Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1556 K.2025/3536

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 55 Adet Sürücülü Hizmet Aracı Kiralama İşine ilişkin sözleşme uyarınca davacının 24 ay süre ile davalıya araç kiralama hizmeti verdiğini, sözleşmeye göre sürücü ücretlerinin brüt asgari ücretin %22 fazlası olarak belirlendiğini, ancak 2016 yılı için belirlenen asgari ücret tutarının öngörülemeyecek şekilde yüksek olması nedenine bağlı olarak davacının aşırı ifa güçlüğü içerisine düştüğünü ileri sürerek, sözleşmenin değişen şartlara uyarlanması ile fiyat farkı talep edilemeyeceğine dair 14. maddenin ve sözleşme bedelinin bu uyarlama doğrultusunda sözleşme tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 14. maddesinde açıkça fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiğini, sözleşme hukukunun temel kuralı olan ahde vefa ilkesine göre borçlunun edimini sözleşmede üstlendiği şekilde ve sözleşmeye bağlı olarak ifa etmekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin 14. maddesini bilerek ve anlayarak teklif veren davacının basiretli tacir gibi hareket etmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.03.2018 tarihli 2016/163 E., 2018/139 K. sayılı kararı ile sözleşmenin ifasının asgari ücretteki artış sebebiyle davacı bakımından aşırı güçleştiği ve uyarlama talebinin yerinde olduğu belirtilerek, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı vekilince istinaf ve davacı vekilince katılma suretiyle istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, uyarlama yapılabilmesi için sözleşme veya yasada hal ve şartlara dair kayıt veya hüküm bulunmaması gerektiği, oysaki sözleşmenin 14. maddesinde fiyat farkı istenemeyeceğinin açık ve net şekilde belirtildiği ve davacının aşırı ifa güçlüğüne yönelik iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davacı istemi bakımından esastan reddedilmiş, davalı isteminin ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Dairemizin 26.09.2022 tarihli, 2021/4369 Esas, 2022/4345 Karar sayılı ilamı ile asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğu ve işçiye asgari ücretten az ücret ödemesi yapılamayağı ile tarafı kim olursa olsun sözleşmelere asgari ücret fiyat farkı ödenmesinin önüne geçen hükümler konulamayacağı belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Direnme Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca Direnme Üzerine Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2016 yılında yapılan asgari ücret artışının ticari hayat içerisinde faaliyet gösteren basiretli bir tacir için hatta ortalama bir kişi için tahmin edilemeyen ve sözleşmenin uyarlanmasını gerektirecek olağan dışı bir artış olmadığı gerekçesiyle, önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen direnme kararı üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.04.2025 tarihli, 2024/6-573 Esas, 2025/233 Karar sayılı kararı ile direnme kararı değişik gerekçe ve nedenlerle uygun bulunduğundan, sözleşmenin uyarlanmasına ilişkin koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından sözleşmenin 14. maddesindeki fiyat farkı istenemeyeceğine dair hükmün yanlış yorumlandığını, bu hükmün olağanüstü durumları kapsamadığını, sözleşme imzalandıktan sonra asgari ücrette meydana gelen çok yüksek orandaki artış ile sözleşme hükümlerinin uygulanmasında aşırı ifa güçlüğü oluştuğunu, bozma ilamına göre karar verilmesi gerektiğini, davalının fiyat farkına ilişkin açıklamalarının BK'nın 138. madde hükmü ile açıklanamayacağını, fiyat farkının olağan artışlar için sözkonusu olduğunu, sözleşmesel edimin öngörülemeyen şekilde katlanılamaz hale geldiğini,

davalının da sözleşme öncesi maliyet hesabını eski asgari ücrete göre yaptığını, tarafların edimleri arasındaki dengenin müvekkili aleyhine bozulduğunu beyan etmektedir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.