Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2190 K.2025/3084

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile davalı idare arasında 06.06.2007 tarihinde yap - işlet - devret modeli ile sekiz katlı yurt binası yapılması konusunda sözleşme imzalandığını, davalı idare tarafından yer tesliminin 07.06.2013 tarihinde yapıldığını, gecikmede davacı yüklenicinin kusurunun bulunmadığını, gecikme nedeni ile davacı yüklenicinin kazanç kaybına uğradığını, yer teslimindeki gecikme nedeniyle inşaat maliyetlerinin arttığını, davacı yüklenicinin bu süre içerisinde teminat komisyonu, proje çizim ödemeleri,

sosyal güvenlik kurumu ödemeleri gibi gecikmeden kaynaklanan ödemeler yaptığını belirterek 2.000,00 TL banka teminat komisyonu, Sosyal Güvenlik Kurumu ödemeleri projelendirmeden kaynaklı zararlar. 16.000,00 TL gecikmeden kaynaklanan kazanç kaybı. 2.000,00 TL inşaat maliyetlerindeki artışlar olmak üzere 20.000,00 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazı davacıya kiraya verdiğini, davacının taşınmazda sözleşme tarihi itibari ile kiracı bulunduğunu bilerek ve görerek ihaleye katıldığını ve sözleşmeyi imzaladığını, yer tesliminin davalının kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle yapılmadığını, davacının da gecikmeye rağmen sözleşmeyi feshetmediğini, taşınmazdaki kiracının tahliye edilmesinin uzun sürmesinin davalının kusurundan kaynaklanmadığını, taşınmazdaki kiracının dava yoluyla tahliyesinin sağlandığını, sözleşme konusu ihalenin iptali için açılan dava sonucunda ihalenin iptaline karar verildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.04.2017 tarihli kararı ile davacı yüklenici ile davalı idare arasında mülkiyeti davalı idareye ait taşınmaz üzerinde yap işlet devret modeli ile inşaat yapımı hususunda 06.06.2007 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 2. maddesinde sözleşme imza tarihinin yer teslimi tarihi olarak belirlendiği, ancak sözleşme konusu taşınmazda kiracı bulunması nedeniyle davacı yükleniciye yer tesliminin fiilen 07.06.2013 tarihinde yapıldığı,

aşamalarda tarafların karşılıklı olarak sözleşmenin feshedilmesi hususunda birbirleri ile yazışma yaptıkları, taraf iradelerinin sözleşmenin feshi hususunda birleştiğinin ve 29.01.2013 tarihi itibari ile feshedildiğinin kabulünün gerektiği, sözleşmeye ilişkin olarak yer tesliminin geç yapılmasında davacıya yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı,

davacının kusuru olmaksızın sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle sözleşmenin imzalanmamış olması halinde uğramayacağı menfi zarar kapsamında kalan zararlarını talep edebileceği, sözleşmenin geriye etkili olarak feshedildiğinin kabul edilmesi nedeniyle müspet zarar kapsamında olan kazanç kaybının talep edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşme kapsamında taşınmazda şantiye kurulmadığı, inşaat faaliyeti yapılmadığı, sözleşmenin yerine getirilmesi için işçi çalıştırılmasının gerekmediği,

dosya kapsamına sunulan işçilik ödemeleri ve işçilik nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu ödemelerinin sözleşme konusu işe ilişkin olduğu hususunun ispat edilemediği gerekçesiyle bilirkişi raporunda işçilik ücreti ve sosyal güvenlik kurumu prim ödemesi olarak tespit edilen kalemler ve sözleşmenin geriye etkili feshi nedeniyle kazanç kaybı talebi yönünden davanın reddine, 104.159,47 TL teminat mektubu ve teminat mektubu komisyonu ücreti, 15.079,67 TL noter masrafı, 10.694,85 TL damga vergisi ve 23.346,24 TL proje çizim ücreti olarak tespit edilen kalemler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 25.04.2017 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) Yargıtay 15. Hukuk Dairesince, sözleşme konusu inşaat için hazırlanmış ve uygulanabilir nitelikteki projenin iş sahibine teslim edilmesi halinde piyasa fiyatları ile belirlenen proje bedelinin talep edilmesinin mümkün olduğu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda proje bedelinin hesaplanması için konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğinin açıklandığı,

ancak mahkece bu yönde bir rapor alınmaksızın dosyaya sunulan ödeme belgesine göre karar verildiği gerekçesiyle, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin proje bedeline ilişkin kısım dışında kalan temyiz itirazlarının reddi ile kararın bozulmasına karar verilmiş, davalı vekilinin karar düzeltme talebi ise 18.11.2019 tarihli karar ile reddedilmiştir.

2.1. Mahkemenin 07.09.2021 tarihli kararı ile bozma ilamına uyulmasına, davacı tarafından sözleşme kapsamında hazırlanan projenin eksiklikleri giderilmek üzere iade edilmesinden sonra davacı tarafından onaya sunulan yeni bir projenin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2.2. Mahkemenin 07.09.2021 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, mahkemenin önceki kararının proje bedeli bakımından gerekli inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulduğu, ancak mahkemece bozma ilamı uyarınca bilirkişilerden alınan rapora göre davacının kazanılmış hakları korunmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, davanın tamamen reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına, talepler yönünden önceki kararlar kapsamında yer alan gerekçeler dikkate alınmak suretiyle işçilik ücreti ve sosyal güvenlik kurumu prim ödemesi olarak tespit edilen kalemler, sözleşmenin geriye etkili feshi nedeniyle kazanç kaybı talebi ve proje bedeli yönünden davanın reddine, 104.159,47 TL teminat mektubu ve teminat mektubu komisyonu ücreti, 15.079,67 TL noter masrafı, 10.694,85 TL damga vergisi olarak tespit edilen kalemler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının hizmet vermediğini, kabul edilebilir bir proje sunmadığını, bozma öncesinde verilen davanın reddine ilişkin kararın yerinde olduğunu beyan etmektedir. 2. Davacı vekili katılma yolu ile temyiz dilekçesinde; davacının sözleşme kapsamında proje hazırladığını ve davalının onayına sunduğunu, projenin eksiklik nedeniyle iade edilmiş olmasının hazırlandığı sonucunu ortadan kaldırmadığını, projenin hazırlanmamasının nedeninin yer tesliminin yapılmaması olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, yap - işlet- devret modeli ile imzalanan sözleşmenin geriye etkili feshi nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2. maddesinin atfı ile uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427. ile 439/2. maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR