Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3120 K.2025/3930

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1-Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile belirlenen bölgelerdeki ... ve ... ... dağıtım şebekelerinin arıza ve periyodik bakımı, montaj, demontaj, güzergah değişikliği, şebekelerin ıslahı işine dair sözleşmeler akdedildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamına girmeyen ve davalı lehine montaj ve demontaj işleri yaptığından bu işlerin bedellerinin birim fiyat üzerinden vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde tespiti ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, davalının, sunulu geçici kabul tutanaklarına göre, hiçbir ihale yapmaksızın ayrı bir sözleşme olmaksızın evrak üzerinde,

ihale ile alınan bölgelerde armatürlerin yenilenmesi işini müvekkiline yaptırdığını, davalı şirketin geçici kabul tutanaklarında kesin hesabı yapıp müvekkiline ödeme yapmadığını, müvekkilinin davalı kuruma fatura kesmeyip bu işin bedellerini almadığını, davalı kurumun bu harcamayı ve işi evrak üzerinden sanki ihale edilmiş gibi yatırım bedeli olarak gösterip ...'dan bedellerini aldığını, müvekkilinin ihale süreci devam ettiği için sözleşmede sıkıntı yaşamamak adına davalı şirket yetkilisinin talimatı üzerine armatürlerin değiştirilmesi işini de yapmak zorunda kaldığını, taraflar arasındaki sözleşmelerde armatür yenilenmesi işinin olmadığını,

bu işin yatırım harcaması olduğunu, talep edilen işler için düzenlenen 07.12.20 11... .12.2011 geçici kabul tarihli armatürlerin yenilenmesi işinin geçici kabul tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile belirsiz alacak şeklinde fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'sinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde; asıl dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla ve asıl dosya ile birleştirme talepli olarak, sunulu geçici kabul tutanaklarına göre, hiçbir ihale yapmaksızın ayrı bir sözleşme olmaksızın evrak üzerinde, ihale ile alınan bölgelerde ... dağıtım panolarının yenilenmesi işini de davalının müvekkiline yaptırdığını, taraflar arasındaki sözleşmelerde dağıtım panolarının yenilenmesi işinin olmadığını, bu işin de yatırım harcaması olup sözleşme dışı iş olduğunu,

talep edilen işler için düzenlenen 21.11.2011 geçici kabul tarihli ... dağıtım panolarının yenilenmesi işinin geçici kabul tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile belirsiz alacak şeklinde fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'sinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, sözleşmenin 5. maddesinde işin tanımının yapıldığını ve şartnamenin 3. maddesinde ayrıntısının açıklandığını buna göre davacının sözleşme dışı iş olarak bedelini talep ettiği işlerin sözleşme kapsamında periyodik bakım, montaj ve demontaj işlemi niteliğinde olduğunu, davacının arıza bakım ve onarım sorumluluğu altındaki genel aydınlatma armatürlerinin talebi karşılamaması,

ekonomik ve teknik ömrünün tamamlaması nedeniyle değiştirilmesi veya mevzuata uygun hale getirilmesi için eskisinin sökülerek yenisinin takılması suretiyle yenilenmesi işinin sözleşmeye göre yüklenicinin sorumluluğunda olan iş olduğunu, davalının gönderdiği maillerde de bu işin "montaj ve demontaj edilen armatürler" şeklinde tanımlandığını, davacının da iş sürecince bu işi sözleşme dahilinde kabul ederek yaptığını, dağıtım işinin ... tarafından verilen lisans kapsamında yapıldığını ve denetime tabi olduğunu,

...'nın yatırım harcamasının kabul şartlarından birisinin de işin geçici kabulünün yapılması olup davacının dayandığı geçici kabullerin bu yasal zorunluluktan kaynaklandığını, nitekim işletme giderleri ve yatırım harcamalarının ... tarafından belirlenen limitler dahilinde yapılarak bedelinin denetimin uygun bulunmasından sonra ödendiğini, davacı ile imzalanan sözleşmelerdeki işlerin kesin hesaplarının yapılarak tüm ihale bedelinin ödendiğini, yapılan işlerin yatırım harcaması veya işletme gideri olarak değerlendirilerek muhasebeleştirilmesinin davacıyı ilgilendirmeyeceğini,

davacının dayandığı geçici kabul tutanaklarının ... ile müvekkili şirket arasındaki ilişkiye bağlı olan malzeme alımını ilgilendiren tutanaklar olduğunu, bu tutanaklarda davacının malzeme teslimi yapılacak şirket olduğunu, davacının malzeme geçici kabul tutanaklarını, hizmet işi kabulü gibi görerek kendine çıkar sağlama gayreti içinde olduğunu, ancak bunların hizmet bedeli için düzenlenen geçici kabul tutanakları olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bilirkişi raporları alındığı ve ilk ve ikinci bilirkişi raporları arasında çelişki bulunması nedeniyle çelişkiyi gidermek için üçüncü bir rapor daha alındığı, bilirkişi heyetinden alınan 25.10.2019 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre; davacı şirket tarafından yapılan aydınlatma armatürleri yenileme ve ... dağıtım panoları yenileme işlerinin, taraflar arasında imzalanmış olan Arıza Onarımı ve Bakım İşleri Hizmet Alımı Sözleşmeleri'nin eki olan ...-... (...) ...

Dağıtım Şebekelerinin Arıza Onarım ve Bakım İşleri Özel Şartnamesi'ndeki iş tanımlarından açık ve net olarak sözleşme kapsamı dahilinde yapılan işlerden olduğu, dava konusu sözleşmelerin tamamının teklif birim fiyatlı sözleşme olup, davalı ... tarafından talep edilen her işin, davacı şirket tarafından yapıldığı ve ilgili hakediş ile işçilik bedellerinin tahsil edildiği,

dolayısıyla aydınlatma armatürleri yenilenmesi ve ... dağıtım panolarının yenilenmesi işlerinin işçilik bedellerinin de yapılan işler ve ilgili sözleşmeler kapsamında, davacı şirkete ödenmiş olması nedeniyle, davacı şirket'in davalı ... aydınlatma armatürü yenileme ve ... dağıtım panosu yenileme işlerine ilişkin olarak talep edebileceği bir alacağının olmadığının tespit edildiği,

bilirkişi heyetinden alınan 25.10.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunun usul ve yasaya uygun, denetime elverişli ve dosya kapsamında mevcut iki farklı bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi giderir nitelikte olduğundan, bu bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek ve hükme esas alınarak asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen dosya davacı vekili temyiz dilekçesinde, raporu hükme esas bilirkişilerin konuyu yanlış anladıklarını ve bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, davalıdan arıza bakım onarım işini alan müvekkilinin ekstra olarak tesis yenileme işini de yaptığını, nitelik itibariyle tesis yenileme işi mahiyetinde olan dava konusu taleplerin, arıza bakım onarım işinin bir parçası olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, bunun hizmet alım işi olmadığını, ilk bilirkişi rapor ve gerekçesinin doğru olduğunu aydınlatma ve pano yenileme işinin ...'nın 26.05.2011 tarihli,

3231 sayılı kurul kararı ile yatırım harcamalarının belirlenmesi ve gercekleşmesinin izlenmesine ilişkin usul ve esasların 15. maddesi ve 9. maddesine göre yatırım harcaması olarak kabul edildiğini, dava konusu işler için 16.12.2011, 28.12.20 11... .12.2011 tarihli geçici kabuller yapıldığını, hizmet alım işinin sözleşmesi ve şartnamesinin ayrı olduğunu, açıklanan geçici kabul tutanakları ve 347, 3 67... no.lu projelerdeki bedellerin müvekkili şirkete ödenmediğini, arızalı panonun kapağının ya da armatürünün değiştirilmesinin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında olmakla birlikte,

sözleşme kapsamındaki alanda baştan sona güzergahın miadı dolan pano ve armatürlerinin değiştirilmesi ve yenilenmesinin başka bir iş olduğunu, davalının bu işi de ilk iş kapsamına sokarak yaptırdığını, bu yenileme işi için ayrı bir ihale yaptığını, ilk rapora kıyasla hükme esas raporların bir dayanağının olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmelerine dayalı, sözleşme dışı iş alacağı istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR