkemenin sözleşmeyi feshedip tapu iptal ve tescil talebini kabul etmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yüklenicinin temlikine dayalı tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Dava dışı önceki arsa sahipleri .... ve ... tarafından, edimin ifasında temerrüde düştüğü iddiasıyla, yüklenici ... şirketi aleyhine, sözleşmenin feshi ve el atmanın önlenmesi istemiyle, 18.04.2007 tarihinde, Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/362 E. sayılı dosyasında dava açılmıştır. Yargılama sırasında, sözleşmeye konu parsellerden ... ada, ... no'lu parsel davacı ... Konut Yapı Kooperatifi'ne, ... ada, ... no'lu parsel ise ...

Konut Yapı Kooperatifi'ne devredildiğinden, davaya sözleşmenin tarafı haline gelen bu kooperatifler tarafından devam edilmiştir. Yapılan yargılama sonucunda, yüklenici ... Şirketinin edimlerini yerine getirmediği gerekçesiyle, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verilmiştir. Bu karar, temyiz harç ve masrafları yatırılmadığından, temyiz edilmeksizin 23.10.2012 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı arsa sahibi kooperatif tarafından, sözleşmenin feshi davası açılmış olmasına ve hukuki bir zorunluluğu bulunmamasına rağmen, 2009 yılından itibaren yüklenici ... Şirketine tapuda bağımsız bölüm devirleri yapılmaya başlandığı, fesih kararının 23.10.2012 tarihinde kesinleşmesinden sonra da 2015 yılına kadar bu devirlerin devam ettiği, yüklenici şirketin de devraldığı bağımsız bölümleri tapuda üçüncü kişilere devrettiği anlaşılmıştır.

Tüm bu tapu devirleri fesih davasına ve kesinleşmiş fesih kararına rağmen, arsa sahibi kooperatifler ile yüklenici ... Şirketi arasındaki, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ilişkisinin devam ettiğini, tarafların gerçek iradelerinin sözleşmenin feshi yönünde olmadığını, sözleşmeyi devam ettirme iradelerini sürdürdüklerini, sonuç olarak feshin muvazaalı olduğunu göstermektedir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada vekille temsil edilen davalı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,