Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2273 K.2025/767

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma isteminin miktar itibariyle reddine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan ...Mühendislik Yapı İnşaat Enerji Ltd. Şti. arasında, Tokat ili, ... ilçesi, ...Mah., 1371 ada, 56 ve 57 parselde tapuya kayıtlı bulunan taşınmazlar yönünden ...

2. Noterliği'nin 02.03.2018 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinin anlaşılması üzerine taraflarca 17.04.2020 tarihinde sözleşmeyi feshettiklerini, ancak davalı şirketin taşınmazları fesih öncesinde 03.05.2019 tarihinde diğer davalıya devrettiğini öğrendiklerini, sözleşmesinin iptalinden sonra,

davaya konu gayrimenkullerin müvekkiline iade edilmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu, bunu aşmak için davalılar tarafından muvazaalı olarak tapu devrinin yapıldığını, davalı ...'un iyi niyetli malik olmadığını, kaldı ki sözleşme kapsamında yapılan devrin gerçek bir tapu devri olmadığını, yüklenici şirketin sözleşme edimlerini yerine getirmediğini, davalıların birlikte iş yapan şahıslar olup davalı ...'un durumdan haberdar olduğunu, taşınmazlar için davalılar tarafından yapılan ödeme de olmadığını, belirtilen nedenlerle, fazlaya ve sair hususlara ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davaya konu Tokat ili,

... ilçesi, ...Mah., 1371 ada, 56 ve 57 parsellerde kayıtlı taşınmazların davalılardan ... adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini, tapu iptal ve tescil şartlarının oluşmadığına kanaat getirilmesi halinde ise davaya konu gayrimenkullerin bedelinin yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı ...Mühendislik Şirketi'nin dava dilekçesinde belirtildiği üzere bir inşaat sözleşmesi yaptığını, sözleşmenin yapılmasından yaklaşık 2 yıl sonra ise tarafların kendi iradeleri ile bu sözleşmeyi fesih ettiklerini ve birbirlerini fesih edilen sözleşme açısından ibra ettiklerini, fesih edilen sözleşmeden dolayı bir alacağı olduğunu iddia eden tarafın HMK'nın 200.maddesi gereğince iddiasını ancak resmi şekilde düzenlenmiş bir belge ile ispat edebileceğini,

tarafların aralarındaki inşaat sözleşmesi kurulmadan hemen önce taşınmazın mülkiyetini devralmak için davacıya toplamda 531.805,00 TL ödeme yapıldığını, davacı ve davalılar arasında 17.04.2020 tarihli sözleşme yapılarak davacının 36 ay boyunca aylık 45.000,00 TL ödemesi halinde taşınmazın mülkiyetini devralabileceğinin kararlaştırıldığını, davacının taşınmazı rızaen devrettiğini bu sözleşme ile kabul ettiğini, aksinin yazılı delille ispatı gerektiğini, davacı ve davalı şirket arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile taşınmazın devrinin sözkonusu edilmediğini, davacının satış suretiyle mülkiyetin devrini gerçekleştirdiğini,

somut olayda yolsuz bir işlemin olmadığını, dava konusu olayda davalı şirket ve davalı ...'a yapılan devir olmak üzere iki adet tapu devir işleminin olduğunu, davacının inançlı işlem iddiasının kabul edilemeyeceğini, davalılar arasında ticari ilişki olup, davalı şirketin bedelini ödeyerek davacıdan taşınmazı satın alarak sonrasında diğer davalıya tapuda satış suretiyle devrettiğini, yapılan işlemlerde muvazaa bulunmadığını, belirtilen nedenlerle ve re'sen dikkate alınacak hususlar birlikte değerlendirilerek davanın her iki davalı açısından ayrı ayrı reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin 12.07.2023 tarihli ara kararında belirtilen ve davacıya tebliğ edilen 70.487,42 TL eksik harcın tamamlanıncaya kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına, işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde yenilenmediği takdirde dosyanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtar edildiği ancak belirtilen süre içerisinde harcın yatırılmadığı, bu nedenle dosyanın 15.11.2023 tarihinde işlemden kaldırıldığı, yine HMK'nın 150/5. maddesi gereği 3 ay içerisinde de yenileme işleminin gerçekleştirilmediği gerekçesiyle 19.02.2024 tarihi itibarıyla davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararının yok sayılarak önceki kararda direnildiğini, kaldırma kararı gereklerinin yerine getirilmediğini, 14.11.2023 tarihinde adli yardım taleplerinin bildirildiğini, ancak taleplerinin araştırma yapılmaksızın reddedildiğini, redde itiraz hakkı tanınmaksızın davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, müvekkilinin adli yardımdan faydalanma hakkı olup, itiraz hakkı verilmesi gerektiğini, sürecin usul hukukuna uygun işletilmediğini, davanın esasına yönelik dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın haklı bir dava olduğunu, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, tapu iptal ve tescil, olmadığı taktirde alacak istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR