Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1269 K.2025/3299

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 12.03.2019 tarihinde Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirilmesi İşine Ait Sözleşmenin, 27.10.2021 tarihinde Atık Yönetimi Yüklenici Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeler kapsamında davacının işe ilişkin olarak faturalar düzenlediğini, davalı tarafından da faturalara karşılık kısmi ödemeler yapıldığını, bakiye borca ilişkin olarak 25.10.2022 tarihli mutabakatın imzalandığını, ancak davalı tarafından mutabakata rağmen ödemelerin yapılmadığını, bakiye alacak yönünden başlattıkları takibe de itiraz edildiğini belirterek İstanbul 8. İcra Dairesi'nin 2023/4257 Esas sayılı dosyasında itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmeye göre anlaşmazlıkların yazılı bildirim yapılmak kaydı ile dostane çözüm yöntemi ile giderilmesinin hüküm altına alındığını, takip ve dava öncesinde dostane çözüm yolları ile anlaşmazlığın çözümüne ilişkin girişimin bulunmadığını, davacının sözleşmedeki edimini yerine getirmediğini, alacak talebinde bulunamayacağını belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında takibe dayanak sözleşmeler ile birlikte başkaca sözleşmelerin de imzalandığı, sözleşmelerin anlaşmazlıklar başlıklı bölümünde yer alan hükümlere göre alacağın muaccel hale gelebilmesi için diğer tarafa anlaşmazlık bildiriminde bulunulmasının ve bildirimden itibaren 30 günlük sürenin geçmesini gerektiği, ücretin ödenmesi başlıklı maddesine göre ise alacağın istenilebilir olması için sözleşme dışı yetkili kurumun onayının gerektiği, ancak üçüncü kişinin onayına ilişkin dosya kapsamına herhangi bir belgenin sunulmadığı,

icra takibi ile istenilen alacağın icra takip tarihinde sözleşmede ön görülen ön şart gerçekleşmediğinden muaccel olmadığı, bu hali ile de geçerli bir icra takibinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; taraflar arasında 25.10.2022 tarihinde bakiye borca ilişkin mutabakatın imzalandığını, imzalı mutabakat belgesinin mail yolu ile davacıya gönderildiğini, 03.03.2023 tarihinde icra takibine başlanıldığını, davanın reddinin yerinde olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 12.03.2019 tarihinde imzalanan "Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirilmesi" İşine ait sözleşmenin uyuşmazlıkların çözümü başlıklı 13. maddesi "İş bu sözleşmenin yorumlanması ve uygulanması sırasında doğacak uyuşmazlıklar işveren ile danışman arasında tarafların karşılıklı iyiniyetli yaklaşımları ile çözümlenir.

Bütün iyiniyete rağmen çözümlenemediği takdirde anlaşmazlıkların çözümünde İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri yetkilidir." şeklinde.

27.10.2021 tarihinde imzalanan Atık Yönetimi Yüklenici Sözleşmesinin Anlaşmazlıklar başlıklı 14. maddesi "Eğer herhangi bir anda işveren ve atık firması arasında iş bu sözleşmeye ilişkin veya iş bu sözleşme ile herhangi bir şekilde bağlantılı olarak herhangi bir sorun, ihtilaf veya görüş ayrılığı ("Anlaşmazlık") olması durumunda ilgili taraf anlaşmazlığa ilişkin olarak diğer tarafa yazılı bir bildirimde bulunacak ve söz konusu anlaşmazlığın niteliği ve tüm detayları hakkında karşı tarafı bilgilendirecektir ("anlaşmazlık bildirimi").

Anlaşmazlık bildirimini müteakip, taraflar, ihtilafı iyiniyetle yürütülen müzakereler yoluyla dostane bir şekilde çözmek için makul çaba gösterecektir.

İş bu sözleşeme ilişkin olarak veya iş bu sözleşmeyle herhangi bir şekilde bağlantılı olarak işveren ve atık firması arasında vaki olan ve ilgili anlaşmazlığa dair taraflardan birince karşı tarafa anlaşmazlık bildiriminin yapıldığı tarih itibari ile otuz (30) gün içinde dostane şekilde çözümlenememiş olan bir anlaşmazlık, taraflardan birince çözümlenmek üzere mahkemeye havale edilebilir.

İş bu sözleşmenin uygulanmasından doğacak anlaşmazlıkların halli için İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir." şeklindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1. maddesinde dava şartları.

Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması, yargı yolunun caiz olması, mahkemenin görevli olması, yetkinin kesin olduğu hâllerde mahkemenin yetkili bulunması, tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları, kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması, dava takip yetkisine sahip olunması, vekil aracılığıyla takip edilen davalarda vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması, davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması, teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi,

davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması, aynı davanın daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması, aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması olarak sayılmıştır. Ayrıca, HMK'nın 114/2. maddesi uyarınca diğer kanunlarda düzenlenen dava şartına ilişkin hallerin de dava şartı olarak dikkate alınması mümkündür. HMK'nın 114. maddesinde belirlenmeyen bir hususun dava şartı olarak dikkate alınması ise mümkün değildir.

Somut olayda; taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin olarak mahkemeye başvuru öncesi dostane çözüm yöntemi kararlaştırılmış olup bunun dava şartı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Diğer yönden dostane çözüm aşamasının uygulanıp uygulanmadığının kendi içinde değerlendirilmesi, mahkemeye erişim hakkının engellenmesine yol açar şekilde anlam yüklenmemesi gerekir. Bu kapsamda mahkemece; tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda işin esasının incelenmesi gerekirken, usul ve kanuna aykırı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR