Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3688 K.2026/116

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin asıl dava yönünden kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1-Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili idare ile yüklenici şirket arasında 02.12.2009 tarihli bir yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile .... Üniversitesi ...

Hastanesi İlave Poliklinik inşaatının yapımının kararlaştırıldığını, yüklenicinin idareye ... tarafından 30.06.2010 tarihinde düzenlenen 1.010.000,00 TL tutarlı bir kesin teminat mektubu verdiğini, teminat mektubunun 04.01.2013 tarihine kadar geçerli olduğunu, sözleşmede işin yapım süresinin, yer tesliminden sonra 750 gün olarak belirtildiğini, yüklenicinin talebi üzerine işin yapım süresinin son olarak 30.06.2013 tarihine kadar uzatıldığını, teminat mektubunun 04.01.2013 tarihine kadar geçerli olması nedeniyle,

yükleniciye yazılan 30.01.2013 tarihli teminat mektubunun süresinin uzatılmasının istenilip aksi halde sözleşmenin ve YİGŞ'in ilgili maddeleri uyarınca işlem yapılacağı hususunun yükleniciye bildirildiğini, ancak yüklenicinin teminat mektubunun süresini uzatmadığını, bunun üzerine idarenin;

sözleşmenin 25. ve 4735 sayılı kanunun 20. maddeleri uyarınca 28.06.2013 tarih ve 3819 sayılı "Olur'la" bahse konu sözleşmeyi fesih ettiğini, ancak yüklenicinin teminat mektubunun süresini uzatmaması nedeniyle idarenin teminat mektubunu gelir kaydedemediğini, bu nedenle yüklenici aleyhine icra takibinin başlatıldığını, yüklenicinin icra takibine itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, icra takibine yapılan itirazın iptaliyle, İcra ve İflas Kanunun 67 maddesi gereğince tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

2-Birleşen davada davacı vekili; taraflar arasındaki muarazanın men'ine, ... Üniversitesi ... Hastanesi ilave poliklinik binası inşaatı sebebiyle müvekkili firmanın yaptığı imalatların belirlenerek, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarını saklı tutarak 500.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline, haksız fesihten kaynaklanan davacı zararı için de 10.000,00 TL olmak üzere toplam 510.000,00 TL'nin davalıdan tahsilinin talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilince idareye verilen teminat mektubunun süreli olduğunu, bu süre zarfında idarenin herhangi bir tazmin talebinin bulunmadığını, idarenin müvekkilinden teminat mektubunun yenilenmesini istediğini, müvekkilinin idareye yeni bir teminat mektubu vermemesi nedeniyle sözleşmenin fesih edildiğini, kesin ve ek kesin teminatların; taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinin sağlanması amacıyla alındığını, müvekkilinin edimini yerine getirdiği halde sözleşmenin fesih edildiğini, İdare 2012 yılı içinde müvekkilinin hakedişlerini ödemediğinden,

yüklenicinin kredi taksitlerini zamanında bankaya ödeyememesi nedeniyle bankanın teminat mektubunun süresini uzatmadığını, bu duruma İdarenin sebebiyet verip nihayetinde sözleşmeyi haksız yere feshettiğini, bir an için davacının talebinin haklı olduğu düşünülse bile müvekkilinin İdareden ödenmemiş hakedişi bulunduğundan takas talep edildiğini, müvekkilinin alacağının 1.000.000,00 TL'nin üzerinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2-Birleşen davada davalı vekili davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava davacısı iş sahibi İdarenin yükleniciyi teminat mektubunun süresini uzatması konusunda

ihtar ettiği, yüklenicinin teminat mektubu süresini uzatmaması üzerine sözleşmeyi feshettiği, teminat mektubu süresinin işin kesin kabulünün öngörülenden daha ileri bir tarihe sarkacağının

anlaşılması halinde uzatılmasının sözleşmenin 10. maddesinin gereği olduğu, iş sahibi idarenin yüklenicinin

talebine uygun olarak son süre uzatımı ile işin süresini 30.06.2013 tarihine kadar uzattığı, bu

durumda teminat mektubu süresini uzatmayan yüklenicinin kusurlu olduğu, ayrıca iş için ödenek ayrılan son yıl 2011 yılı olmasına ve ek ödenek tanınmamış olmasına

rağmen, keşif artışına giden ve ödenek yokluğuna rağmen işi tasfiye etmeyip yüklenici talebi

doğrultusunda işin süresini uzatan iş sahibi idarenin de kusurlu olduğu, diğer yandan, iş için ödenek tanınmadığını öğrenen yüklenicinin de sözleşmenin tasfiyesini istemek

yerine işin süresinin uzatılması yönünde talepte bulunmuş olmakla, ayrıca kusurlu olduğu, bu itibarla sözleşme ilişkisinin sona ermesinde her iki tarafın da kusurlu olduğu, kusurlu tarafların

teminat bedeli ya da tazminat taleplerinin yerinde olmayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili ve asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; yüklenici tarafından 30.06.2012 tarihine kadar olan ve müvekkili üniversiteye sunulan, içerisinde ödenek dilimlerinin de bulunduğu revize iş programında işin tamamlanması için gerekli ödeneklerin gösterildiğini ve üniversite tarafından da onaylandığını, buna rağmen, davalının 2012 yılı ödeneklerini ödemediğini ileri sürmesinin kabul edilebilir olmadığını, davalının iş programına uygun olarak imalatları gerçekleştirmediğini, programın gerisinde kaldığını, işi süresinde tamamlamayarak,

sözleşmenin 25. maddesinde belirtilen hususlara aykırı davranışlarda bulunduğunu, sözleşmenin feshinin haklı olduğunu, müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, yüklenicinin iş programının gerisinde kalmasına rağmen, 30.06.2013 tarihine kadar süre uzatımı verildiğini, ancak 04.01.2013 tarihinde süresi dolan teminat mektubunun işin süresi ve son süre uzatımı ile 30.06.2013 olmasına rağmen, uyarılara ve tebligata rağmen teminat mektubunun alınamadığını, bu nedenlerle hakedişlerden kesilmesi suretiyle tahsil edilmesi yönünde kanunda yeri olmayan bir talepte de bulunduğunu,

bu hususların sözleşme ile üstlendiği yükümlülüklere aykırı davrandığının göstergesi olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada, eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali; birleşen davada eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR