Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1546 K.2025/3856

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararın niteliğinin duruşma istenebilecek davalardan olmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı kurum arasında akdedilen 2014, 20 15... yılları için sürücülü araç kiralama hizmeti alımına ilişkin sözleşmeler kapsamında asgari ücretten kaynaklanan fiyat farklarının ödenmediğini ileri sürerek müvekkiline ödenmeyen asgari ücret farkları olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalı taraftan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesinde talebini 195.000,00 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Kurumu vekili cevap dilekçesinde; sözleşmede açıkça herhangi bir nedenle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağının taahhüt edildiğini, idari şartname gereğince de teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.05.2022 tarihli kararı ile davalı ...'nün tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmadığından ... davaya dahil edilerek ... ... Müdürlüğü yönünden davacının açtığı davanın husumet sebebiyle reddine, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve eki şartnamelerde yer alan hükümler çerçevesinde davacı tarafça söz konusu hizmet alımlarına ilişkin olarak fiyat farkı talep edilmesi mümkün ve hukuka uygun bulunmadığı, davacı şirketin basiretli bir tacir gibi davranmak ve ülke şartları ve uygulamalarını bilerek buna göre davranmak durumunda olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 05.05.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli kararı ile;

1. 663 sayılı ... ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde, Bakanlık bağlı kuruluşları olup 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun (1) sayılı cetvelinde yer alan ...Hastaneleri Kurumu ve ...

Kurumu görev ve yetki sahası itibari ile dava ve taraf ehliyetine haiz olduğu, davaya konu hizmet sözleşmesini, ... Kurumu ile yapan davacının, taraf ehliyeti bulunun ... Kurumu'na davalı olarak husumet yöneltmesi gerekirken, bu kurumun İl Müdürlüğü olan ve tüzel kişiliği bulunmayan.... Kurumu'nu davalı olarak gösterdiği anlaşılmış ise de, ilk derece mahkemesinin İl Müdürlüğüne yöneltilen davanın, tüzel kişiliği bulunan ve sözleşmenin tarafı olan ...

Kurumu'na yönelttiğini kabul ederek davanın esasını inceleyip bir karar vermesi gerektiğini düşünmeden sözleşmenin tarafı olmayan ...'nı davaya dahil ederek davayı ... yönünden esastan inceleyerek sonuçlandırılmasının doğru olmadığı, bu itibarla; davalı ... yönünden davanın husumetten reddi gerektiği,

2. Davanın esası yönünden; asgari ücret kanunla belirlenmekte olup, belirlenen bu asgari ücret altında işçilere ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, sözleşmelerde asgari ücret altında ödeme yapılmasına ilişkin hükümler bulunması halinde kanuna aykırılık nedeniyle yok hükmünde olduğu,

işçiye asgari ücretten az ücret ödenmesi halinde devletin kamu gücünü kullanarak ücretin asgari ücret seviyesine çıkartılmasını sağlaması gerektiği, tarafı kim olursa olsun sözleşmelerde asgari ücret fiyat farkı ödenmesinin önüne geçen hükümler konulması veya birtakım gerekçelerle bunun önüne geçmeye çalışılmasının asgari ücretin kamu düzeni niteliğiyle bağdaşmadığı, bu nedenle hizmet verilen ve dava konusu yapılan yıllara ilişkin oluşan asgari ücret farklarının davacı yükleniciye ödenmesi gerektiği gerekçesiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı Bakanlık yönünden husumetten reddine, davalı ...

Kurumu yönünden kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Bakanlık vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce,

1.a. Davalı ... Kurumu yönünden. 663 sayılı ... ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 58. maddesi ile de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu'na ekli (1) sayılı cetvele “53) ...

Kurumu” eklendiği, ancak eldeki dava tarihinden sonra 25.08.2017 tarihli ve 30165 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ...’nın teşkilatının yapısının değiştirildiği, aynı KHK’nın 203. maddesi ile 663 sayılı KHK’nın 26. maddesi ve “... Kurumu” ibaresi yürürlükten kaldırılarak diğer mevzuatta “...

Kurumu”na yapılmış atıfların “...”na yapılmış sayılacağının belirtildiği, dava tarihinden sonra yapılan bu yasal düzenlemeye göre eldeki davanın taraf sıfatı olan Bakanlık'a yöneltildiğinin kabulü gerekirken yanılgılı gerekçe ile mülga mevzuat gerekçe gösterilerek yazılı şekilde ... Kurumu yönünden esasa ilişkin hüküm kurulmasının hatalı olduğu, bu durumda davalı gösterilen ...

Kurumu'nun tüzel kişiliği ortadan kaldırıldığından bu davalı yönünden davanın 6100 sayılı HMK nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince taraf ehliyeti dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği,

1.b. Davalı ... yönünden; taraflar arasındaki sözleşme sürücülü araç kiralanmasına ilişkin olup Kamu İhale Genel Tebliği 78.1.3. maddesine göre “personel çalıştırılmasına dayalı hizmet sözleşmesi” niteliğinde olduğu, mahkemece 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62/e ve ek 2 maddesi, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 8. ve 1. ek fıkra gereğince taraflar arasındaki tüm ihale evrakı, sözleşmeler,

hak edişler incelenmek suretiyle belirtilen bu kanun hükümlerine göre asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkı verilebilmesi için gereken şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bilirkişiden alınacak ek rapor ile araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen hususlarda değerlendirme yapılmadığından eksik inceleme ile bu rapora dayanılarak karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi ek raporu kapsamında taraflar arasında düzenlenen 2014 yılına ve diğer yıllara ait hizmet alım sözleşmesinin "Fiyat Farkı Ödenmesi ve Hesaplanması Şartları" başlıklı 14/2 maddesinde "bu sözleşme kapsamında yapılan işlen için fiyat farkı hesaplanmayacaktır.", 14/3 maddesinde "bu sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz." hükmünün yer aldığı, davacı tarafça söz konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif mektubunda da tüm bu hususların açıkça kabul edildiği,

yine davacının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 7.1 ve 8. maddesine göre fiyat farkı talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davalı ... aleyhine açılan davanın esastan, davalı ... Kurumu yönünden açılan dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 07.05.2004 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslarda asgari ücretten doğan farkların ödeneceğinin hüküm altına alındığını, emsal Yargıtay kararlarına göre asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğunu, tarafı kim olursa olsun sözleşmelerde asgari ücret fiyat farkı ödenmesinin önüne geçen hükümler konulması veya birtakım gerekçelerle bunun önüne geçilmeye çalışılmasının asgari ücretin kamu düzeni niteliğiyle bağdaşmayacağından asgari ücret fiyat farkı alacağına karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı asgari ücret fiyat farkı alacağının tahsili istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR