Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/744 K.2025/1700

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile ... Mobilya arasında ... Sahne Sanatları Gösteri ve İdare Destek Binası inşaatının yapılması için 01.08.2018 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşme kapsamında işin bitim aşamasına kadar getirildiğini, hakedişlerin derhal ödeneceği belirtilmesine rağmen içeride 694.220,24 TL alacağı biriktiğini, müvekkili tarafından davalı ...

Mobilyaya toplam 1.621,976,99 TL tutarında fatura düzenlendiğini, faturalar karşılığı 927.756,75 TL tahsilat yapıldığını, halen bakiye 694.220,24 TL alacağı kaldığını, teslim edilen bir kısım faturaların noter aracılığı ile iade edildiğini, bu nedenle taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin faturalar üzerinden değil, yapılan teslim edilen ve halen kullanılan işler ve ödemeler üzerinden hesaplanması gerektiğini, işlerin iş takvimine uyularak yerine getirildiği ancak ödemelerin zamanında yapılmadığını, kullanılan malzemelerin dövize endeksli olması sebebi ile zarar edildiğini,

karşı tarafla iyi niyetli yapılan görüşmelerden sonuç alınamaması üzerine işin bırakıldığını, Ankara 50. Noterliği'nin 10.05.2019 tarihli 03695 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, birikmiş olan 694.220,24 TL’nin ödenmesinin istendiğini, ancak davalıların gönderdiği cevabi ihtarnamelerde borçlarının olmadığının belirtildiğini, işin tam ve eksiksiz zamanında yapılmadığının belirtildiği ancak gecikmenin davalılar şantiye yetkilileri ve mimarlık şirketinin teknik detaylarda yaptığı değişikliklerden kaynaklandığını, müvekkili ile yapılan sözleşme iptal edilmeden henüz geçerliliğini korurken şantiyeye başkasının girmesine izin verildiğini,

müvekkiline ait malzemeler ve imalâtlar kullanılarak montajlar yapıldığını, değişik iş dosyası ile yaptırılan delil tespitinde müvekkilinin 1.111.666,50 TL tutarında toplam imalât yaptığının tespit edildiğini, davalı ...’nın üst işveren, kullanan ve yararlanan olarak hukuki sorumluluğunun bulunduğu,

doğrudan bir yazılı sözleşme olmasa da TTK’ya göre müteselsil sorumluluk bulunduğunu, vekaletsiz iş görme hükümleri doğrultusunda taraflarına ödeme yapılması gerektiğini, müvekkilinin bakiye alacağına karşılık fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL’nin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 13.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ...

Sahne Sanatları Gösteri Merkezi ve İdare Destek Binası İnşaatının yapılması için 01.08.2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, söz konusu sözleşmeye istinaden davacı firmaya usulüne uygun yer teslimi yapıldığı ancak davacı tarafın işi tam ve eksiksiz olarak zamanında yapmadığı için müvekkili şirketin sözleşmeye konu işi tam ve eksiksiz yapmak ve gününde teslim etmek için davacı şirketin yüklendiği işi başka firmalara yaptırmak zorunda kaldığını,

ancak buna rağmen davacı taraf müvekkili şirkete Ankara 50. Noterliği'nden gönderdiği 10.05.2019 tarihli ve 03695 yevmiye numaralı ihtarname ile hak ettiğini ileri sürdüğü 1.621.976.99 TL miktarlı alacağın 927.756,75 TL'sinin müvekkili tarafından ödendiğini ancak bakiye alacak olarak kaldığı iddia edilen 694.220,24 TL'nin ödenmesini talep ettiğini, Altındağ 2. Noterliği'nden gönderilen 13.05.2019 tarihli ve 6481 yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile davacı tarafça gönderilen ihtarname içeriğinin kabul edilmediğini ve hatta davacı tarafın müvekkili şirkete 88.453,29 TL borçlu olduğunun belirtildiğini,

ayrıca davacı tarafça kötü niyetli olarak düzenlenen 30.04.2019 tarih, A seri, 140465 sıra no'lu 457.614,71 TL bedelli fatura, 30.04.2019 tarih, A seri, 14066 sıra no'lu 139.985,76 TL bedelli fatura, 30.04,2019 tarih, A seri, 14068 sıra no'lu 83.459,41 TL bedelli fatura, 30.04.2019 tarih.

A seri, 14067 sıra no'lu 101.613,65 TL bedelli faturaların müvekkili şirkete gönderildiğini, söz konusu faturalar davacı şirkete 13.05.2019 tarihinde Altındağ 2. Noterliği'nden gönderilen 6480 yevmiye numaralı ihtarname ekinde iade edildiğini, davacı tarafça Ankara 13. Sulh Hukuk Mahkemesi' nin 2019/92 D.

İş sayılı dosyasından keşif yaptırıldığını, yaptırılan keşif sonucunda hazırlanan bilirkişi raporuna itiraz edildiğini, söz konusu dosyadan hazırlanan bilirkişi raporunun sonuç kısmında "tespit isteyen firmaca yapılmış bulunan imalatlar tutarının" şeklinde bir açıklama da bulunduğunu, öncelikle bu değerlendirmenin kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu raporda geçen tüm imalatların tespit isteyen tarafça yapıldığını kanıtlar herhangi bir belge veya tutanak olmamasına rağmen tamamen tespit isteyen tarafça hazırlanmış dilekçenin esas alınmak suretiyle rapor hazırlanmasının usul ve yasaya uygun olmadığı,

raporda belirtilen işlerin maliyet tespitinin sadece inşaat mühendisi bilirkişi tarafından yapılmış olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca uyuşmazlık konusu yargılamayı gerektirecek bir konu oluşturduğundan tespitten ve keşif gününden müvekkil şirketin haberdar edilmemesi ve tebligat çıkarılmamasının da usule aykırı olduğunu, davacı tarafça yapılan işlerin tamamının bedeli olan 927.756,75 TL’nin davacı tarafınında belirttiği üzere davacı şirkete ödendiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ...’nın davada taraf ehliyeti bulunmadığını, bu sebeple davacının davalı ...’ndan herhangi hak ve alacağı bulunmadığını, ... Ankara Koleji’nin sorumluluğunun diğer davalı ... Mobilya ile arasında akdedilen 14.03.2018 tarihli sözleşme gereğince ... Mobilya’ya karşı olduğunu, ... Mobilya’ya karşı sözleşmesel tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, cari hesapta ...

Mobilya’ya hiçbir borcu bulunmadığını, davacı tarafça keşide edilen Ankara 50. Noterliği’nin 10.05.2019 tarih ve 03695 yevmiye numaralı ihtarnamesine, davalı ... tarafından keşide edilen Ankara 24. Noterliği'nin 14.05.2019 tarihli ve 17535 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verilerek,

taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığından alacak taleplerinin yerinde olmadığının bildirildiğini, davacının iddia ettiğinin aksine, somut olayda “vekaletsiz iş görme” hükümlerinin uygulanmasının hukuken mümkün olmadığını, huzurdaki davada kanundan veya iradeden doğan müşterek ve müteselsil sorumluluk halinin bulunmadığını, Ankara 13. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/92 D.iş sayılı delil tespit dosyasında düzenlenen bilirkişi raporuna itirazlarının sunulduğunu, itirazların aynen tekrarlandığını, itiraza konu delil tespitinin, herhangi bir delil sunulmadan sırf tespit isteyenin beyanları doğrultusunda ve lehine olmak üzere,

HMK'nın 402/3. maddesine aykırı olarak ve müvekkil vakfa savunma ve delil sunma hakkı verilmeden gerçekleştirildiğini, HMK’nın 403. maddesinde düzenlenen talep sahibinin haklarının korunmasına ilişkin acele bir durum olmadığı, delil tespitinin müvekkiline haber verilerek,

savunma ve delil sunma hakkına riayet edilerek yapılması gerektiği halde HMK hükümlerine aykırı hareket edilmesinin delil tespitini geçersiz kıldığını, husumete ilişkin herhangi bir kabul anlamına gelmemek kaydı ile tespit raporunda bazı teknik kısımlara itiraz etme zorunluluğu doğduğundan rapora itiraz edildiğini, bilirkişi tarafından yerinde inceleme yapılması sureti ile rapor hazırlandığını, bilirkişi raporunun sonuç ve kanaat kısmında “tespit isteyen firmaca yapılmış bulunan imalâtlar” şeklinde bir ibare kullanılmışsa da yerinde yapılan inceleme neticesinde sadece yapılan imalatları fiziken görerek,

hangi işin hangi firma tarafından yapıldığının tespitinin mümkün olmadığını, zira delil tespit dosyasında mübrez olan ve ... Mobilya tarafından keşide edilen 13.05.2019 tarihli ve 6481 yevmiye numaralı ihtarname ile ...

Mobilya tarafından bazı işlerin başka firmalara (... makine dışındaki firmalara) yaptırıldığının iddia edildiğinin anlaşıldığını, dolayısı ile bilirkişinin tespiti yerinde olmadığı gibi hukuken ve teknik olarak da mevcut imalatları görerek işin hangi firma tarafından yapıldığının tespitinin mümkün olmadığını, ayrıca bilirkişi raporu incelendiğinde bu tespite ilişkin nelerin dayanak olarak alındığı da anlaşılmamakta olduğunu, imalatların ...

Makine tarafından yapıldığını kabul anlamına gelmemek kaydı ile (kaldı ki müvekkilinin bu imalatların hangi alt taşeron tarafından yapıldığını bilebilmesi de mümkün değildir, müvekkilin muhatabı ...

Mobilya şirketidir) itirazlarının belirtildiğini, bilirkişi raporu maddi gerçeğe aykırı olup çelişkili olduğunu, açıklayıcı ve bilimsel olmadığını, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydı ile imalat tutarları hesaplanırken hangi somut verinin dayanak alındığı ve hesaplama yönteminin de anlaşılamadığını, imalât bedellerinin de fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, somut olayda iş sahibinin davalı ..., yüklenicinin diğer davalı ..., alt yüklenicinin ise davacı ... Makine Ltd. Şti. olduğu, davacı ile davalılardan ... Mobilya Ltd.

Şti. arasında 01.08.2018 tarihli sözleşme imzalanmış olup diğer davalı ... sözleşmenin tarafı olmadığından bu davalıya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, davacının aşamalarda işi tamamlayamadığını ikrar etmiş olması ve alınan bilirkişi raporları ile davacının yaptığı halde bedelini alamadığını iddia ettiği işlerin tam olarak belirlenememiş olması karşısında davalının, eksik ve ayıplı işleri başka bir firmaya yaptırdıkları yönündeki savunmasının, ispat yükünü bu noktada davalı tarafa geçirdiğinin kabulünün mümkün olmadığı,

davacının dava konusu sözleşme kapsamında yaptığı imalatlara ilişkin ödemeleri aldığı ve yaptığını iddia ettiği diğer imalâtları ise tamamladığını ispat edemediği gerekçesiyle davanın davalı ... Koleji yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davanın davalı ... yönünden ise esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu olan ve davalı tarafından iade edilen faturaların toplamının 782.673,53 TL olduğunu, dava konusu edilmeyen faturaların bedelinin ödendiğini ancak hangi ödemenin hangi kalem için olduğunun müvekkili tarafından ticari defterlerinde açıklanmadığından dava dilekçesinde tüm faturaların toplam bedeli (1.621.979,99 TL) ile toplam tahsilat miktarının yazıldığını, davalının eksik işleri başkasına yaptırdığına dair delil sunamadığını, müvekkilinin gecikme ve kusurlu imalatının bulunmadığını, kalan son imalatın yapılamamasının davalıların teknik detaylarda yaptıkları değişikliklerden kaynaklandığını,

sözleşme iptal edilmeden önce, davalının şantiyeye başka bir şirketin girmesine izin verdiğini ve müvekkiline ait malzemeler ve imalatların kullanılarak montaj yapıldığını, ne kadar miktarda iş yapıldığının kanıtı için tanıkların dinlenmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,