Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/410 K.2024/919

Konkordato isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince talebin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım alacaklılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar verilmesine, konkordato istemlerinin usulden reddine, bir kısım alacaklılar vekillerinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı talep edenler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı talep edenler vekili tarafından temyiz edilmekle; Hukuk Genel Kurulu kararı ile talep edenler vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararındaki nedenlerden dolayı bozulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar verilmesine, konkordato istemlerinin usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı talep edenler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Talep edenler vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin ekonomik durgunluktan etkilendiğini, talep eden gerçek kişinin ise şirketin % 98 payına sahip olduğunu ileri sürerek, İİK'nın 285 vd. maddeleri gereği konkordato geçici mühleti verilmesini ve akabinde konkordato projelerinin tasdikini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım alacaklılar vekilleri ibraz ettikleri dilekçeler ile, yargılamaya müdahil olmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İİK'nın 305. maddesinde düzenlenen konkordatonun tasdiki şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle, talebin kabulü ile davacıların konkordato projelerinin tasdikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım alacaklılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.09.2021 tarihli, 2021/692 Esas, 2021/1284 Karar sayılı kararı ile, İlk Derece Mahkemesince İİK'nın 304/2. maddesine uygun bir ara kararı alınmaksızın, duruşmanın kesin mühletin dolduğu tarihten sonrasına bırakılması ve kesin mühletin bitiminden çok sonra tasdik kararı verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında verdiği kararlar konkordato istemlerinin usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep edenler vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Dairemizin 10.02.2022 tarih, 2021/5708 Esas, 2022/714 Karar sayılı ilamı ile, istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince işin esasına girilerek, tasdik şartlarının oluşup oluşmadığının tartışılması gerekirken, yanılgılı gerekçelerle istemin usulden reddine kararı verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek, bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Direnme Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca Direnme Üzerine Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 26.04.2022 tarih, 2022/592 Esas, 2022/691 Karar sayılı ilamı ile, önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen direnme kararı üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.11.2022 tarihli, 2022/6-671 Esas, 2022/1463 Karar sayılı kararı ile, Dairemiz bozma kararı uygun bulunup, Bölge Adliye Mahkemesi direnme kararı bozularak, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. HGK Kararı Sonrası Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 6 aylık uzatma yetkisinin zımnen kullanıldığının kabulü halinde dahi, ilk derece mahkemesince verilen kesin mühlet hükümlerinin sona ermiş olacağı, 09.12.2020 tarihinden bu yana iki yıldan fazla zaman geçtiği, geçen sürenin Yargıtay 6. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarında benimsenen "makul bir süre" olmadığının açık olduğu, bu defa İlk derece aşamasından sonraki dönemde kesin mühletin dolduğunun kabulü gerektiği belirtilerek, konkordato istemlerinin usulden reddine karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Bozma Kararı

1- Bölge Adliye Mahkemesinin 11.04.2023 tarih ve 2023/312 Esas, 2023/663 Karar kararına karşı süresi içinde talep edenler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2- Dairemizin 28.09.2023 tarihli ve 2023/2676 E., 2023/3041 K. sayılı ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde; gelinen aşamada ve geçen zaman içinde kesin mühlet süresinin zaten dolmuş olduğuna atıf yapmış ise de, bu gerekçe hatalı bir değerlendirmeye dayanmakta olup, kanun yolunda geçen sürenin konkordato talep edenler aleyhine olacak şekilde yorumlanması doğru görülmemiştir.

Taleplerin usulden reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı; yargılama sürecine etkisi bulunmayan, hiçbir kusuru olmayan talep edenlerin ve ayrıca konkordatoya kabul oyu kullanmış olan alacaklıların cezalandırılması sonucunu doğurağı ve bu nedenle istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince, işin esasına girilerek, tasdik şartlarının oluşup oluşmadığının tartışılması gerekirken, hatalı gerekçelerle istemin usulden reddi doğru olmadığı belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

E. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karara karşı istinaf yoluna başvuran alacaklı ...

Bankası yönünden istinaf başvurusunun feragat nedeni ile reddine, Alacaklılar ... ve ... yönünden "İİK 307. maddesi uyarınca rehinli malların muhafazası ve satışının tasdik kararından itibaren 1 yıl süre ile ertelenmesine” dair hüküm kurulduğu ve gelinen aşamada bu süre geçtiğinden istinaf başvurusunda hukuki yararları kalmaması nedeni ile reddine, alacaklı Yapı Kredi Bankası’nın çekişmeli hale gelmiş alacakların istinaf sebebi yapılmasına ve bu tutarların bölge adliye mahkemesince belirlenmesine yasal olanak bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine, diğer istinaf nedenleri yönünden ise ...

İnş. Eml. Nak. Tekst. Elektronik San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin mali tabloları, kayyım raporları ve dosya kapsamından, faaliyetlerine devam ettiği, borca batık olmadığı, şirketin nakit ya da nakde kolaylıkla çevrilebilen (dönen) varlıklarının, bir yıl içinde ödenmesi gereken (kısa vadeli) borçlarını karşılayabilecek konumda olduğu, özellikle ülke ekonomisindeki enflasyonist ortama rağmen ödemelerin faiz önerilmeksizin tasdik kararının kesinleşmesinden sonra beş yıla yayıldığı dikkate alındığında, İİK'nın 305/1-b maddesindeki, teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartının gerçekleştiğinin kabulü mümkün olmadığı gerekçesi ile,

diğer davacı ... yönünden ise alacaklı ...’ün konkordato projesini kabul ettiğine ilişkin verilen dilekçenin yalnızca şirkete dair olduğu davacı ... kapsamadığı bu halde de ... bakımından yasanın öngördüğü nisabın sağlanamadığı gerekçesi ile her iki talep eden yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; gelinen aşama itibari ile Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hatalı kararlar nedeni ile kusurları olmaksızın yıllardır davanın sürdüğünü, konkordato tasdik için gereken şartların oluştuğunu, alacaklıların şirket yönünden gereken oranda kabul oyu verdiklerini, ... tarafından verilen dilekçede “davacının talep ettiği projenin tastikini talep ederiz” denilmekle, davacı ... tarafından da kabul edildiğinin kabulu gerektiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK’nın 305. maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Fazla yatırılan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,