Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/965 K.2024/4875

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında, manyetik rezonans görüntüleme hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği davalı şirkete yer tanziminin yapıldığını, fakat davalının süresi içerisinde MR cihazını kurarak iş yerini işe başlamaya hazır hale getirmediğini, bu nedenle müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini,

müvekkilinin zararlarının giderilmediğini ileri sürerek 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 20. maddesi ile sözleşmenin 16.1maddesi gereği sözleşme bedelinin %03'ü oranında hesaplanan 499.163,94 Türk Lirası gecikme cezası ile sözleşmenin 11.maddesine göre hesaplanan 13.349,04 TL kesin teminat güncelleme bedeli olmak üzere toplam 512.512,98TL'nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak Samsun Gazi Devlet Hastanesi'ne MR görüntüleme cihazı kurduğunu ve hizmete başladığını, sözleşmeye aykırı davranıldığı hususunun doğru olmadığını, davalı idare tarafından sözleşmeye uygun olarak Çarşamba Devlet Hastanesi'nde iş yeri teslimi yapılmadığını, davalı idarenin TBK.nın 470 vd. maddelerindeki yükümlülükleri yerine getirmediğini, yerleşik Yargıtay kararları gereği kendi edimini yerine getirmeyen davacı idarenin sözleşmeyi feshinin hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiş,

karşı davada ise sözleşmeyi haksız olarak fesheden davacının teminat mektuplarını nakde çevirmesi sebebiyle müvekkili şirketin mağdur olup ticari itibarının zedelendiğini ileri sürerek irat kaydedilen 249.581,97 TL mektup bedelinin nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davacı-karşı davalı idareden tahsiline,yoksun kalınan kâr nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL tazminatın fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davacı-karşı davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 14.07.2023 tarihinde ıslah dilekçesi ile dava değerini 4.030.144,45 TL’ye artırmıştır.

Davacı karşı davalı, karşı davaya cevap dilekçesinde; davalı şirketin Gazi Devlet Hastanesi'nde zamanında işe başladığı hususunun doğru olduğunu, ancak ihalenin her iki hastaneyi kapsayacak şekilde yapılmasından dolayı sözleşmesinin feshinin bu hastane bakımından da etkili olduğunu, sözleşmeye konu işin Çarşamba Devlet Hastanesi'ndeki kısmı için davalı şirkete ihtarname çekildiğini, idarenin uygun yeri gösterdiğini, ancak davalı şirketin gerekli işlemleri yapmayıp cihazı uygun zamanda kurmadığını savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, ilk kararda, sözleşmeye göre davalı yüklenicinin, sözleşme gereği kurmayı taahhüt ettiği cihazları sözleşmenin akdedildiği tarihten itibaren 120 gün içinde teslimini taahhüt ettiği, Gazi Devlet Hastanesine taahhüt edilen tesisin yer gösterilmesini müteakip 120 gün içinde kurulduğu ve teslim edildiği, kullanılmaya başlandığı, halen kullanımda olduğu ancak Çarşamba Devlet Hastanesine kurulması gereken cihazı süresinde kuramadığı bu gecikmenin sebebinin de idarenin sözleşme gereği cihaz kurulumu için yer temin edemediği ve uygun yer gösteremediği,

en son gösterilen yerin de kuruluma uygun olmamasına karşın cihazın kurulumunun gecikmeli olarak tamamlandığı ve kullanıma alındığı, halen kullanılıyor olduğu sözleşme şartlarının vadedilen süre içerisinde yerine getirilmemesinin davacı tarafın kusurundan kaynaklandığı, süresinde kendi edimini yerine getirmeyen karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile teminat mektubunun iadesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 16/06/2017 tarih, 2017/446 Esas, 2017/446 karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulüyle; sözleşmenin haksız fesih edilmiş olması nedeniyle talep edilen tazminatla ilgili gerekçede hiçbir değerlendirme yapılmadan ve hakkında olumlu ya da olumsuz karar verilmediği gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, ikinci kararda, sözleşmeye göre davalı yüklenicinin, sözleşme gereği kurmayı taahhüt ettiği cihazları sözleşmenin akdedildiği tarihten itibaren 120 gün içinde teslimini taahhüt ettiği, Gazi Devlet Hastanesi'ne taahhüt edilen tesisin yer gösterilmesini müteakip 120 gün içinde kurulduğu ve teslim edildiği, kullanılmaya başlandığı, halen kullanımda olduğu, ancak Çarşamba Devlet Hastanesi'ne kurulması gereken cihazı süresinde kuramadığı bu gecikmenin sebebinin de idarenin sözleşme gereği cihaz kurulumu için yer temin edemediği ve uygun yer gösteremediği,

en son gösterilen yerin de kuruluma uygun olmamasına karşın cihazın kurulumunun gecikmeli olarak tamamlandığı ve kullanıma alındığı, halen kullanılıyor olduğu sözleşme şartlarının vadedilen süre içerisinde yerine getirilmemesinin davacı tarafın kusurundan kaynaklandığı, süresinde kendi edimini yerine getirmeyen karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile teminat mektubunun iadesine ve 10.000,00 TL tazminatın davacı karşı davalıdan alınarak dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı karşı davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ikinci kararına karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 21/12/2018 tarih, 2018/2548 E. 2018/2617 sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulüyle; sözleşmenin haksız olarak feshi sebebiyle karşı davacı şirketin uğradığı zarar ziyan ve yoksun kalınan kâr olup olmadığı varsa miktarının ne olduğu yönünde araştırma ve inceleme yapılıp bu yönde taraf delilleri toplanıp varsa gerçek zararın miktarı belirlenmeden ve vak-i istemin belirsiz alacak/tazminata yönelik olduğu gözetilmeden eksik inceleme ile karar verildiği gerekçesiyle, kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 21/12/2018 tarih, 2018/2548 E. 2018/2617 sayılı kararına karşı taraf vekillerince temyiz yoluna başvurulması üzerine; Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 20/05/2021 tarih ve 2020/5654 Esas, 2021/5163 karar sayılı ilamıyla, kararın onanmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, üçüncü kararda, asıl davanın reddine ve karşı davada teminat mektubunun iadesine yönelik hükmün istinaf incelemesinden geçerek Yargıtay ilamı ile onanarak kesinleştiği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı dava yönünden ise sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklı zararın tazminine yönelik olarak hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda 4.030.144,45 TL olarak hesap edildiği gerekçesiyle karşı davanın kabulüyle teminat mektuplarının iadesine ve 4.030.144,45. TL davacı - karşı davalıdan alınarak fesih tarihi olan 27.05.2015 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı - karşı davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin üçüncü kararına karşı davacı-karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 25/01/2024 tarih, 2024/98 Esas, 2024/227 karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı-karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. Asıl dava hizmet alım sözleşmesinin feshinden kaynaklanan tazminat istemine, karşı dava ise teminat mektuplarının iadesi ve tazminat istemine ilişkindir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi’nin kaldırma kararına karşı davacı-karşı davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine; Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 20/05/2021 tarih ve 2020/5654 Esas, 2021/5163 karar sayılı ilamıyla, kararın onanmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iş bu onama kararından bahisle asıl davanın tüm, karşı davanın bir kısmının kesinleştiği gerekçesiyle esasa yönelik inceleme yapılmamıştır.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararına karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2020/5645 E. sayılı ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırmaya ilişkin kararı onanmıştır. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince esasa yönelik araştırma yapılarak karar verilmesi gerekirken onama kararının usulü kazanılmış hak oluşturduğundan bahisle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca, davacı- karşı davalı, sözleşme gereği davalı şirkete yer tesliminin yapıldığını, fakat davalının süresi içerisinde MR cihazını kurarak iş yerini işe başlamaya hazır hale getirmediğini, bu nedenle müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini iddia etmekte iken buna karşın davalı-karşı davacı ise sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini iddia etmektedir. Bu durumda Mahkemece yer teslimi, işe başlama zamanı, işe başlama süresinde gecikme olup olmadığı, sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı konularında yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi de doğru görülmemiş, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.