Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1270 K.2025/3918

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı davacılar-karşı davalılar ... mirasçısı ..., ... ve arkadaşları vekillerince duruşmalı, davalı-karşı davacı... Kooperatifi vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı-karşı davalı ... vd. vekili Avukat ..., davalı ... mirasçısı ... vekili Avukat ... ile davalı-karşı davacı ... . vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı arsa sahipleri vekili asıl dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 27.10.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, taşınmazın 21.11.1995 tarihinde davalı yükleniciye bedelsiz olarak devredildiğini, sözleşmenin karşılıklı feshi üzerine 30.12.2002 tarihli sözleşmenin imzalandığını, davalı yüklenicinin süresinde inşaatı tamamlamadığını belirterek sözleşmenin geriye etkili feshine, davalıya devredilen 606 78... parselin üzerinde oluşturulan kat irtifakıyla birlikte ayrıca ... payı olarak ayrılan 445 58... parsel ve 449 28... parseldeki davalı paylarının tapularının iptali ile müvekkilleri adına tesciline,

geriye etkili fesih talebinin kabul görmemesi halinde 606 78... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde davalı kooperatif adına oluşturulan kat irtifak tapularının her birinde 1/3 payın iptali ile müvekkilleri adına tesciline, şimdilik 20.000,00 TL kira tazminatının davalıdan tahsiline, 79 numaralı parselin imar görmesi sonucu kamu ortaklık payları olarak oluşturulan 445 58... parsel ile 449 28... parseldeki kooperatif tapularının iptali ile müvekkilleri adına tesciline, olmadığı takdirde bedelinden şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

24.05.2016 tarihli dilekçesi ile kira tazminatı talebini 280.800,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davacı yüklenici vekili karşı dava dilekçesinde özetle; sözleşmedeki koşullar gerçekleştiği halde davalı arsa sahiplerince ipoteklerin kaldırılmadığını, 01.10.2004 tarihli sözleşmenin 2.4 maddesi kapsamında verilmesi gereken vekaletnamelerin ihtara rağmen davalı arsa sahiplerince verilmediğini, bu nedenle aynı maddede öngörülen 450.000,00 TL cezai şartın ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, taşınmaz üzerinde bulunan 150.000,00 TL'lik teminat ipoteğinin kaldırılmasına, 450.000,00 TL cezai şartın ve davalıların haksız tedbir uygulaması, ipotekleri kaldırmaktan imtina etmeleri nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taraflar arasında akdedilen sözleşmelere uygun olarak inşaatları zamanında tamamladığını, 20.02.2014 tarihinde iskâna müracaat edildiğini, davacılara 17.03.2014 tarihli ihtarname gönderilerek dairelerin tamamlandığını, anahtarların teslim alınabileceği, daire tapularının hazır olduğunu, vekalet verilmesini takiben müvekkilinin sözleşme kapsamında davacılara ait daire tapularının resmi şekilde devredileceğinin ihtar edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.04.2017 tarihli kararı ile asıl davada davanın kısmen kabulü ile davaya konu 13 adet bağımsız bölüm tapusu yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davaya konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, imarın 445 58... parselde 2377,94 m² ile 449 28... parselde 3787 m²'lik hisselerin davalı adına olan tapu kayıtlarının iptâli ile davacılar adına tesciline, 280.000,00 TL kira tazminatının davalıdan tahsiline, karşı davada davanın kısmen kabulüne, 01.10.2004 tarihli Ek ve Son Protokolün 2.2.b maddesinde öngörülen teminat ipoteğinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 18.04.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 30.10.2018 tarihli kararı ile tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile asıl davada davaya konu 13 adet bağımsız bölüm tapusu yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davaya konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mahallesi, imarın 445 58... parselde davalı kooperatif adına tescilli 237794/... hissenin 1/3'ü olan 237794/... hissesinin ve aynı yer 449 28... parselde davalı kooperatif adına kayıtlı 3787/... hissenin 1/3'ü olan 3787/... hissesinin tapu kaydının iptâli ile davacılar adına tesciline, 280.000,00 TL kira tazminatının davalıdan tahsiline, asıl davada davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği gerekçesiyle lehine vekâlet ücreti takdirine;

karşı davada ipoteğin kaldırılması talebi yönünden harcı yatırılarak usulüne uygun olarak açılmış bir dava olmayıp, tensiple birlikte ipoteklerin kaldırılması talep edildiğinden bu talebin tedbir talebi olarak değerlendirilmesi gerektiği, İlk Derece Mahkemesince de ipotek bedelinin karşı davacıya yatırtılarak 05.08.2014 tarihli ara karar ile ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmiş olması nedeniyle karşı davanın tümden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.10.2018 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesince, arsa sahiplerince sözleşmenin geriye etkili feshi için dava açıldıktan sonra sözleşmenin feshedilip feshedilmeyeceğinin belli olmadığı ve bu halde yükleniciden işe devam etmesi beklenemeyeceğinden fesih davasının açıldığı tarihten, verilen red kararının kesinleştiği tarihe kadar inşaat yapım süresinin duracağı, bu durumda davacı arsa sahipleri tarafından 15.01.2010 tarihinde açılan sözleşmenin feshi davası reddedilip, karar 09.09.2014 tarihinde kesinleştiğinden,

eldeki asıl davanın açıldığı 27.03.2014 tarihi itibariyle davalı yüklenicinin temerrüdün gerçekleşmediği, bu nedenle asıl davada gecikme tazminatı isteminin tümden reddine karar verilmesi gerektiği, sözleşme uyarınca yapılacak olan bağımsız bölümlerin 2/3’ünün yükleniciye, 1/3’ün ise arsa sahiplerine ait olacağı, küsurat olur ise arsa sahibi lehine değerlendirileceğinin düzenlendiği, 01.10.2004 tarihli ek protokolün 2.3 maddesi ile sözleşmenin paylaşımı düzenleyen 8. maddesi “...ancak yapılan yapıların 2/3’ü yükleniciye, 1/3’ü işverene ait olacaktır.

Küsuratlar, kesinleşmemiş olmakla birlikte 5 28... ’lik veya daha az veya daha fazla (imar çalışmaları kesinleşmediğinden yapılabilecek yeni bir dağıtımda daha farklı bir m2 isabet edebileceği gözönüne alınarak) Maliye Hazinesi hissesini satın alan lehine değerlendirilerek paylaşım oluşturulacaktır.” şeklinde değiştirildiği, davalı yüklenici tarafından 25.01.2011 tarihinde hazine payının satın alındığı, mahkemece alınan bilirkişi raporları incelendiğinde hazine payı alınmadan önce arsa sahiplerine ait arsada 41 bağımsız bölüm yapılabilecekken, hazine payının satın alınıp tevhidi sonucu 42 bağımsız bölüm yapıldığının anlaşıldığı,

ek sözleşme ile de taraflar arasındaki paylaşım oranının değişmediği, bu durumda 42 bağımsız bölümün 1/3’ü olan 14 bağımsız bölümün davacı arsa sahiplerine düştüğü, yargılama aşamasında davacı arsa sahiplerine 13 bağımsız bölüm tapusu devredilmiş olduğundan mahkemece devredilmeyen C1 Blok 1 no.lu bağımsız bölüm tapusunun da davacı arsa sahipleri adına tesciline karar verilmesi gerektiği,

karşı dava ile ilgili olarak davalı-karşı davacı yüklenicinin davacı-karşı davalı arsa sahipleri adına kat irtifakı tesis edebilmesi için davacı arsa sahiplerinin vekâletnamelerine ihtiyacı olup olmadığı ile ilgili tapu ve kat irtifakı konusunda uzman bir bilirkişiden gerekçeli ve dayanakları gösterilen bir rapor alınıp konunun değerlendirilerek davalı yüklenicinin cezai şart talebinde haklı olup olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davanın kısmen kabulüne, davaya konu 13 adet bağımsız bölüm yönünden dava konusuz kaldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davaya konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mahallesi, 44558 ada, 1 parselde davalı kooperatif adına tescilli 237794/... hissenin 1/3'ü olan 237794/... hissenin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar (...'ın veraset ilamındaki hisseleri nazara alınmak suretiyle) adına tesciline, kalan 475588/... hissenin davalı kooperatif üzerinde bırakılmasına, davaya konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, 1 parselde davalı kooperatif adına kayıtlı 3787/40093 hissenin 1/3'ü olan 3787/120279 hissenin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar (...'ın veraset ilamındaki hisseleri nazara alınmak suretiyle) adına tesciline, kalan 7574/120279 hissenin davalı kooperatif üzerinde bırakılmasına, davaya konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, 2 parselde davalı kooperatif adına tescilli C 1 blok 1 no'lu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile davacılar (...'ın veraset ilamındaki hisseleri nazara alınmak suretiyle) adına tapuya tesciline, gecikme tazminatı isteminin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı–karşı davalı arsa sahipleri vekili temyiz dilekçesinde; a. Kamu ortaklık paylarında davalı yüklenicinin hak sahibi olmasının hukuka aykırı olduğunu, b. Kira tazminatı taleplerinin reddinin doğru olmadığını, c. Davanın açılmasına davalı sebep olduğundan davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2. Davalı–karşı davacı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde; Davacı arsa sahipleri adına kat irtifakının kurulması için vekaletname verilmesinin şart olduğunu, ihtara rağmen bu vekaletnamenin verilmediğinden cezai şart haklarının doğduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil, kira tazminatı, cezai şart taleplerine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen bölge adliye mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada taraflar vekille temsil olunduğundan takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak birbirlerine verilmesine,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davacılar-karşı davacılar ..., ... ve arkadaşlarına yükletilmesine,

Davalı-karşı davacı... Kooperatifinden alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,