Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3064 K.2025/2068

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar birleşen davada davacı ..., ..., ... vekili, asıl ve birleşen davalarda davalılar ... ve ... vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacılar vekili, müvekkillerine ait olan davaya konu arsalarına müteahhit davalı ... ile 31.07.2009 ve 14.10.2009 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yapıldığını, davalı ...'ın sözleşmenin yapıldığı tarihte müvekkillerine tapudaki işlemleri takip etmek üzere vekaletname vermeleri gerektiğini söylediğini ve aynı gün davacılardan bir de taşınmaz ile ilgili genel vekalet aldığını, davalının sözleşmede 3 yıl içinde inşaatın bitirilmesi şartı olduğu halde 1 yıl geçmesine rağmen hiçbir işlem yapılmadığını ve hiçbir müracaatta da bulunulmadığını, daha sonra dava konusu taşınmazın davalı ...'na ve ondan da ...'e satıldığını,

davalılar arasında akrabalık ve iş ortaklığı ilişkisinin mevcut olduğunu, bu nedenlerle fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla dava konusu taşınmazın müvekkillerine ait kısmının tapusunun iptali ile müvekkilleri adına hisseleri oranında tescilini, bunun mümkün olmaması halinde bedelinin günün rayiç bedeli üzerinden iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/392 E.-2020/109 K. sayılı davasında davacılar vekilleri; müvekkillerinin davalılardan ..., ... ile noterde Kat Karşılığı İnşaat Yapım ve Gayrimenkul Satış Sözleşmesi yaptıklarını ve dava konusu hisseli taşınmazlarını kat karşılığı olarak verdiklerini, sözleşmeden sonra bir kısım imar işlemleri neticesinde tapunun ...'na geçtiğini onunda hisselerini ...'e sattığını, bunun üzerine bir kısım hissedarların Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/500 Esas 2014/145 karar ile dava açtıklarını, tapularını iade alma haklarını kazandıklarını, dosyanın Yargıtayda olduğunu,

...'in 20.05.2015 tarih ve 14690 yevmiyeli satış ile hisselerinin bir kısmını davalı ...'a devrettiğini, inşaatın yapılmaması sebebiyle davalılardan yüklenici olan ... ve ... adına kurulan tapu kayıtlarının hukuken geçerliliğinin bulunmadığını, bu tescillerin yolsuz tescil olduğunu, ...'in önceki davayı kaybettikten sonra davalı ...'ye devir yaptığını ve kötüniyetli olduğunu bu sebeple Konya ili, .... ilçesi, ...

Mah. , 22551 ada, 4 parselde davalılar adına kayıtlı bulunan hisselerin kendi hisseleri oranında iptali ile kendi adlarına tesciline karar verilmesini olmadığı taktirde bedelinin günün rayiç bedeli üzerinden davalılardan alınarak müvekkillerine ödenmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3.Birleşen Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/528 E.-2018/466 K. sayılı davasında davacılar vekilleri; müvekkilleri ile davalı arasında dava konusu taşınmaza ilişkin yapılan kat karşılığı inşaat yapım ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi bulunduğunu sözleşmeye konu bu taşınmaz için Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2015/392 Esası ile yargılamanın devam ettiğini, bu davanın ara kararı gereğince davalıya karşı da dava açarak açılan davanın birleştirilmesi üzerine taraflarına süre verildiğinden iş bu davanın Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı ... vekili, müvekkilinin emlakçılık alanında çalışan bir iş adamı olduğunu, müvekkilinin yasalar çerçevesinde gayrimenkul alım satımı işleri ile iştigal ettiğini, müvekkillinin dava konusu taşınmazı ...'ndan tüm ilgililere açık tapudaki kayıtlara güvenerek satın aldığını, dava dilekçesinde belirtilen davacıları zarara uğratma kastına ilişkin beyanların kabul edilemez olduğunu, bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

2. Birleşen Konya 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/392 E. -2020/109 K. davasında davalı ... vekili, davacıların müvekkili ... hakkındaki davalarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bu nedenle reddinin gerektiğini, müvekkili ...'ın söz konusu taşınmaz hissesini, muvazaadan ari olarak, tapu kaydının aleniliğine güvenerek iyiniyetle iktisap eden üçüncü kişi olduğunu, iktisabının korunması gerektiğini, müvekkilinin iktisabının davacılar gibi başka bir arsa sahibinden gerçek bir alım satıma dayandığını, müvekkiline karşı açılan davanın dava dışı arsa sahibi ...'e ihbar edilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretininde davacılara tahmil edilerek karar verilmesini ve davanın reddini talep etmiştir.

3.Birleşen Konya 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/392 E.-2020/109 K. davasında davalı ... vekili, davacının hukuki dayanaktan tamamen yoksun haksız ve yersiz talepleri ile gerçek dışı iddialarının olduğunu, dava konusu taşınmazı iyi niyetle edinen diğer davalının ve müvekkilinin işbu dava sebebiyle meydana gelmiş ve/veya gelecek zararlarının önlenmesi açısından taşınmazın devrini engellemek için üzerine konulan ihtiyati tedbir talebinin reddinin gerektiğini, bu nedenlerle açılan davanın reddi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemesi'nin 04.03.2014 tarihli ve 2012/500 Esas, 2014/145 Karar sayılı kararıyla; tüm dosya kapsamından, davalı yüklenicinin inşaata başlamadığı, davalı yüklenici sözleşmeyi tamamen ifa etmesi halinde tapuya hak kazanacağı gerekçesiyle, sözleşmenin feshine ve davalı taraf üzerindeki tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 04.03.2014 tarihli kararına karşı davalılardan ... vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin 2014/7826 E-2015/7850 K. sayılı ilamı ile taraf teşkili konusunda mahkemece eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

2. Mahkemenin 23.03.2017 tarihli 2016/78 E. -2017/121 K. sayılı ilamı ile davacılar vekilinin talebi doğrultusunda ...'a davaya dahil edilmesi talepli dilekçe tebliğ edilmek suretiyle davaya dahil edilerek yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüyle tarih ve yevmiye numaraları kararda belirtilen iki adet kat karşılığı inşaat yapım ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin geçersiz olduğunun tespitine ve tapu kayıtlarının iptâl ve tesciline karar verilmiştir.

Mahkemenin 23.03.2017 tarihli kararının davalı ... vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2019/117 E-2019/1102 K. sayılı bozma ilamı ile mahkemece, bozmaya uyulduğu ve bozmada belirtilen hususlar lehine olan taraf için usulü kazanılmış hak teşkil ettiğinden, 14.10.2009 gün, 33777 yevmiye no'lu ve 31.07.2009 gün,

24940 yevmiye no'lu Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Yapım ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmelerinde taraf olup da dava açmayan arsa sahiplerinin tespiti ile sözleşme gereği açılacak davada zorunlu dava arkadaşı olduklarından Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/392 Esas sayılı dosyası da celbedilip irtibat bulunması halinde eldeki davayla birleştirilerek ve varsa birleştirilecek davayı açan dışında dayanak kat karşılığı inşaat sözleşmesinde arsa sahibi olup bu dava ve birleştirilecek davada yer almayan arsa sahiplerinin davaya muvafakatlarını sağlamak,

muvafakat vermemeleri halinde davacılara süre verilip asıl dava ile birleştirilmek üzere bu arsa sahipleri hakkında dava açtırılıp birleştirilmek suretiyle taraf teşkili sağlandıktan sonra davanın sonuçlandırılması gerekirken bozmaya uyulmasına rağmen bozma gereği tam olarak yerine getirilmeden davanın sonuçlandırılması doğru olmadığına ve verilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacılar vekiline kat karşılığı inşaat yapım ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinde taraf olup davada kendisine husumet yöneltilmeyen kişilerin muvafakatlerini sunması için süre verildiği, ilgili kişilerin muvafakatlerinin dosya arasına alındığı, belirlenen dahili davalılara dava dilekçesi tebliğ edildiği, taraf teşkili sağlandığı, sunulan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu,

yüklenicilerin edimini yerine getirmemiş olması nedeniyle davacıların davalılara devretmiş oldukları hisselerin iptal edilerek ilk satış tarihindeki hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, mahkeme dosyası ile birleşen mahkemenin 2015/392 Esas sayılı dosyasında davalı ...'ın adına kayıtlı olan hisse davalı ...'den intikal etmiş ise de,

davalı ...'e intikal eden hissenin davacı hissedarlardan intikal ettiğinin tespit edilemediği,davacı arsa sahiplerinin yükleniciye devretmiş oldukları hisselerinin iadesine hükmedilmiş olması ile arsa sahiplerinin iade edilmeyen hissesinin kalmadığı gerekçesiyle mahkeme dosyası ile birleşen mahkemenin 2015/392 Esas sayılı dosyası davalısı ... yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Birleşen 2015/392 E. sayılı davada davacı ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı ...'e devredilen hissenin ... tarafından ...'a devri nedeniyle zorunlu dava arkadaşlığı kapsamında dava yöneltildiğini o sebeple birleşen 2015/392 esas dosyasında davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalı ...'nin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasının hatalı olduğunu beyan etmektedir.

2. Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; taraf teşkilinin doğru şekilde yapılmadığını, bozma ilamında belirtilen taraf teşkiline dair eksikliklerin giderilmediğini, arsa maliklerin dosyaya taraf olarak eklenmediğini, tüm arsa sahiplerinin muvafakatlerinin alınıp alınmadığının kontrol edilmediğini, geriye etkili fesih bakımından imalat seviyesi tam olarak belirtilmeden eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, inşaattaki imalât bedelinin ne olacağı konusunda mahkemece açıklayıcı hüküm kurulmadığını beyan etmektedir.

3.Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; taraf teşkilinin doğru şekilde yapılmadığını, bozma ilamında belirtilen taraf teşkiline dair eksikliklerin giderilmediğini, arsa maliklerinin dosyaya taraf olarak eklenmediğini, tüm arsa sahiplerinin muvafakatlerinin alınıp alınmadığının kontrol edilmediğini, geriye etkili fesih bakımından imalat seviyesi tam olarak belirtilmeden eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, inşaattaki imalât bedelinin ne olacağı konusunda mahkemece açıklayıcı hüküm kurulmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan taleplere ilişkin olup, yapılan yargılama neticesinde, sözleşmenin geriye etkili feshine karar verildiğinden sözleşme öncesi duruma göre taraflarca verilenlerin iadesine karar verilmesi gerekmektedir. Dava konusu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları incelendiğinde, davalılar ... ve ...'nun sözleşme öncesi payları alıp almadıkları ve yine davalı ...'a yapılan devrin de sözleşme öncesi paylara ilişkin olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Davalı ... yönünde verilen hükme dair gerekçenin de bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; dava konusu yapılan taşınmazların tüm tedavülleri ile birlikte tapu kayıtları getirtilerek incelenip, gerekirse bilirkişi raporu da alınmak suretiyle, davacıların sözleşme ve sözleşme kapsamındaki devirleri öncesi tapudaki payları dikkate alınarak, hak kaybına yol açmayacak ve infaza elverişli şekilde karar vermekten ibaret olup, bozma ilamına uyulmasına rağmen eksik inceleme ve araştırma neticesinde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması uygun bulunmuştur.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,