Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/3774 K.2026/44

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve birleşen dosya davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Muğla ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) geçici 8. maddesi uyarınca yapılan kadastro sırasında, 1 17... parsel sayılı 544,86 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tutanağın beyanlar hanesine "Bu parsel üzerindeki zeytin ağaçları ... kızı ...'a aittir.

Bu parselin 131,46 metrekaresi 1. derece, 413,39 metrekaresi 3. derece doğal sit sınırı içinde kalmaktadır." şerhi yazılarak, tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş iken, ...'ın itirazı üzerine kadastro komisyonu tarafından itirazın reddine, taşınmazın ham toprak ve çalılık vasfıyla Hazine adına tespitine karar verilmiş; aynı çalışmada 1 17... parsel sayılı 4193,70 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise, tutanağın beyanlar hanesine "Bu parselin 1214,28 metrekaresi 3. derece doğal sit sınırı içinde kalmaktadır." şerhi yazılarak, ham toprak ve çalılık vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu 1 17... parsel sayılı taşınmazın tamamı ve 1 17... parsel sayılı taşınmazın yaklaşık 1.328,00 m² yüzölçümündeki kısmının 20 seneyi aşkın süredir nizasız ve kesintisiz olarak maliki olduğunu, dava konusu taşınmazların müvekkiline ait 1 17... parsel sayılı taşınmazla bitişik durumda olup öncesinde de müvekkilinin ataları tarafından kullanıldığını, taşınmazlar üzerindeki zeytin ağaçlarının yaşının müvekkilinin zilyetlik süresine delil teşkil ettiğini, dava konusu taşınmazların zeytinli tarla vasfında olduğunu ileri sürerek, taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleşen ... Kadastro Mahkemesinin 2021/378 Esas sayılı dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; dava konusu 1 17... parsel sayılı taşınmazın müvekkili Belediyeye ait olduğunu, müvekkilinin bu taşınmazı uzun süredir bir bütün halinde mahalli müşterek nitelikteki hizmetleri gerçekleştirmek üzere ilçe halkı ve kamunun ortak kullanımına açtığını, kamu yararına uygun olarak kullandığını ileri sürerek, taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile müvekkili Belediye adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili asıl ve birleşen dosyalara sunduğu cevap dilekçelerinde; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dosyada dava konusu taşınmazların %26 eğimli olduğu, evveliyatının orman olması ve halen üzerinde kızılçam ve benzeri orman bitki örtüsünün bulunması nedeniyle 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 1 ve 1/j maddeleri uyarınca orman olduğu, bu nedenle 3402 sayılı Kanun'un 14, 17 ve geçici 8. maddesi kapsamında zilyetlikle kazanılacak yerlerden olmadığı,

birleşen dosyada ise bilirkişi raporu ile desteklenen mahalli ve tespit bilirkişi anlatımları dikkate alındığında dava konusu taşınmazın köylünün ortak kullanımına ayrılmış bir yer olmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine, dava konusu Muğla ili ... ilçesi ...

Mahallesi 1 17... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti gibi aynı yer 1 17... parsel sayılı taşınmazın 19.12.2020 tarihli kadastro komisyon tutanağı tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... vekili ve birleşen dosya davacısı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kesinleşen orman tahdit sınırları dışında kalan dava konusu taşınmazlarda imar-ihya faaliyetlerinin tamamlanmadığı,

uzun zamandır toprak işlemesi yapılmayan taşınmazlar üzerinde birkaç tane aşılı zeytin ağacı dışında muhdesat niteliğinde yapı ve ağaç bulunmadığı ve birleşen dosyalarda davacılar lehine 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddelerinde belirtilen mülkiyet edinme şartlarının gerçekleşmediği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince davaların reddine karar verilmesinin isabetli olduğu belirtilerek, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazların müvekkiline ait 1 17... parsel sayılı taşınmaz ile bütün halinde kullanıldığını, müvekkili lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğunu, tanık beyanlarının da bu durumu doğruladığını, taşınmaz eğiminin coğrafi konum itibarıyla normal olduğunu, makineli tarıma geçilmeden önce dava konusu taşınmazların müvekkili ve ailesi tarafından sürülüp ekildiğini ancak karasabanın terkinden bu yana bölgede sadece zeytincilik yapıldığını, taşınmaz üzerinde bulunan aşılı zeytin ağacı sayısı, teras yapıları, taşınmaz sınırlarına eski tarihlerde yapılan taş duvar ve tellerin,

taşınmazın yıllardır müvekkili tarafından kullanıldığına karine ve delil teşkil ettiğini, bu hususlar gözetilmeksizin karar verildiğini ileri sürerek, hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen dosya davacısı ... vekili katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinde; birleştirme kararının yerinde olmadığını, bilirkişi raporunun maddi vakayı tam olarak yansıtmadığını, dava konusu taşınmazın kamunun ortak kullanımına açık olduğunu ve müvekkili idare tarafından mahalli müşterek ihtiyaçların giderilmesi amacıyla alana banklar yerleştirildiğini, bilirkişi raporuna karşı itirazları değerlendirilmeden, ek rapor alınmadan karar verildiğini ileri sürerek, hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmaz üzerinde davacılar yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

1. Davacı ... vekili ve birleşen dosya davacısı ... vekilinin dava konusu 1 17... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, birleşen dosya davacısı ... vekilinin tüm davacı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b. Dosya kapsamına göre dava konusu 1 17... parsel sayılı taşınmazın 24.05.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu ekindeki krokide (A) harfiyle gösterilen bölümü üzerinde tespitten önce bulunduğu belirlenen zeytin ağaçlarının davacı ...'a ait olduğu anlaşılmakla, 3402 sayılı Kanun'un 19/2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince beyanlar hanesine muhdesat şerhi yazılmasına karar verilmemesi doğru olmayıp, hükmün bu nedenle bozulması gerekir.

Ne var ki bu eksikliğin giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370/2. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı ... vekilinin dava konusu 1 17... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. İlk Derece Mahkemesince dava konusu taşınmazın kadastro komisyon tutanağı tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiş ise de, dosya kapsamında yapılan incelemede, dava konusu 1 17... parsel sayılı taşınmazın, tutanağın beyanlar hanesine "Bu parsel üzerindeki zeytin ağaçları ... kızı ...'a aittir.

Bu parselin 131,46 metrekaresi 1. derece, 413,39 metrekaresi 3. derece doğal sit sınırı içinde kalmaktadır." şerhi yazılarak, tarla vasfıyla Hazine adına tespit edildiği, ...'ın itirazı üzerine Kadastro Komisyonu tarafından taşınmazın ham toprak ve çalılık vasfında olduğu, taşınmaz içinde zeytin ağacı bulunmadığı, kadastro teknisyenliğince taşınmazın vasfı ve beyanlar hanesindeki şerhin sehven yazıldığı, terkini gerektiği belirtilerek itirazın reddine, taşınmazın ham toprak ve çalılık vasfısyla Hazine adına tespitine eski tutanağın ve komisyon kararının yerine kaim olmak üzere karar verildiği,

ancak dosya kapsamında yapılan keşif sonucunda düzenlenen 24.05.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda taşınmaz üzerinde tespitten önce aşılandığı ve davacıya ait olduğu belirlenen zeytin ağaçları bulunduğu, yine taşınmazın doğal sit sınırları içinde kalmasına rağmen komisyon kararında bu hususun belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Davacının, dava konusu taşınmaz hakkında yapılan tespitin iptali ile taşınmazın adına tesciline karar verilmesini talep ettiği, buna göre çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince ve dosya kapsamına göre tespit tarihinden önce aşılandığı belirlenen zeytin ağaçlarının davacıya ait olduğu ve yine taşınmazın

doğal sit sınırı içinde bulunduğu hususunun dava konusu taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde gösterilmemesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince 1 17... parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda (1.a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle 1 17... parsel sayılı taşınmaz yönünden birleşen dosya davacısı ... vekilinin tüm, davacı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

(1.b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin 1 17... parsel sayılı taşınmazın (A) harfiyle gösterilen bölümü yönünden temyiz itirazlarının kabulü ile istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yazılı "Dava konusu ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi Kocasarnıç mevki 1 17... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti gibi tapuya tesciline," ifadesinden sonra gelmek üzere "Taşınmazın 24.05.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu ekindeki krokide (A) harfiyle gösterilen 772,03 metrekarelik kısmı üzerinde bulunan 1 adet 20... yaş aşılı zeytin ağacı ile 1 adet 15... yaş aşılı zeytin ağacı ... kızı ...'a aittir şerhinin tapu kaydının beyanlar hanesine yazılmasına" ibaresinin yazılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,