Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/302 K.2025/1044

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında hidroelektrik santrallerine ilişkin yap işlet devret şeklinde yapılan 17.4.1987 tarihli sözleşmenin davalının kusuru nedeniyle 26.08.1999 tarihinde feshedildiğini ve feshin iptali için açılan davanın reddedilerek Yargıtay onaması ile kararın 14.12.2017 tarihinde kesinleştiğini, sonrasında davalı şirket tarafından yapılan imalat ve hizmet bedellerinin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği ödenmesi için açılan dava neticesinde 3.410.368,24 TL yönünden davanın kabul edilerek kararın Yargıtay onaması ile 14.12.2017 tarihinde kesinleştiğini,

davalı tarafından tazminat talebiyle açılan davanın 10.04.2012 tarihli ara kararında mahkemece "yapılan iş ve tevziat keşfen tespit edildiğinden 23.02.2010 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davalı idarenin tedbirli inşaat, malzeme ve teçhizattan yararlanmakta muhtariyetine" şeklinde karar verildiğini, davalı şirket lehine verilen alacağın tahsili için açılan icra dosyasına 13.03.2018 tarihinde 4.453.110,41 TL ödendiğini, yapılan imalat ve teçhizatın 10.04.2012 tarihli mahkeme ara kararı gereği sahada tespitinin yapılarak teslim alınması için 08.05.2018 tarihinde kurum oluru alınarak devir komisyonu oluşturulduğunu,

ancak davalının adresinde malzemelerin tespit edilememesi nedeniyle tutanak tutulduğunu, sonrasında da nerede olduklarının bildirilmesinin istenilmesine rağmen yanıt alınamadığını, şirket yetkilisinin sözlü olarak teslim edilecek malzeme bulunmadığını bildirdiğini, teçhizat ve malzemenin teslim alınamadığını, davalının ödenen bedel nedeniyle sebepsiz zenginleştiğinden icra müdürlüğüne ödenen malzeme ve teçhizat bedeli olan 4.453.110,41 TL nin ödeme tarihi olan 13.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan tazminat davasında verilen 10.04.2012 tarihli ara karar ile mahkemece malzeme ve teçhizatlar üzerinde tasarruf yetkisi tanındığı halde davacı tarafından el konulan imalatlardan ve taşınmazlardan işine yaramayacağı anlaşılan malzeme ve teçhizatın aradan geçen 7 yıl sonrasında sebepsiz zenginleşme gerekçesi ile istenmesinin kabul edilemez olduğunu, malzeme ve teçhizatın taraflar arasındaki projeye özel olarak imal edilmiş olması nedeniyle de başka projede kullanılamayacağını, aradan geçen 7 yıllık süreden sonra davacı tarafından kötü niyetle talepte bulunulduğunu,

süreçte talep etmemesi nedeniyle davacının kendisinin kusurlu olduğunu, icra müdürlüğüne yatırılan bedelin tazminat davalarındaki inşaat harcama bedelleri, müşavirlik hizmetleri kamulaştırma bedelleri gibi farklı harcamaları içerdiğini ve davacının sözleşme gereği sebepsiz zenginleştiği miktar olduğunu, davacının talebinin TBK'nın 82. maddesi gereği zamanaşımına uğradığını, davacının sözleşme için hiçbir bedel ödemediği halde talepte bulunması nedeniyle iyiniyetli olmadığını, malzemeleri almış veya aldırtmış olabileceğini, müvekkilinin 7 yıl boyunca saklama yükümlülüğü bulunmadığını,

davacının teçhizat ve malzeme bedelini bilebilecek iken ödenen tutarın tamamının talep edilmesinin de kötü niyetli olduğunu, davanın belirli alacak davası olması gerektiğini, belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi raporunun oluş ve dosya içeriğine uygun görülmekle benimsendiği, hükme dayanak yapılan iş bu rapor doğrultusunda davacı idare tarafından icra dosyasına yatırılmak zorunda kalınan teçhizat bedelinin 732.527,08 TL olup bu teçhizatın davalının uhdesinde bulunduğu ve tesliminin gerçekleşmediği, dolayısıyla davalının bu oranda sebepsiz zenginleştiği, sebepsiz zenginleşme tarihi olan 15.03.2018 tarihi ile dava tarihi olan 17.11.2019 tarihi arasında işlemiş avans faizinin 167.889,18 TL olduğu, sonuç olarak dava tarihi itibariyle sebepsiz zenginleşme kapsamında bu miktarların toplamının 900.416,26 TL olduğu gerekçesiyle açılan davanın kısmen kabulüne karar vermiştir

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... davalı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya teslim edilmeyen makine ve teçhizat bedeli olarak dosya kapsamına uygun ve denetlenebilir nitelikteki bilirkişi raporunda tespit edilen 732.527,08 TL’nin ödeme tarihi olan 13.08.2018 tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline hükmedilmesi gerekirken,

davada talep bulunmadığı halde ödeme tarihinden dava tarihine kadar işlemiş faiz de eklenmek suretiyle ve yine toplam alacağa dava tarihinden itibaren faize faiz işletecek şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişinin ek raporunda inşaat işleri için somut delil sunulması gerektiği ve inşaat işlerinin maddi değerinin ve hangi inşaatların kullanılabilir olduğunun somut delillerinin sunulması gerektiği gerekçesiyle inşaat işleri için hesaplama yapılmamış ise de yargılamaya esas dosyada bunun açıklandığını ve tespit edildiğini, kurum devir komisyonunun davalıya başvurusundan sonuç alınamadığı için 14.02.2019 tarihinde tespit çalışmalarının tek taraflı olarak gerçekleştirildiğini ve teslim alınacak malzeme bulunamadığı ve inşaatların harabe niteliğinde olduğunun tespitinin yapıldığını,

enerji üretimi için yapılan santral ve su kanallarının beton ömrünün 100 yıl olması gerektiğini ancak 1991 yılında yapılan yapıların EÜAŞ'ın 2019 yılında yaptığı tespitte hurda olarak tespit edildiğini, bunun da şirketin kusurunu gösterdiğini, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereği kusurlu imalatın yapıldığı anlaşıldığından davalının harabe niteliğinde santral bina beton inşaatı, prefabrik şantiye binası, araç tamir bakım binası, su kanal kazısı için ödenen bedellerin de ödemesi gerektiğini,

inşaat bedeli olarak da 2000 yılında belirlenen değerinin 943.135,308 TL olduğundan bu tutarın 2000 yılından itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacağın tahsili istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,