Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1052 K.2025/1445

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı (müflis) ... İnşaat'ın Kırgızistan’da yol ihalesi kazandığını ve ihalenin koşullarından birisinin “A Sınıfı” teminat mektubu vermesi olduğunu. Şekerbank tarafından verilen taslak mektubun Kırgızistan’a verildiğini, Kırgızistan Hükümeti'nin Şekerbank’ın A Sınıfı Teminat mektubu veremeyeceğini bildirdiğini ve reddettiğini.

Şekerbank’ın, müvekkiline ipoteklerin yeterli olmadığını ve bir miktar nakit depo edilmesi gerektiğini bildirdiğini ve bu nedenle Kırgızistan’dan alınan avansın depo ettirildiğini, Kırgızistan Hükümeti'nin verilen teminat mektuplarını “A Sınıfı” olmadığı gerekçesiyle reddettiğini; bankanın sözüne güvenerek Kırgızistan Hükümeti ile ek protokol düzenlendiğini ve teminat verildiğini, teminata rağmen yine de “A Sınıfı” teminat mektubunun verilmediğini;

teminat mektupları nedeniyle ipotek edilen gayrimenkullerin satışı için müracaat edildiğini öne sürerek müvekkilleri hakkında anılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla haksız başlatılan icra takiplerinin iptaline, müvekkili şirketin davalı bankaya borcunun olmadığının tespitine, gayrimenkuller üzerinde davalı banka lehine tesis edilmiş bulunan ipoteklerin fekkine, teminat mektupları için ödenen komisyon vs.nin iadesine; fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL’nin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Birleşen davalarda davacı vekili dava dilekçesinde; davacı banka ile (müflis) .... Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan kredi sözleşmelerinde davalıların müteselsil borçlu olduğunu, kredi geri ödemelerinin yerine getirilmemesi üzerine borçlulara ihtarnameler gönderildiğini ve risk tahsil edilmediğinden icra takibi yapıldığını; davalılara ait taşınmazlar üzerinde banka lehine ipotekler tesis edildiğini ve kredi borçlarının ödenmemesi üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip işlemlerine başlanıldığını, takiplere yapılan itirazın iptali ile %40 icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılama devam ederken asıl davacı birleşen davalı ... İnş. Ltd’in iflası üzerine bu davalı aleyhine açılan davalar kayıt kabul davasına dönüşmüştür.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davalarda davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muhatap Şekerbank'tan istenilen teminat mektubu sınıfında talebe aykırılık bulunması durumunda müflis şirketin basiretli tacir olarak önlem alması ve başka bir bankadan temin yoluna gitmesi gerektiğinden bahisle asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına yeniden hüküm tesisine asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacı birleşen davada davalı müflis şirket iflas idare memuru ile asıl davada davacılar ..., ..., ..., ... ile birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/299 Esas sayılı dava dosyasında davalı ..., birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/293 Esas sayılı dava dosyasında davalı ..., birleşen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/300 Esas sayılı dava dosyasında davalı ..., birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/294 Esas sayılı dava dosyasında davalı ..., birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/290 Esas sayılı dava dosyasında davalılar ..., ..., ... ve ...,

birleşen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/292 Esas sayılı dava dosyasında davalı ... ile birleşen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/300 Esas sayılı dava dosyasında davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı verilen temyiz dilekçelerinde;

kayıt kabul davası maktu harca tabi olduğu halde mahkemece müflis şirketin davacısı olduğu asıl ve birleşen davada maktu harca ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, icra inkar tazminatı yönünden hükümde mükerrerlik oluştuğunu,Şekerbank'ın teminat mektuplarını verirken bir risk üstlendiğini, Şekerbank'ın yüksek tutarlı teminat mektupları düzenlerken sözleşme ve ihale dayanaklarını ve koşullarını incelemeden işlem yaptığını beyan etmektedir.

2. Asıl davada davalı (temlik alan) ... Varlık A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; asıl davada hükme esas alınan bilirkişi raporlarının eksik incelemeye dayandığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl ve birleşen davalar menfi tespit, kayıt kabul ve itirazın iptali istemlerine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, uyuşmazlık konusu teminat mektubunun sınıfına ilişkin sorumluluğun müflis şirkete ait olduğu, müflis şirketin basiretli tacir olarak önlem alması ve başka bir bankadan temin yoluna gitmesi gerektiği bu itibarla ipotek takiplerine vaki itirazların haksız olduğu anlaşıldığından usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR