Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1374 K.2025/4835

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı İdare ile müvekkili arasında imzalanan taahhüt senedi ile tahsis edilen alan için taahhüt senedinde belirtilen miktarların ödendiğini, ancak davalı İdarenin taahhüt senedinde yer almadığı halde müvekkilinden ilave ağaçlandırma bedeli talep ettiğini, davalı İdarenin talebinin taahhüt senedi ile Uygulama Yönetmeliğine aykırı olduğunu, müvekkilinin bu bedeli ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek; müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ihtirazi kayıtla ödenen KDV dahil 979.715,89 TL'nin 6183 sayılı Kanun'da belirlenen faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; talebin ... ... Müdürlüğünün Oluru ile ve ilgili mevzuat ve Uygulama Yönetmeliğine uygun şekilde talep ve tahsil edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.07.2017 tarihli kararıyla; ... Kanunu'nun 17... . maddelerinin Uygulama Yönetmeliğinde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağı yönünde bir hüküm bulunmadığı, yine aynı şekilde davacı şirketin imzaladığı kesin izin taahhüt senedinde de böyle bir düzenlemeye yer verilmediği, bilirkişi incelemesine de gerek bulunmadığı gerekçesiyle;

davanın kabulü ile davacının davalı İdareye ilave ağaçlandırma bedeli olarak borçlu bulunmadığının tespitine, ihtirazi kayıtla ödenen 830.267,67 TL ana para ve 149.448,18 TL KDV olmak üzere toplam 979.715,85 TL'lik ilave ağaçlandırma bedelinin ödeme tarihi olan 18.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.05.2018 tarihli kararıyla; taraflar arasında yapılan taahhüt senedinde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağına dair bir hüküm bulunmadığı gibi Uygulama Yönetmeliğinde de bu yönde bir düzenlemeye yer verilmediği, davacının 16.04.2014 tarihli yazı ile ilave ağaçlandırma bedelinin mevzuata aykırı olduğunu bildirerek, muaf tutulmalarını talep ettiği, davalı İdarenin kabul etmemesi üzerine daha sonra da ihtirazi kayıtla ödeme yapacaklarını bildirip akabinde de ödemede bulunduğu, davalı İdarenin gerekçe olarak ileri sürdüğü 16.07.2013 tarihli ...

Müdürlük talimatının davacı açısından bağlayıcılığı bulunmadığı, bu nedenle mevzuat ve yasaya aykırı olarak alınan ilave ağaçlandırma bedeli tutarını geri istemekte davacının haklı olduğu, davacı ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunda belirtilen oranlarda faiz yürütülmesi talebinde bulunmuş ise de davacı 6183 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumu olmadığından bu Kanun uyarınca faiz talebinde bulunamaz ise de ticari şirket olması nedeniyle avans faizi istem hakkına sahip olduğu,

çoğun içinde az da vardır kuralı uyarınca davacının avans faizi isteyebileceği ancak faiz oranının davacı talebinde yer alan 6183 sayılı Kanunda belirtilen oranları geçemeyeceği, davalının faiz başlangıcına yönelik bir istinaf talebi bulunmadığından bu hususun incelenmediği gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden, davanın kabulü ile davacının davalı İdareye ağaçlandırma bedeli olarak 979.715,85 TL borçlu bulunmadığının tespitine, ihtirazi kayıtla ödenen 830.267,67 TL ana para ve 149.448,18 TL KDV olmak üzere toplam 979.715,85 TL'lik ilave ağaçlandırma bedelinin ödeme tarihi olan 18.06.2016 tarihinden itibaren, 6183 sayılı Kanunda belirtilen faiz oranlarını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 01.03.2021 tarihli ilamıyla; eldeki davanın dayanağı olan 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı “Rüzgâr Enerji Santralleri, Biokütle Enerji Santralleri ve Termik Santralleri İzinlerinde Ayrıca Alınacak Ağaçlandırma Bedeli” konulu genelgenin iptali istemi ile Danıştay 8. Dairesinin 2014/5904 E. sayılı dosyasının karara çıkmakla birlikte henüz kesinleşmediği, Mahkemece kararın kesinleşmesi beklendikten sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu olan ve davalı İdare tarafından davacıya tahakkuk ettirilip ödenen ek ağaçlandırma giderine ilişkin genelgenin iptaline dair İdare Mahkemesince verilen kararın Danıştay 8. Dairesinin 2021/1385 E., 2021/1417 K. Sayılı ilamıyla onanarak kesinleştiği, davaya konu ek ağaçlandırma bedelinin davalı İdarece haksız olarak tahsil edildiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile 830.267,67 TL asıl alacak ve 149.448,18 TL KDV olmak üzere 979.715,85 TL ilave ağaçlandırma bedelinin ödendiği, 16.08.2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; Mahkemece hükmedilen 830.267,67 TL asıl alacak, 149.448,18 TL KDV olmak üzere 979.715,85 TL ilave ağaçlandırma bedeli alacağına dava tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme alacaklarının tahsili Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uyarınca kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz işletilmesine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın faize ilişkin kısmının düzeltilmesini istemiştir. 2.Davalı vekili; davacıdan alınan bedellerin yerinde olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ilave ağaçlandırma bedeline yönelik işlem nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ihtirazi kayıtla ödediği bedeli faiziyle talep etmektedir.

1.İlk Derece Mahkemesince; uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, yine o ilamda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verilmiş olmasına, taahhüt senedinde iznin enerji nakil hattı için verildiğinin açıkça belirtilmiş olmasına, rüzgar enerji santralinin şebekeye bağlantı hattı olmasının bu niteliği değiştirmemesine, taahhüt senedinde ve Kanun ile Yönetmelikte enerji nakil hattı için verilen izinlerde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağına ilişkin bir hükmün bulunmamasına, nitekim buna ilişkin Bakanlık talimatının İdari yargıda iptaline karar verildiğinin anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince; hükmedilen alacak tutarına yasal faize hükmedilmişse de, davacı alacağının kamu alacağı olmaması sebebiyle buna ilişkin olarak öngörülen faiz oranlarından yararlanamaz. Bununla birlikte çoğun içinde az da vardır kuralı uyarınca 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fıkrasında ticari işlerde arada sözleşme olmasa bile temerrüt faizi oranının aynı Kanunun ilk maddesinde öngörülen faizden fazla olması halinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden temerrüt faizi talep edilebileceği öngörüldüğünden, Mahkemece alacağa avans faizi işletilmesine karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

3.Kamu düzenine aykırılık yönünden resen yapılan incelemede ise; 3234 sayılı Kanun'un 33. maddesinin ikinci fıkrası gereği 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre alınan harçlardan muaf olduğu halde, Mahkemece davalı idare aleyhine harca hükmedilmesi de usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1), (2), (4) numaralı bentlerin çıkartılarak yerlerine sırasıyla;

''1-Davanın kabulü ile 830.267,67 TL asıl alacak ve 149.448,18 TL KDV olmak üzere 979.715,85 TL ilave ağaçlandırma bedelinin ödeme tarihi olan 16.08.2016 tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun kapsamında Kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine'',

2- Davalı,3334 sayılı Kanunun 33. maddesi gereği harçtan muaf olduğundan davalı İdareden 06.11.2017 tarihinde tahsil edilen 50.193,28 TL harcın istek halinde davalı İdareye iadesine'',

4-Davacı tarafça bozma öncesi yapılan 7 tebligat gideri 76,20 TL ile bozma sonrası yapılan posta ve tebligat gideri 151,00 TL olmak üzere toplam 227,2 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine'', bentlerinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,