Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2689 K.2025/3264

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, davalı ... tarafından ihalesi yapılan....Yapım İşi ihalesini alarak, davalı ... ile 13.10.2021 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında 2.560.000,00 TL bedelle işin yapımını üstlendiğini, 15.10.2021 tarihinde yer tesliminin yapılması üzerine müvekkili şirket tarafından işin yapımına başlandığını, işin yapılacağı yerin davalı kurum tarafından belirtilen alanlar olduğunu,

müvekkili şirket tarafından yer teslimi yapılan iş ile ilgili olarak ihale dokümanları arasında yer almayan projelerin kendisine verilmesi amacıyla 15.10.2021 tarihli dilekçesi ile davalı Belediyeye müracaat ederek İhale dokümanları arasında bulunması gereken uygulama Projeleri, Detay Projeler, Harita Aplikasyonları, Mahal Listeleri, Birim Fiyat Pozlarının eksik olduğunun belirtildiğini ve ayrıca sahada kullanılacak hatıl, istinat duvarı ve bunların ölçülerinin neler olacağı konusunda bilgi talep edildiğini, davalı tarafça bu başvuruya resmi herhangi bir cevap verilmediğini, işe başlanılması gerektiğini,

işin yapımı aşamasında ilgili dokümanların tamamlanacağı bilgisinin şifahi olarak müvekkili şirket yetkililerine bildirildiğini, müvekkilinin resmi olarak yer teslimi yapıldığı için işin bitirme süresini kaçırmamak adına sadece önüne konulan teknik şartnameye göre işlere başladığını, işin yapımı sırasında davalı ... kontrolörleri tarafından sözleşmenin temelini oluşturan teknik şartnamede belirtilen ölçülerin üzerinde imalatların yapılmasının talep edildiğini ve fark ödemelerinin yapılacağının belirtildiğini,

müvekkili şirketin yapmış olduğu imalâtlar ile ilgili olarak hakedişi 30.12.2021 tarihinde düzenleyerek davalı Belediyenin onayına sunduğunu, ilgili personellerin yapılan imalâtları onaylaması üzerine KDV dahil 1.778.127,24 TL tutarında hakedişi onaylanarak muhasebeleştirildiğini, bu hakedişin 1.050.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, geri kalan kısmının ödenmediğini beyanla,

teminat mektubunun iadesini ve müvekkili tarafından yapılmış olan imalâtlardan kaynaklı alacakları için fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 200.000,00 TL bedelin muaccel olduğu tarih itibarıyla en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin, müvekkili kurum tarafından ihalesi yapılan Spor Sahaları Yapım İşi ihalesini alarak, müvekkili kurum ile 13.10.2021 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında 2.560.000,00 TL bedelle işin yapımını üstlendiğini, müvekkili kurum tarafından 21.02.2022 tarihinde davacı şirketçe yapılan imalatların hakediş için yeterli olmadığının, ayrıca yapılan incelemede beton ve ondülasyon testlerinin bildirilmemiş olduğunun,

söz konusu işin iş programına uygun olarak ilerlemediğinin bildirilerek söz konusu işin zamanında ve sözleşmeye uygun olarak yapılmasının aksi takdirde gerekli cezai işlemlerin uygulanarak sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, müvekkili kurum tarafından 24.02.2022 tarihinde davacı şirkete yapılan bildirimde "Uhdenizde kalan 10 adet sentetik çim yüzeyli mini futbol sahası, 2 adet tenis kortu ve 2 adet beton üzeri basketbol-voleybol sahası yapım işine ait aşağıda belirtilen imalatların yapılmadığı ve yerinde olmadığı tespit edilmiş olup belirtilen iş süresi boyunca yapılmadığı takdirde hakedişten kesileceği" bildirildiğini,

müvekkili kurum tarafından 10.03.2022 tarihinde Spor Sahaları Yapım İşi'nde bahse konu işin bitim tarihinin 28.02.2022 tarihi olduğunun, sözleşmede belirtilen tarihte bitirilmediğinden dolayı'' madde 26'da belirtilen sözleşmenin feshi maddesine göre 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi ilgili maddelerine istinaden sözleşmenin fesih edildiğinin ihtar edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun. "İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar" başlıklı 62. maddesinde; "c) (Değişik: 18/4/2007-5625/5 md.) Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz.

İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur.

Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir.

Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir.

Arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ve büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şalt tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu, petrol ve doğalgaz boru hattı projelerinde aranmaz." hükmü uyarınca davalı Belediyenin uygulama projesi olmadığı halde anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak üzere ihaleye çıkıldığının görüldüğü, buna ek olarak idarenin ihale hazırlığındaki hataları nedeni ile fazla imalât yapılmasına sebep olduğu,

ancak bedelini ödemesi gerektiği halde ödemediği bu haliyle davalının sözleşmeyi feshinin haksız olduğu davacının Talimat Mahkemesince hazırlanan rapor uyarınca 2.140.393,32 TL alacak hakkının doğduğunun tespit edildiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı şirketin, müvekkil kurum tarafından ihalesi yapılan Spor Sahaları Yapım işi ihalesini alarak, müvekkil kurum ile 13.10.2021 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında 2.560.000,00 TL bedelle işin yapımını üstlendiğini, müvekkil kurum tarafından 21.02.2022 tarihinde davacı şirketçe yapılan imalâtların.

2. hakediş için yeterli olmadığının, ayrıca yapılan incelemede beton ve ondülasyon testlerinin bildirilmemiş olduğunun, söz konusu işin iş programına uygun olarak ilerlemediğinin bildirilerek söz konusu işin zamanında ve sözleşmeye uygun olarak yapılmasının aksi takdirde gerekli cezai işlemlerin uygulanarak sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, müvekkil kurum tarafından hukuka uygun bir şekilde yapılan bildirimler ve ihtarlara rağmen davacı kurumun sözleşmeye konu işi zamanında ve sözleşmeye uygun olarak bitiremediğini,

bu nedenle Kamu İhale Kanunu madde 20'ye göre ihale şartlarını yerine getiremeyen davacı şirket ile yapılan sözleşmenin feshedildiğini, idarenin, yüklenicinin taahhüdünü ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde sözleşmeyi feshedebileceğini,

bilirkişi raporunda sahaların ölçülerinin ve işin tamamlandığı kısma kadar olan aşamalarının belirtildiğini ve rapora göre davacı şirketin sözleşmeye uygun iş ve işlem yapmadığının açık olduğunu, kurumun muhasebe kayıtlarına göre de davacı şirkete daha öncesinde yaptığı iş için hakediş olarak ödemeler yapıldığını, davacı şirketin müvekkil kurumun bu iyiniyetini suistimal ederek sözleşmede belirtilen işi zamanında ve gereği gibi yapmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin davalı iş sahibi idare tarafından haksız feshi nedeniyle ödenmeyen imalât bedeli, nakde çevrilen teminat mektubu bedelinden doğan alacak, fazla imalat bedeli ve fiyat farkından kaynaklanan alacağa ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu , davalı iş sahibi idarenin fazla imalat yaptırdığı ancak bedelini ödemediği, sözleşme şartlarına göre yapılan işin bedeli ile fiyat farkı ve teminat miktarının hesaplamada dikkate alındığı, davacı yüklenicinin kusuru olmadığı anlaşıldığından, mahkemece verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR