Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2537 K.2025/3114

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından ihalesi yapılan ''... Park içinde ...

Evi Yapımı'' işine ilişkin taraflar arasında 13.02.2013 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacı şirketin sözleşme kapsamında işi tamamladığını, işin geçici ve kesin kabulünün yapıldığını ancak davalının sözleşmenin eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen sürelerde işe ilişkin kesin hesaplar ile kesin hakedişi onaylamadığını ve davacı şirketin ücret alacağının tamamının ödenmediğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesinin 6. fıkrası uyarınca,

idarenin en geç altı ay içinde kendisine yapı denetim görevlisi tarafından teslim edilen kesin hesaplar ile bu kesin hesaplara karşı varsa yüklenicinin itirazlarını inceleyip onaylaması gerektiğini aksi halde yüklenicinin itirazlarında haklı sayılacağı gibi, işin kesin kabulünün yapılmış olması şartı ile kesin hakediş raporunun düzenlemesini de isteyebileceğini ileri sürerek, davacı şirketin itirazları doğrultusunda hazırlayıp idareye sunduğu kesin hakediş raporundaki alacak miktarının ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin sözleşme kapsamındaki işi süresinde tamamladığını ve işe ilişkin geçici kabul tutanağının 09.04.2018 tarihinde onaylandığını, geçici kabul onay tarihinde 2 ay sonra 11.06.2018 tarihinde yapı denetim görevlisi tarafından hazırlanan kesin hesapların incelenip onaylanmak üzere davalı idareye gönderildiğini, davacı şirketin kesin hesaplara ilişkin itirazlarını 18.07.2018 tarihinde davalı idareye sunduğunu,

ancak davacı şirket tarafından davalı idare aleyhine açılan ve o tarihte derdest olan 3 ayrı alacak davasının sonucunun kesin hesabı etkileyecek olması nedeniyle kesin hesabın yapılamayacağı ve derdest davaların kesin hesabın yapılması için mücbir sebep teşkil ettiği anlaşılmakla kesin hesabın onay işlemlerinin yapılmadığını ve kesin hakediş raporunun düzenlenmediğini, bu durumun altı aylık onay süresi içinde davacı şirkete bildirildiğini, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin 27.07.2017 tarihinde işin tamamlandığını belirterek işin geçici kabulünün yapılmasını istediği, geçici kabul işlemini 04.03.2018 tarihinde, kesin kabul işleminin 25.12.2018 tarihinde gecikmeli olarak onaylandığı, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nde kesin hesap ve kesin hakedişin düzenlemesine ilişkin getirilen sürelerin ancak mücbir sebeplerle, ihale yetkilisinin onayı ile yeteri kadar uzatılabileceği, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeli Kanunu'nun 10. maddesinde mücbir sebeplerin açıkça sayıldığı,

madde de gerektiğinde kurum tarafından belirlenecek benzer diğer hallerinde mücbir sebep sayılabileceği belirtilmiş ise de, taraflar arasında derdest olan davaların hakedişin düzenlenmesine engel oluşturmayacağı, uyuşmalık konusu alacakların hakediş hesabından düşülebileceği, kesin hesap yapılması işlemlerinin süresinde gerçekleştirilmediği, 02.03.2020 tarihli bilirkişi raporunda, davalının sorumlu olduğu alacağın 5.301.583,98 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişilerin davacının alacağının tespiti yönünden sözleşme konusu işe ilişkin kesin hesabı çıkartmalarının gerektiğini, bu yönde bir hesaplama yapılmadan yüklenici talebi doğrultusunda hesaplama yapıldığını, yine ara hakedişlere davacının itirazının olmadığının dikkate alınmadığını, idarenin altı aylık sürede kesin hesap ve kesin hakediş işlemlerini yapmayı reddetmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığını, tarafların mutabakatı ile düzenlemiş bir kesin hakediş raporu bulunmadığını, davacı tarafından açılan davalar nedeniyle kesin hesabın yapılamayacağını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı şirket tarafından süresinde tamamlandığı taraflar arasında uyuşmazlık dışı olan dava konusu işe ilişkin kesin hesapların onaylanması ve kesin hakedişin hazırlanması işlemlerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirlenen sürelerde yapılmamasında idare yönünden bir mücbir sebep oluşup oluşmadığına ve yüklenicinin bakiye alacak miktarının tespit ve tahsiline ilişkindir.

Taraflar arasında 13.02.2013 tarihinde imzalanan sözleşmeye konu iş davacı yüklenici tarafından tamamlanmış ve işin geçici kabulünün 09.04.2018 tarihinde, kesin kabulünün ise 25.12.2018 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır. Kesin kabulü yapılan işe ilişkin kesin hesap ve kesin hakediş işlemlerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesi hükümlerine göre yapılması gerekmektedir.

Bu madde kapsamında anahtar teslimi götürü bedelli işte davalı İdare tarafından hazırlanan kesin hesapların davacıya 18.06.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davacının da aynı madde kapsamında kendisine tebliğ edilen kesin hesaba 60 günlük süresi içinde 18.07.2018 tarihinde ayrıntılı itiraz dilekçesi ve ekinde kendi hazırladığı hakediş tutanağını sunarak itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40/6. maddesi '' İdareler teslim aldıkları kesin hesapları teslim tarihinden başlamak üzere en çok altı ay içinde inceleyip onaylarlar, Aksi halde yüklenici varsa itirzlarında haklı sayılacağı gibi işin kesin kabulü yapılmış olmak şartı ile kesin hakediş raporunun düzenlenmesini de isteyebilir.'' hükmünü içermekte olup, davalı idarenin itirazdan sonra en geç 6 ay sonrası olan 18.01.2019 tarihinde davacı itirazlarını da inceleyip kesin hesapları onaylayıp, kesin hakedişi düzenlemesinin gerektiği,

ancak 15.01.2109 tarihinde davacıya gönderdiği ihtarname ile davacı tarafından daha önce ara hakedişlere alınmayan alacak kalemleri ile ilgili açılan 3 adet davayı kesin hesaba engel oluşturduğu, bu hususun mücbir sebep sayıldığı gerekçesiyle kesin hesap ve kesin hakediş işlemini tamamlamadığı anlaşılmıştır.

Davacı yüklenici tarafından açılan davaların ara hakedişlerde kesilen alacak kalemlerine ilişkin olduğu, davalı idarenin kabul etmediği ve ara hakedişlere almadığı bu alacak kalemlerini yine dikkate almadan kesin hakedişi hazırlayabileceği, davaların kabulü halinde ayrıca ödeme yapmasının da mümkün olduğu dikkate alındığında bu davaların mücbir sebep sayılması mümkün değildir. Bu halde yukarıda açıklanan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40/6. maddesi uyarınca reddedilen davalardaki alacak miktarları dikkate alınmadan davacının idareye sunduğu itirazları ve kesin hakedişi dikkate alınarak alacak miktarının hesaplanması doğrudur.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR