Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2636 K.2025/3149

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 01.09.2016 tarihli ... Çimento Fabrikasının İnşası işine ilişkin anahtar teslim birim fiyat esaslı sözleşme imzalandığını, sözleşmenin ....

Noterliği’nin 02.08.2017 tarihli ihtarname ile davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini, feshin kabul edilmediğini bildirir ihtarname gönderdiklerini, sözleşme tarihinde ekonomik kriz ya da sözleşmenin ifasına ilişkin sıkıntı yaşanmamasına rağmen davalının hile ve desise ile irade fesadı yaratıp işin gerçek mahiyetini gizlediğini, işi artırdığını, projelerin tanzimini mümkün kılacak bilgilerin davalı tarafından belirlenmediği için işlerin istenilen seviyede ilerleyemediğini, belirlenen fiyatının tek taraflı düşürülmeye çalıştırıldığını, onay verilmemesi üzerine hakediş alacaklarının ödenmediğini,

banka teminat mektuplarının sözleşme hükümlerine aykırı olacak şekilde nakde çevrildiğini, davalının davacıya ödemesi gereken hakedişlerini alt taşeronlara ödendiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının, davalı tarafından ödenmeyen 1.000.000,00 TL hakediş bedelinin, davalı/karşı davacı firmanın kusuru, sözleşmeye ve açık mevzuat hükümlerine aykırı hareketleri nedeniyle uğradığı 3.000.000,00 TL zararın ve 1.000.000,00 TL yoksun kaldığı kârın faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı/karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalı/karşı davacı yükleniciye sözleşmede belirtilenin çok üzerinde avans verildiğini, nakliye bedeli, işçilik ücretleri, SGK primleri ödenip yüklenici adına üçüncü kişilere ödemeler yapıldığını, davacı/karşı davalı yüklenici şirketin sözleşme gereği imalatı yapmakta güçlük çekmeye başlaması ve aleyhinde icra ve haciz işlemleri yapılıp keşide ettiği çeklerin karşılıksız çıktığını, borç ödemede acze düştüğünü, sözleşme bedelinin 63.500.000,00 TL'lik kısmını ...

Bankası'na temlik ettiğinden istihkakların temlik alacaklısı olan bankada hesaba yatırıldığını, davacı/karşı davalının alacaklarını ödeyememesi üzerine sözleşme kapsamında doğmuş ve doğacak hakedişleri ve teminatların ilgili firmalara ödenmesini ve teminatların paraya çevrilmesini talep ettiğini, icra takiplerinin başlaması ve işçilerin işi yavaşlatmaları gibi durumlar sebebiyle İdari Şartnamenin 44. maddesi gereğince sözleşmenin feshedildiğini, fesih ihbarının 04.08.2017 günü tebliğine müteakiben davacı/karşı davalının şantiyeyi terk ettiğini, yapılan işin tespiti için Soma Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2017/12 D.

İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıp hesap kesme işlemleri için davacı/davalı şirket yetkilisi imzalanan tutanağa yapılan imalat ölçümlerinin kabul edilmediğini belirterek imza atıldığını, Sözleşmenin 62. maddesinde davacı/karşı davalı şirketin ticari defter, hesap ve kayıtları kesin delil olarak kabul ettiğini, davacı/karşı davalının 5.035.905,90 TL cari hesap borcu ve 3.976.529,38 TL imalat hataları ve gecikme cezaları borcu kaldığından bahisle 9.012.435,28 TL borcun davacı/karşı davalıdan faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı/karşı davalının tacir olarak basiretli davranma yükümlülüğü gereği işin mahiyetine göre fiyat teklifinde bulunması gerektiği, projenin geciktirildiğine dair karşı tarafa ihtarname çekmeyip işe devam ettiği, alacakları sebebiyle doğan hakedişler ile teminatların alacaklılara ödenmesini talep ederek davalı/karşı davacıyı ibra ettiği, teminat mektuplarının nakde çevrilmesini davacı/karşı davalının talep ettiği, fesih sonrası delil tespiti ile mevcut imalatların tespiti sonrası işin davalı/karşı davacı tarafça üçüncü kişilere tamamlattırıldığı,

davalı/karşı davacının imalat gecikmeleri sebebiyle haklı nedenle sözleşmeyi feshettiği, davacı/karşı davalının içinde bulunulan durum ve imalat gecikmeleri nedeniyle sözleşmeyi feshettiğinden bahisle zarar ve yoksun kalınan kâr talebinde bulunamayacağı, inşaatın ne kadarlık kısmının davacı tarafından yapıldığının ve hakediş alacağının ispatlanamadığı, karşı dava yönünden ise davalı/karşı davacı defterlerine göre 5.035.905,90 TL alacaklı olduğu,

davalı/karşı davacının yapılan imalatı teslim alırken 03.10.2017 tarihli belgede cezai şart alacağına yönelik çekince koymadığı gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın davalı/karşı davacının ticari defterinde kayıtlı bulunan 5.035.905,90 TL yönünden kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı/karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı/karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Davacı/karşı davalı yüklenicinin işi bıraktığı tarihte yaptırılan delil tespiti neticesinde yapılan iş ve fatura karşılığı yapılan ödemeler arasındaki farkın 4.988.682.00 TL olduğunun sabit olmasına rağmen bilirkişi raporunda alacak miktarının hatalı ve eksik hesaplandığını, fatura alacağı ve avans alacağının ayrı ayrı hesaplanarak 10.288.945,60 TL bedelli alacağın tahsiline karar verilmesi gerektiğini,

b. Davacı/karşı davalı adına üçüncü kişilere ödenen bedel ile yüklenici şirket adına ödenen işçilik, vergi ödemelerinin hesaplamada dikkate alınmadığını,

c. Sözleşme gereği cezai şart bedelinin davacı/karşı davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken hukuka aykırı olarak talebin reddedildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl davada uyuşmazlık, eser sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle bakiye hakediş alacağının, zarar ve kâr kaybının tespit ve tahsili, karşı davada ise cari hesap alacağı, imalat hatası ve gecikme cezasının tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı/karşı davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,