Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1359 K.2025/4142

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davacılar-birleşen 2013/333 Esas sayılı dosyada davalılar vekili ile davalı-birleşen davada davacı İdare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı yükleniciler vekili dava dilekçesinde; ... Anahtar Teslimi Götürü Bedelli Sözleşmenin 03.03.2006 tarihinde imzalandığını, müvekkili şirketlerin sözleşme ile kararlaştırılan süre içinde inşaatı tamamladığını, halen geçici kabul için yasal prosedürlerin takip edildiğini, ancak yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılmış olan edimini fazlasıyla yerine getirdiği bir anda ...

Teftiş Kurulu Başkanlığı'nca "projeye ve talimatlara aykırı olarak iş artışına sebebiyet verdiği" iddiasıyla 03.09.2007 tarihinde inceleme başlatıldığını ve 28.12.2007 tarihli bir müfettişlik raporu düzenlendiğini, bu rapora istinaden haksız ve kanuna aykırı şekilde hakedişinden kesinti yapıldığını, yaptırdıkları tespit dosyası ile su yalıtımının sözleşme kapsamında yapılması zorunlu işlerden olmadığı, dolayısı ile detayları sonradan belirlenen bu imalatın iş artış oluru ile yapılmasının zorunlu olduğu, geotekstil keçe serilmesi imalatının tek başına koruyucu niteliği olamayacağı ve üzerine ... imalatı yapılmasının zorunlu olduğu,

drenaj imalatının mevcut haliyle vazife gördüğü hususlarının tespit edildiğini, belirterek davalı iş sahibi İdare'nin kanuna ve sözleşmeye aykırı olarak düzenlediği hakedişlerle, tamamlanmış ve kabul edilmiş imalatlarla ilgili ödemeleri haksız olarak tutması nedeniyle doğmuş ve doğacak her türlü maddi ve manevi zararlara ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100.000,00 TL alacağın kesinti yapılan 10.12.20 07... .08.2008 tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen 2012/743 Esas sayılı davada davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde.

28.12.2007 tarihli müfettiş inceleme raporunda, raporun düzenlendiği tarihe kadar yapılan yersiz ödemelerin, ihaleyi alan firmalardan rızaen tahsil edilemediğini, oluşan zarardan şirketlerin sebepsiz zenginleşme, idare elemanlarının ise haksız fiil hükümlerine göre sorumlu olması nedeniyle süresi içerisinde davalarını açtıklarını, sözleşmenin eki olduğu belirtilen ve isteklilere satılan ihale dokümanları arasında bulunan uygulama projelerinde ve mahal listesinde yer alan ve anahtar teslimi götürü bedel sözleşme kapsamında yüklenici tarafından yapılması zorundu olan imalatlar için iş artışı alındığını,

yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterilen ve ayıplı yapılan işlerin hakediş raporlarına dahil edildiğini, yüklenici firma tarafından (%18 KDV dahil) toplam 745.004,45 TL haksız kazanç sağlandığını ve idare zararına neden olunduğunu, hak edişlerdeki kesintilerle bu miktarın 523.612,51 TL’ye indirildiğini belirterek, davalarının kabulü ile (521.426,39 TL + 2.186,12) = 523.612,51 TL’nin yersiz ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleşen 2013/333 Esas sayılı davada davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde; ... Binasının yapım işi ile ilgili olarak davalıya ödenen hak edişten 22.277,56 TL'nin fazla ödendiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 22.2277,56 TL'nin 27.07.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı iş sahibi vekili cevap dilekçesinde; davacının tüm iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğunu, yapılan kesintinin yasal mevzuat gereği olduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen 2012/743 Esas sayılı davada davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde; bir yıllık haksız fiil zaman aşımı süresinin dolduğunu, davacı İdarenin 14.07.2008 tarihli 30. no.lu hakedişten sonra bugüne kadar yüklenicilere hiçbir ödemede bulunmadığını, buna rağmen müvekkili adi ortaklığı oluşturan şirketlerin kanuna ve sözleşmeye uygun olarak edimlerini yerine getirdiklerini, kararlaştırılan süreden önce iş sahibi idareye teslim gerçekleştiğini, haksız ve yanlı olarak düzenlenen müfettiş raporunu kabul etmediklerini, kesintilerin nasıl hesaplandığının anlaşılmadığını, fazladan ödendiği iddia edilen tutarın üzerinde tahsilat yapan davacıların tüm taleplerinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleşen 2012/743 Esas sayılı davada İdare personelleri, davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde; dava konusu yersiz ödeme olarak iddia edilen bedellerin yükleniciden kesildiğini, kalan 2.186,51 TL+22.277,56 TL=24.464,07 TL bedelin kesin hakedişte mevzuat gereği kesilebileceğini, yüklenicinin idareden kesin hakedişle alacağının olduğunu, yine yüklenicinin Gaziantep Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünde 1.825.000,00 TL teminatının olduğunu, taraflarınca yapılan iş ve işlemlerin mevzuata uygun olarak yapıldığını, davanın reddini talep etmiştir.

4. Birleşen 2013/333 Esas sayılı davada davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediklerini, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, derdestlik itirazları olduğunu, ayrıca Gaziantep 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/728 Esas sayılı dosyası ile dosyanın birleştirilmesinin gerektiğini, talep edilen alacağın neye ilişkin olduğunun net olmadığını, 160.000,00 TL nefaset kesintisinin Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca öncelikle tahsili gerektiğini, bu durumda dava konusu alacağın faiz alacağına ilişkin olduğunu, faize faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2009/111 Esas, 2010/167 Karar, 22.04.2010 tarihli kararı ile hakedişlerle mükerrer ödenen bedelin kesilmesinde, sözleşme ve eklerine aykırı bir durum bulunmadığı, uygulama projesine göre bodrum kat döşemelerinde ısı yalıtımı imalatı üzerine yapılması öngörülen özel ayırıcı tabaka imalatı (geotekstil keçe) yerinde yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterildiği, uygulama projelerinde ve mahal listesinde bodrum kat döşemelerinde yer alan 27.581 poz no.lu tesviye betonu imalatı, birim fiyat tarifine uygun yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterilip bedelleri alındığından,

bu imalat bedellerinin hakedişlerden kesilmesinde, sözleşme ve ekleri hükümlerine aykırı bir durum bulunmadığı, böylece kesilmesi gereken bedeller toplamının 905.324,57 TL olduğu belirtilerek asıl davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. İlk Derece Mahkemesinin 2009/111 Esas, 2010/167 Karar, 22.04.2010 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2012/2319 Esas, 2012/5170 Karar, 05.07.2012 tarihli kararı ile dosyaların birleştirilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesinin birleşen Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/743 Esas sayılı dosyasında verilen 2009/527 Esas, 2010/162 Karar, 22.04.2010 tarihli ilk kararında davalılar ..., ..., ..., ..., ... hakkında açılan davanın sübut bulmadığından reddine, davalı ... San. Ltd. Şti.-... İnşaat San. Tic. A.Ş. hakkında açılan davanın karar kesinleştiğinde talep halinde tefrikine, karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin birleşen Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/743 Esas sayılı dosyasında verilen 2009/527 Esas, 2010/162 Karar, 22.04.2010 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı şirketler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2012/3069 Esas, 2012/5171 Karar, 05.07.2012 tarihli kararı ile tefrik kararının yerinde olmadığı ve dosyaların birleştirilerek görülmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesinin 2021/6 Esas, 2021/126 Karar, 12.11.2021 tarihli kararı ile temel su yalıtımı imalatına ilişkin olarak; su yalıtım imalatının temel imalatının ayrılmaz bir parçası olduğunun kabulü gerektiği, imalatın sözleşmede yer almadığı ancak iş oluru bulunduğu,

mütemadi temel yüzeyleri imalat bedellerinin uygulanan su yalıtım işi oranında yükleniciye ödenmesi gerektiği, drenaj imalatına ilişkin olarak drenaj imalatının sözleşme kapsamı dışında olduğu iş artış oluru kapsamında drenajın belirtilen şekilde yapılmadığı ancak yapılan imalatın işin tamamına oranlanması ile bulunan bedelin yükleniciye ödenmesi gerektiği, bodrum kat ısı yalıtım takası ile tesviye betonu arası imalatın yapılmadığı, bilirkişi heyeti tarafından yapılmasının zorunlu olmadığının belirtildiği, bodrum kat tesviye betonu imalatının belirtildiği şekilde yapılmadığı, bu haliyle yapılan iş oranında kesinti yapılmasının uygun olduğu,

geçici kabuller ile yapılan kesintilerin konusunda bilirkişi kurulu tarafından yapılan işe göre ödenmesi gereken oranların hesaplandığı buna göre davacının 327.159,49 TL alacaklı olduğu, birleşen dosyalar yönünden yapılan incelemede davalı idare tarafından iş oluru verilen imalatlar yönünden yapılan kesintinin bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere fazla olduğu,

birleşen dosyada davacı idarenin davalı yüklenicinden ve sorumlu personelden bu kapsamda alacağı olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 100,000 TL'nin dava tarihi olan 02.03.2009 tarihinden, 227.159,48 TL'nin ıslah tarihi olan 14.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

5. İlk Derece Mahkemesinin 2021/6 Esas, 2021/126 Karar, 12.11.2021 tarihli kararının süresi içinde davalı-birleşen davacı iş sahibi idare vekili ve davacı-birleşen dava davalılar yüklenici şirketler vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemiz 2024/192 Esas, 2024/2021 Karar, 06.06.2024 tarihli kararı ile birleşen Gaziantep 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/333 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kanun yolu incelemesinde istinaf kanun yoluna tabi olduğu, ilgili dava dosyasının istinaf incelemesi yapılmak üzere bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine, verilen kararın temyizi halinde asıl ve birleşen dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi işlemlerinin sağlanması için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

6. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2024/764 Esas, 2024/1347 Karar, 12.11.2024 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesinin birleşen Gaziantep 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/333 Esas sayılı dosyası yönünden yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

7. Bölge adliye mahkemesince verilen karar hakkında davalı-birleşen davacı idare vekili tarafından temyiz, davacı-birleşen dava davalı yüklenici şirketler vekilince katılma yoluyla temyiz yoluna başvurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı-birleşen davalar davacı iş sahibi vekili temyiz dilekçesinde;

a. Asıl davanın husumet yönünden reddi gerektiğini,

b. Hükme esas alınabilecek nitelikte olmayan bilirkişi raporuna binaen karar verildiğini, itirazlarının değerlendirilmediğini,

c. Asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de tamamen reddine karar verilmesi, birleşen davalar yönünde de davanın kabul edilmesi gerektiğini, yüklenicinin iş sahibi idareden alacağı bulunmadığını, yüklenici lehine hükmedilen vekalet ücretini kabul etmemekle birlikte vekalet ücretine hükmedilecek ise maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2. Davacı-birleşen davalar davalı yükleniciler vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde;

a. Daha önce alınan ve davayı ıslah dilekçesinde talep edilen tutara dayanak teşkil eden rapor lehe olduğu halde yeniden rapor alınmasına karar verilmesi ve bu yeni raporda eksik olarak belirlenen alacak tutarına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

b. Davalı-birleşen davacıların temyiz taleplerinin reddine, karşı temyiz talebinin kabulüne, yeniden inceleme yapılmasını gerektiren bir husus bulunmadığından yerel mahkeme kararındaki alacak tutarını belirleyen hüküm fıkrasının "Davacının davasının KABULÜ ile 100,000 TL'nin dava tarihi olan 02.03.2009 tarihinden, 613.475,62 TL'nin ıslah tarihi olan 14.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde düzeltilerek hükmün onanmasına karar verilmesi gerektiğini, beyan etmektedir.

3. Davalı-birleşen davalar davacı iş sahibi vekili birleşen 2013/333 Esas sayılı dosyaya ilişkin temyiz dilekçesinde; 08.02.2022 tarihli temyiz dilekçesini tekrarlamış, kararın bozulmasını talep etmiştir.

4. Davacı-birleşen davalar davalı yükleniciler vekili birleşen 2013/333 Esas sayılı dosyaya ilişkin katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; 18.02.2022 tarihli temyiz dilekçesini tekrarlamış, alacak tutarını belirleyen hüküm fıkrasının "Davacının davasının KABULÜ ile 100,000 TL'nin dava tarihi olan 02.03.2009 tarihinden, 613.475,62 TL'nin ıslah tarihi olan 14.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilerek hükmün onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada ödenmeyen hakediş bedelinin tahsili, birleşen davalar fazla ödemenin istirdatı istemlerine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı-birleşen davalar davacı idare vekili ve davacı birleşen davalar davalı yükleniciler vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı-birleşen davalar davacı idare vekili ve davacı-birleşen davalar davalı yükleniciler vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından davacı-birleşen davada davalılardan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Davalı-birleşen davada davacı İdare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Asıl ve Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/743 Esas sayılı karar hakkındaki onama kararının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,