Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2251 K.2024/2842

2- ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., 3- S.S. Ser Çalışan Konut Yapı Kooperatifi, 4- S.S. Erek Konut Yapı Kooperatifi

DAVA TARİHİ : 29.05.2003

KARAR

Kısmen Kabul

Davacı vekili, müvekillinin 1993 yılında davalı ...'ı tavsiye ve yönlendirmesi ile davalı S.S. Erek Konut Yapı Kooperatifine üye olmak için davalı ...'a 150.000.000 (eski) Türk Lirası'nı peşin olarak verdiğini, konutun teslim gününü beklerken gerek davalı S.S. Erek Yapı Kooperatifi gerekse ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davacıdan para istemeleri üzerine toplam 1.471.000.000 (eski) Türk Lirası ödediğini, ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin S.S.

Ser Çalışan Konut Yapı Kooperatifi'ne yüklenici firma olarak yapmakta olduğu daireleri görüp beğendiğini, 24.4.2001 tarihinde davacının ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile satış vaadi sözleşmesi düzenlediğini, sözleşme tarihinde davacının 15.000.000.000 (eski) Türk Lirası peşin ödediğini, anlaşma gereği 30.05.2001 tarihinde verdiği dilekçe ile Yakacık mevkiindeki kooperatif ortaklığından ayrılma talebinde bulunduğunu, çevre düzenlemesi, tapu masrafı için verilen bonoların iade edildiğini, inşaatın bitim tarihinin 30.05.1998 olarak gösterilmesine ve teslim tarihinin 2001 yılı sonu olarak kararlaştırılmasına rağmen konutun teslim edilmediğini ileri sürerek,

davacının davalı kooperatiflerin üyesi olduğunun tespitine, tespit edilen dairenin davacı adına tapuda tesciline bu kabul edilmediği taktirde tazminat olarak ödetilmesine, ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile yapılan satış vaadi sözleşmesi gereğince tapuda taşınmaz devri ve mülkiyetin adına kaydının yapılmasını, satış işleminin yapılmaması nedeniyle uğradığı zararların tahsilini, bu kabul edilmezse 24.04.2001 tarihinde daire için ödediği 15.000.000.000 (eski) Türk Lirası'nın ödeme tarihinden itibaren en yüksek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 21.04.2008 tarihli ıslah dilekçesiyle; toplam dava değerini 48.819,44 Türk Lirası olarak ıslah ettiklerini belirterek; bunun 16.244,70 Türk Lirası'nın davalı ...'dan, 27.629,74 Türk Lirası + 4.894,00 Türk Lirası'nın ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den, 51 Türk Lirası'nın davalı S.S. Erek Konut Yapı Kooperatifinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı S.S. Ser Çalışan Konut Yapı Kooperatifi, davacının kooperatif ortağı olmadığını, kooperatife başvuru veya ödeme yapmadığını, kooperatifin müteahhit sıfatıyla davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin sözleşmeye göre tüm edimlerini tamamladıktan sonra hissesine düşen dairelerle ilgili tasarrufta bulunabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı S.S. Erek Konut Yapı Kooperatifi, 13.07.1992 tarihinde üyeliğe başvuru yapan davacının hissesinin tamamını 01.02.1996 tarihinde Neriman Delipınar'a devrettiğini bildirmiştir. Davalı ..., davacının bacanağı olduğunu, davacı adına ... İnşaat San ve Tic. A.Ş.'ye 151.400.000 (eski) Türk Lirası ödediğini, davacıya borcunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, davacının müvekkili şirketin kat karşılığı yaptığı mülkiyeti S.S.

Ser Çalışan Konut Yapı Kooperatifi'ne ait olan taşınmazda müvekkiline düşecek dairelerden almak için şirkete sözlü olarak başvurduğunu, 12.11.1993 tarihinde 120.000.000 (eski) Türk Lirası, 09.06.1994 tarihinde 31.400.000 (eski) Türk Lirası ve diğer ödemelerle birlikte toplam 1.603.400.000 (eski) Türk Lirası ödeme yaptığını, daire satışı sözlü olarak yapıldığı için davacı sözleşme yapmak isteyince 24.04.2001 tarihinde sözleşme imzalandığını, 30.05.2001 tarihinde daire almaktan vazgeçtiğini, yapılan ödemenin uyarlanmasını istemesi üzerine davacının ödentilerine karşılık 13.000.000.000 (eski) Türk Lirası ödeme yapıldığını,

fazla ödemeler nedeniyle müvekkili şirketin davacıdan alacağı bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu taşınmazların tapulu olduğu, tapulu taşınmazların satışı resmi bir biçimde yapılmadığından hukuken geçersiz olduğu, davacının davalılardan ...'a ödediği 150.000.000 (eski) Türk Lirası'nın dava tarihindeki değerinin 16.244.70 Türk Lirası olduğu, davalı ... İnşaat Tic. A.Ş.'ye ödediği 15.000.000.000 (eski) Türk Lirası'nın dava tarihindeki değerinin 27.629.74 Türk Lirası olduğu, davacının davalı ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne İski, çevre düzeni gibi işler için yaptığı ödemelerden bakiye kalan 4.894,00 Türk Lirası ile birlikte davalı ... İnşaat Tic. A.Ş.'den toplam 32.523.72 Türk Lirası alacaklı olduğu, davacının S.S Erek Konut Yapı Kooperatifine sigorta bedeli olarak ödediği 19 Türk Lirası'nın güncel değeri olan 51 Türk Lirası kadar alacaklı olduğu, davalı yüklenici ... İnşaat Tic.

A.Ş.'nin arsa maliki S.S Ser Çalışan Konut Yapı Kooperatifi'ne yönelik sözleşmeden kaynaklanan edimini tam olarak yerine getirmediği, yükleniciden konut satın alan davacı yüklenicinin halefi sıfatıyla arsa malikinden sözleşmenin ifasını isteyemeyeceği, davacının tapu iptal ve tescil isteminin yasal koşullarının oluşmadığı,

davalı S.S Ser Çalışan Konut Yapı Kooperatifi'nin üyesi olduğu iddiasının haklılığı kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davacının tapu iptal ve tescil isteminin reddine, davalı S.S Ser Yapı Kooperatifi aleyhine açtığı davanın reddine, davalı ... aleyhine açtığı davanın kabulü ile 16.244,70 Türk Lirası alacağın faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı S.S.

Erek Konut Yapı Kooperatifi aleyhine açtığı davanın kabulü ile 51,00 Türk Lirası alacağın faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... İnşaat San. Tic. A.Ş. aleyhine açtığı davanın kabulü ile 32.523,72 Türk Lirası alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere davacının davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne 1993- 2000 yılları arasında toplam 1.603,40 Türk Lirası ödeme yaptığı ve ödediği miktarı da 19.10.2002 tarihinde 13.000,00 Türk Lirası olarak geri aldığı, geri ödemede karşılıklı ibra tespit edilemediği belirtilerek dava tarihindeki kur üzerinden davacının 4.894,00 Türk Lirası alacağı kaldığı ve bu alacakla birlikte ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne ödediği 15.000.000.000 (eski) Türk Lirası'nın güncel değeri olan 27.629,70 Türk Lirası ile birlikte toplam 32.523,72 Türk Lirası alacağı bulunduğu tespiti yapılmış olup mahkemece davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden bu miktar üzerinden dava kabul edilmiştir.

Davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. davacının dava konusu ettiği davalı ...'a verdiğini ileri sürdüğü 12.11.1993 tarihinde 120.000.000 (eski) Türk Lirası, 09.06.1994 tarihinde 31.400.000 (eski) Türk Lirası ve diğer ödemelerle birlikte 1.603.400.000 (eski) Türk Lirası ödemelerin kendisine yapıldığını beyan etmiştir.

Davalı ..., davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne 12.11.1993 tarihinde 120.000.000 (eski) Türk Lirası ve 09.06.1994 tarihinde 31.400.000 (eski) Türk Lirası'nı davacı adına ödediğini beyan etmiştir. Dava ve temyiz konusu bu ödemeler ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin de kabulünde olduğu üzere davalı ... tarafından davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne yapıldığı ve davacının davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den olan alacak hesabında dikkate alındığı anlaşılmıştır.

Mahkemece davacının davalı ...'a ödediğini beyan ettiği 150.000.000 (eski) Türk Lirası için davalı ...'dan dava tarihi itibariyle 16.244,70 Türk Lirası alacağı bulunduğu tespit edilerek bu miktarın aleyhine hüküm altına alınmış ise de davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nce bu ödemelerin kabul edildiği anlaşıldığından ve bu ödemeler davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den tahsiline karar verildiğinden tekrar davalı ...'dan tahsiline karar verilmesi halinde mükerrer tahsil ortaya çıkacağından davalı ... aleyhine açılan davanın bu yönüyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde verilen mahkeme kararı usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Kabule göre de; davacı vekili 24.4.2008 tarihli dilekçesiyle ıslah talebinde bulunması üzerine davalı ... vekilince 06.05.2008 tarihli dilekçesiyle ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de mahkemece davalının bu itirazının değerlendirilmediği gibi kararda bu yönde gerekçe bulunmadığı anlaşıldığından zamanaşımı itirazı ile ilgili mahkemece karar verilmemesi doğru görülmemiştir.