Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2004 K.2024/2828

1- İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2022 gün, 2021/649 E, 2022/1031 K. sayılı kararı ile davacı gerçek kişi tacire ait konkordato projesine ilişkin İcra ve İflas Kanunu’nun 302 nci maddesinin birinci fıkrasında aranan oy çoğunluğunun sağlandığı gerekçesiyle, konkordatonun tasdikine karar verilmiştir.

2- İlk derece mahkemesi kararına karşı bir kısım alacaklılar tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine , İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi tarafından 01.03.2023 gün, 2023/19 E, 2023/319 K. sayılı kararla alacaklı Yapı Kredi Bankası yönünden İcra ve İflas Kanunu'nun 308/a bendi gereği istinaf başvurusunun usulden reddine; alacaklı Ziraat Bankası yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3- Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararına karşı bir kısım alacaklılar vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 12.06.2023 gün, 2023/1959 E. ve 2023/2292 K. sayılı ilamıyla; alacaklı Yapı Kredi Bankası A.Ş’nin konkordatoya itiraz eden alacaklı olduğu, istinaf isteminin incelenmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

4- Bölge Adliye Mahkemesi 23.08.2023 gün, 2023/1446 E, 2023/1445 K sayılı direnme kararı üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 22.05.2024 gün, 2024/6-148 E, 2024/273 K. sayılı kararıyla; alacaklı Yapı Kredi Bankası A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının onanmasına; alacaklı Ziraat Katılım Bankası A.Ş’nin temyiz istemlerinin incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

a-İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Bu kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir. Konkordatonun feshi sebeplerinden birinin eksikliğinin tasdik aşamasında tespit edilmesi durumunda tasdik talebi reddedilir. Bahsi geçen maddede sayılan tasdik şartlarından bir de konkordato projesinde teklif edilen tutarın borçlunun malvarlığıyla orantılı olmasıdır.

b-Borca batıklık ise, borçlunun malvarlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur. Şirketin borca batık durumda olup olmadığı TTK’nın 376. maddesi uyarınca rayiç değerlere göre tespit edilmelidir. Mahallinde keşif yapılarak, uzman bilirkişi aracılığıyla tespit edilebilen niteliklerine göre kayıtlardaki malvarlığının (örn; araçlar, model ve yaş gibi diğer özelliklerine göre) rayiç değer tespitinin yapılması mümkündür.

Rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre, yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir. Dava teorisindeki genel ilkeden farklı olarak konkordato bir dava olmadığından borca batıklık sadece talep tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir.

c- Somut olayda; davacının konkordato istemi kabul edilerek ödeme takvimine bağlanmıştır. Ancak dosyaya sunulan 29.04.2024 tarihli kayyım raporunda belirtiği üzere, davacı alacaklarını tahsil edememiş olduğunu gerekçe göstererek ödeme takvimine riayet etmemiş ve bu proje uyarınca ödemesi gereken taksitleri ödemeye başlamamıştır. Bu husus nazara alındığında tasdik edilen projenin borçlunun malvarlığıyla orantılı olmamasının yanı sıra davacı borçlunun konkordato isteminde iyi niyetli olmadığı da ortadadır. Bu itibarla mahkemece, tacir olan davacı borçlunun borca batıklık durumu araştırılarak borca batık olması durumunda konkordato talebinin reddi ile iflas kararı verilmesi gerekirken, konkordato isteminin tasdikine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.