Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1047 K.2025/1802

Bölge Adliye Mahkemesi (İlk Derece) kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 24.03.2021 tarihli sözleşme ve 06.12.2021 tarihli 1 numaralı ek sözleşme ile paketleme makinesi, otomatik bisküvi besleme makinesi, yan dikiş yapıştırma cihazı ve bisküvi konveyörünün yapımı için eser sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 8.3.1 maddesinde tahkim şartının düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşmeye konu makineyi imal ederek davalıya teslim ettiğini, teslim ile birlikte ödenmesi kararlaştırılan 90.000,00 EURO'nun ödendiğini, ancak kabul sonrası ödenmesi gereken 22.500,00 EURO'nun ödenmediğini, davalının makine ile ilgili sorunlar olduğunu bildirdiğini,

yerinde yapılan kontroller ile sözleşmeye konu makinede sorun olmadığının tespit edildiğini, davalının kötüniyetli ...'da tahkim mahkemesine başvurduğunu, ...'da tek kişilik hakem tarafından 19.07.2023 tarihli, 291/2022 sayılı tahkim kararı ile makine iade edilmeksizin 202.500,00 EURO'nun tahsiline karar verildiğini, uyuşmazlıkta Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun uygulanması gerektiğinden tahkim kararının geçersiz olduğunu,

sözleşmede tahkim yerinin tahkimi başlatan tarafa göre Kiev ve İstanbul olarak belirlendiğini ancak ... ve Türk Hukuk Kuralları itibariyle tahkimi başlatan tarafa göre farklı hukuki sonuçların ortaya çıkmasının kaçınılmaz ve tabii hakim ilkesine aykırı olduğunu, sözleşmede tahkim şartının açık ve belirli olmadığından tahkim şartının geçersiz olduğunu, tarafları temsil edecek birer hakemle yargılama yapılması gerekirken tek hakemle yargılama yapıldığını, adil yargılanma ve hukuki dinlenme haklarının ihlal edildiğini, hakem kararının tahkim süresinde verilmediğini belirtilerek ...

Ticaret ve Sanayi Odası Uluslararası Ticaret Tahkim Mahkemesi'nin 19.07.2023 tarihli, 291/2022 sayılı hakem kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yüklenicinin sözleşmeye ilişkin yükümlülüklerini eksik ifa etmesi nedeniyle müvekkili tarafından ... Ticaret ve Sanayi Odası Uluslararası Ticaret Tahkim Mahkemesi'nde dava açıldığını ve 19.07.2023 tarihli kesin karar ile davacının müvekkiline 209.661,46 Euro ödemesine hükmedildiğini, hakem kararının Türkiye’de tanınması için dava açıldığını, davacı tarafın yargılamayı uzatmak amacıyla iş bu davayı açtığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede tahkim şartının açıkça düzenlendiğini, davacının adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddiasının yersiz olduğunu, savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, uyuşmazlığa konu olayda taraflardan birisi yabancı olduğundan yabancılık unsurunun mevcut olduğu ancak anılan sözleşme maddesi uyarınca yabancı şirket tarafından ...'da dava açıldığı ve ... devleti kurallarına göre karar verildiğinden tahkim yerinin Türkiye olmadığı, bu haliyle MTK'nın bu uyuşmazlık için uygulanma kabiliyeti bulunmadığı, Türk Mahkemelerinin yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; taraflar arasında uyuşmazlıkta Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi bulunduğunu, aksi durumda dahi hukuk boşluğu olduğu kabul edilerek bu boşluğun MTK ve HMK ilgili hükümleri gereğince kıyasen uygulanarak davanın sonuçlandırılması gerektiğini, sözleşmede hakem şartının geçersiz olması nedeniyle yabancı hakem kararının iptali gerektiği, tarafları temsil edecek birer hakemle yargılama yapılması gerekirken tek hakemle yargılama yapıldığını, adil yargılanma ve hukuki dinlenme haklarının ihlal edildiğini, yargılama sırasında bilirkişi raporu alınmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, yargılama gideri ve avukatlık ücretlerinin hatalı ve hukuka aykırı belirlendiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hakem kararının iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8.3 maddesinde yer alan tahkim şartı ile uyuşmazlıkların, tahkim kurallarına uygun olarak atanan bir hakem tarafından tahkim ile karara bağlanacağı, tahkim yerinin tahkimi başlatan tarafa göre Kiev veya İstanbul olduğu belirtilmiştir.

4686 sayılı Kanun'un 1. maddesinde açık bir şekilde, bu Kanun'un yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu Kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanacağı belirtilmiştir.

Uyuşmazlığa konu olayda taraflardan birisi yabancı olmasına karşın, taraflar arasında yapılan anlaşmada tahkim yerinin sadece Türkiye olarak belirlenmediği anlaşılmaktadır. Bu yönüyle MTK’nın uygulanma kabiliyeti bulunmamaktadır. Yine bu kanun hükümlerinin uygulanmasının taraflarca veya hakem heyetince seçilme olgusu da bulunmadığından bu yönden de bu kanunun bu uyuşmazlıklara uygulanma kabiliyeti bulunmamaktadır.

Tahkim anlaşmasının varlığına rağmen yabancılık unsuru içeren bir uyuşmazlığa ilişkin olarak tahkim yeri Türkiye olmadığından, ... mahkemeleri tarafından verilen karar hakkında iptal isteminin asıl davaya bakan ... mahkemeleri tarafından karara bağlanacağı anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR