Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1984 K.2025/2205

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı idarenin "Anfi, Derslik ve Hizmet Blokları Yabancı Diller Yüksekokulu İnşaatı" ihalesinin götürü bedel ile davacı şirkete ihale edilerek taraflar arasında 16.07.2007 tarihli eser sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede öngörülemeyen hallerin iş artışını zorunlu kılması üzerine sözleşme bedelinin % 10 fazlası dışında kalan ilave imalât ve işlerin davalı idarece hesabın tasfiyesine gidilmeyerek davacı yükleniciye yaptırıldığını,

müvekkil şirketin sözleşme dışı "ilave imalat ve işler bedeli" alacağının fazlasına ilişkin kısmını talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'sinin geçici kabul tarihinden itibaren ticari/reeskont faizi ile birlikte davalı idareden tahsili ile 2008/14447 sayılı Fiyat Farkı Kararnamesi'ne istinaden hakettiğini ancak davalı idare tarafından ödenmeyen "fiyat farkı" alacağının fazlasına ilişkin kısmını talep hakları saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin kesin hakediş'in idareye sunulma tarihi olan 13.08.2015 tarihinden itibaren ticari/reeskont faizi ile birlikte davalı idaren tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iş artışları da dahil olmak üzere toplam sözleşme bedeline göre düzenlenmiş olan 13 no'lu hakedişin kesin hakediş niteliğinde olduğunu, anılan Kararname gereği ilave fiyat farkı ödemelerinin ise kesin kabule ait gecikme cezası kesintileri de yapılmak suretiyle 14 no'lu hakediş olarak davacıya ödendiğinden, koşulları oluşmayan davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, davanın esastan incelenmesi halinde davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın eser sözleşmesi kapsamında yapılan imalâtta işin % 110 fazlasını aşan kısım imalât bedelinin tahsiline yönelik olduğu, davalı kurum tarafından kesin hakedişin düzenlenmediği, 13 ve 14 no'lu hakedişlerin kesin hesap niteliğinde olduğunun belirtildiği, davacı tarafından 14 no'lu hakedişe ihtirazi kayıt konulduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere yükleniciye ödemesi yapılmayan imalâtların kaldırma kararı öncesi kök ve ek raporlarda gösterildiği,

bu suretle işin % 110 fazlasını aşan kısımlar bulunduğunun kaldırma kararı öncesi alınan raporlardan da anlaşıldığı, davalı tarafından ihale bedeli ile % 10 aşkın imalat bedelinin ödendiği, davalı kurum tarafından kabul edilmeyen % 110 imalat bedelini aşan kısma yönelik ödeme yapıldığı hususunun ispat edilemediği, mahkemece 16.05.2023 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi Kaldırma kararı kapsamında dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22.01.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre fazla imalat bedelinin 731.055,49 TL olduğunun mütalaa edildiği,

söz konusu raporun dosya kapsamı ile uyumlu olması ve yeterli olduğu değerlendirilerek mahkemece hükme esas alındığı, dolayısı ile 22.01.2024 tarihli raporda belirtilen alacak kalemleri açısından davacının davasında haklı olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere yapılan iş bedeli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplandığından KDV talep edilemeyeceğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 731.055,49 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10.000,00 TL' sine dava tarihinden, bakiyesine ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, 1.000,00 TL'lik fiyat farkı alacağına ilişkin talebin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşme bedelinin davacıya ödendiğini, 28.10.2008 tarihli 23.488.300,00 TL tutarındaki toplam sözleşme bedelinin tamamının davacıya ödenmiş olduğunu 13 no.lu kesin hakediş olarak iş artışına ilişkin ödemelerin tamamının yapıldığını, kesin kabul işlemlerinin tamamlanmasından sonra 21.05.2012 tarihli 14 no.lu (beklenmeyen fiyat artışı - ilave fiyat farkı) hakedişin tanzim edildiğini, bu hakedişte davacı tarafından kesin kabul eksikleri zamanında tamamlanmamış olması nedeniyle gecikme cezası kesintisi yapılarak bu işe ilişkin tüm hakediş ödemelerinin ve kesintilerinin tamamlandığını,

13 no.lu hakediş raporuna ilişkin herhangi bir ihtirazi kayıt, şerh, itiraz bulunmadığını, 14 no.lu hakediş raporuna konulan itiraz şerhinin neye ilişkin olduğunun açıkça belirtilmediğini, söz konusu iş ile ilgili olarak yüklenici firma tarafınca sözleşme dahilinde gerçekleştirilen imalatların tamamının, sözleşme dahilinde olmayan ve idare tarafınca yükleniciye yaptırılan iş artışlarının tamamı ile beklenmeyen fiyat artışları için düzenlenen ilave fiyat farkı hakedişi ile yüklenicinin gerçekleştirdiği bütün imalatların karşılığının idarece ödendiğini,

davalı idarenin kamu kurumu olması tacir olmaması sebebiyle avans faizi işletilmesinin yasaya aykırı olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını beyan etmektedir.

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR