Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3637 K.2025/293

1-Davacı vekili; davacının üyesi olduğu davalı SS. ...Nakliyeciler Kooperatifi Ana Sözleşmesi'nde yer alan tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen Yönetim Kurulu'nun 10.10.2022 gün ve 2022/10-1 sayılı karar ile üyelikten gerekçe gösterilmeden ihraç edildiğini, kooperatiften çıkarılma gerekçesinin genel kurul tutanağına, ortaklık defterine ve yönetim kurulu defterine yazılması gerektiğini, buna aykırı olarak ortaklıktan ihraç edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2-Davalı vekili; davacının hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açtığını, ana sözleşme'nin 14. maddesinde, üyelikten ihraç kararına karşı genel kurula itiraz edilmesi halinde çıkarma kararına karşı itiraz davası açılamayacağının açıkça düzenlendiğini, davacının itirazı hakkında genel kurulca alınmış bir karar olmadığını, davacının dava açmadan önce genel kurula itiraz ettiği iddiasında ise de itiraz ihtarnamesinin usulüne uygun olmadığını ve geçersiz olduğunu, davacının yönetim kurulunun aldığı ihraç kararına karşı genel kurula itiraz ettiği kabul edilse dahi, bu itirazın genel kurulda değerlendirilmedikçe dava açılamayacağını,

davacının keşide ettiği ihtarname tarihinden sonraki ilk Genel Kurul toplantısının 2023 yılı Mart ayında yapılacağını, genel kurulun henüz toplanmadığını ve itirazla ilgili henüz müspet - menfi hiçbir karar verilmediğini, davacının bu davayı açmada hukuki yararı olmadığını, verilen ihraç kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının Ana Sözleşme'de yer alan yükümlülükleri taşımadığını, ayrıca davacının kooperatifçe yürütülmesi gereken taşımacılık faaliyetlerine aracılık yaptığını, komisyon karşılığı yük ve tır ayarladığı, bu davranışının ihraç sebebi olduğu,

Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 10. maddesinde ortaklık şartlarını ve niteliklerini kaybettiğinden ihracına karar verildiğinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.

3-İlk Derece Mahkemesince; kooperatif yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkin davada, davalı kooperatifçe 10.10.2022 tarihinde Yönetim Kurulu'nun 2022/10-1 sayılı kararı ile davacının Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 10. maddesinin 2. ve 4. bentleri uyarınca davacının kooperatife üyelik şartlarını kaybettiğinden bahisle, ortaklığının sonlandırılmasına karar verildiği, ilgili yönetim kurulu kararının davacıya ...1.

Noterliğinin 18.10.2022 tarih ve 17105 yevmiye nolu ihtarnamesi ile 20.10.2022 tarihinde tebliğ olduğu, her ne kadar mükerrer olarak davacıya ihracına ilişkin ikinci ihtarname gönderilmiş ise de davacının ihraç kararından ilk ihtarnamenin tebliği ile haberdar olduğu, davacının mevcut davayı 03.02.2023 tarihinde açtığı, bu halde 3 aylık hak düşürücü süre geçtikten sona dava açtığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4-İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5-Bu karara karşı süresinde davacı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Dava, davacının ihracına ilişkin kooperatif yönetim kurulunca verilen 2022/10-1 sayılı kararın iptali istemine ilişkindir.

Kooperatifler Kanunu 16. maddesi ve Ana Sözleşme'nin 14. maddesi gereğince hakkında ihraç kararı verilen kooperatif üyesi ihraç kararına karşı tebliğden itibaren üç ay içinde genel kurula itiraz ederek ya da dava yoluyla iptalini talep edebileceğinden, davacı kooperatif üyesi genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna itirazını bildirilebilir. Bu takdirde ana sözleşme gereği yönetim kurulu itirazı genel kurul toplantısında görüşülmek üzere gündeme taşımalıdır.

Somut olayda, davacı ... 1. Noterliği'nin 31.10.2022 tarihli ve 178170 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile 3 aylık sürede itirazını yönetim kuruluna bildirmiştir. Yönetim kurulu bu itirazı genel kurula sunmak yerine ihraç kararını davacıya 12.11.2022 tarihinde yeniden tebliğ etmiştir. Davacı üye, ikinci tebliğ üzerine dava yolunu tercih etmiştir. Bu halde, 03.02.3023 tarihinde açılan dava süresinde olup, ihraç kararının Kooperatif Kanunu'na, Ana Sözleşme'ye ve iyi niyet kurallarına uygun olup olmadığı değerlendirilmek işin esasına girilerek incelenmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.