Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1684 K.2025/4342

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 13.07.2010 tarihli "Ankara Keçiören, Mamak ve Altındağ Bölgelerindeki Pis Su ve Yağmur Suyu Hatları Yapım İşi"'ne dair sözleşme imzalandığını, bahse konu yerlerdeki imalatların yapılabilmesi için ...

Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü'nce mahal listesinde belirtilen cadde ve sokaklarda kazı yapılabilmesi için gerekli ruhsat izinlerinin verilmesi gerektiğini, izinlerin alınması yükümlülüğünün ise sözleşme gereği davalıda olduğunu, davalının bu izinleri gecikmeli olarak aldığını veya almadığını,

süre uzatım talebinde bulunulmasına rağmen sözleşmenin haksız olarak 07.11.2012 tarihinde feshedildiğini belirterek feshin haksız olduğunun tespiti ile gelir kaydedilen 1.276.000,00 TL'lik teminat mektup bedeli ile ticari itibarının esaslı derecede zedelenmiş olması nedeniyle 100.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı iş sahibi idare vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli çalışma izinlerinin alınması ile ilgili başvuruda bulunma yükümlülüğünün yerine getirildiğini, bir çok defa idare elemanlarınca yerinde yapılan denetimlerde yüklenici firma tarafından çalışmalara başlanılmadığının, cadde ve sokaklarda çalışmaların yavaş ilerlediğinin, aralıklı olarak durduğunun ve yarım bırakıldığının, çalışmalar esnasında gerekli ve yeterli güvenlik önlemlerinin alınmadığının, altyapı tesislerine zarar verilerek çevre halkının sık sık mağdur edildiğinin tespit edilerek tutanaklar düzenlendiğini, davacının iş programının gerisinde kaldığını, bu durumun davacıya bildirildiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı yüklenicinin ilgili kurumlardan alınacak ruhsatlarla ilgili işlemleri sonuçlandırma ve bedelini ödeme yükümlülüğünü zamanında yerine getirmediği, tacir olan davacı yüklenicinin basiretli davranarak, sözleşme öncesi bu işlemleri gözeterek, iş süresini buna göre belirleyip sözleşmeyi imzalaması gerektiği, bilirkişi heyetinin hesaplamasına göre 2010 yılında işin %40'lık bölümünün bitirilmesi beklenirken, fiilen gerçekleştirilen iş miktarının %19,64'de kaldığı, 2011 yılı sonunda işin %90'lık kısmının tamamlanmış olması gerekirken %38,12 oranında kaldığı,

işin %100 tamamlanması gereken 14.11.2012 tarihinde ise yapılan iş miktarının %46,18 olarak hesaplandığı, buna göre işin süresinde bitirilememesi sebebi ile davalı iş sahibi idarenin sözleşmeyi feshetmekte ve teminatları irat kaydetmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde kazı izinleri müracaatının davalı iş sahibi tarafından, başvuru sonrası izinlerin takibi ve harçların yatırılmasının ise davacı yüklenici tarafından yapılacağı anlaşılmakla, davalı idare tarafından yapılan başvurular sonrası izinlerin alınmasına ilişkin geçen sürede davacı yüklenicinin bir kusurunun bulunmadığı, bu kapsamda yüklenicinin edimi olan harçları süresinde yatırdığı,

mahkemece alınan ek bilirkişi raporuna göre davalı iş sahibinin bu gecikmeler kapsamında davacı yükleniciye vermesi gereken süre uzatımlarını tam vermemesi nedeniyle kusurlu olduğu, davalı yüklenicinin de tamamlanan ruhsat işlemlerine rağmen edimlerin ifasında sözleşmeye uygun hareket etmediği,

bu kapsamda yetersiz personel ve ekipmanla çalışması nedeniyle iş programının gerisinde kaldığı anlaşıldığından tarafların sözleşmenin feshinde ortak kusurlu olduklarının kabulü ile fesihte tarafların birlikte kusurlu olmaları halinde iş sahibi tarafından teminat mektubunun irat kaydedilmesi mümkün olmadığından kesin teminat mektubu bedelinin tahsili isteminin kabulüne, manevi tazminat şartlarının ise oluşmadığı anlaşılmakla, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Sözleşmenin 34.17. maddesine göre idarenin sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğunu, 117 günlük süre uzatımı verildiğini, ruhsat harçlarının süresinde yatırılmadığını, işin gerisinde kalındığına dair uyarılara davacı yüklenicinin uymadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti ile gelir kaydedilen teminat mektup bedelinin tahsili ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Taraflar arasında 13.07.2010 tarihinde imzalanan sözleşme ile davacı yüklenici “Ankara Keçiören, Mamak ve Altındağ Bölgelerindeki Pis Su ve Yağmur Suyu Hatları Yapım İşini üstlenmiştir. Davalı idarece verilen süre uzatımlarına rağmen işin süresinde tamamlanmaması gerekçesiyle 07.11.2012 tarihinde sözleşme feshedilmiş ve davacı yüklenicinin davaya konu teminat mektubu gelir kaydedilmiştir.

Sözleşmenin “Ruhsat ve Harçlar” başlıklı 34/17 inci maddesinde; ihale konusu işler için gerekli olan trafik müsadeleri, cumartesi, pazar ve gece çalışma müsadeleri ile ilgili olarak idarenin ilgili kurumlarla gerekli yazışmaları yapmak zorunda olduğu, bu yazışmaları takip ederek sonuçlandırma ve iş ile ilgili her türlü isim altında alınacak bedellerin (zemin tahrip bedeli hariç) yükleniciye ait olduğu kararlaştırılmıştır.

Bölge adliye mahkemesince, davalı idare tarafından yapılan başvurular sonrası izinlerin alınmasına ilişkin geçen sürede, davacı yükleniciye kusur yüklenemeyeceği, yüklenicinin edimi olan harçları süresinde yatırdığı belirtilmiş ise de yargılama aşamasında alınan bilirkişi kurulu raporunda davalı idare tarafından kazı izni için dava dışı ...’ye yazılan izin yazılarının ... tarafından en kısa 6 gün sonra, en uzun 47 gün sonra kazı için izin verildiği belirtilmiş, ancak raporda bu izin sürelerinin erken ya da geç alınmasında davacı yüklenicinin gerekli olan harçları süresinde yatırıp yatırmadığı hususunda bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

İş bu nedenle mahkemece yapılacak iş; yargılama aşamasında atanan bilirkişi kurulundan davalı idarenin kazı yapılacak güzergahlardaki kazı izinleri için dava dışı kurumlara gecikmeksizin başvurup başvurmadığı, davacı yüklenicinin başvuru sonrasında sözleşmenin 34/17. maddesinde belirtildiği üzere gecikmeksizin yazışmaları takip edip etmediği ve harçları yatırıp yatırmadığı, dava dışı kurumlara kazı izni için başvuru tarihleri ve bu kurumların ne zaman kazı için izin verdiği,

izin verilmesinde gecikme varsa bunun nedenleri ve bu gecikmeler nedeniyle davacı yükleniciye ne kadar süre uzatımı verilmesi gerektiği, davalı idare tarafından sözleşme ilişkisi devam ederken verilen süre uzatımının makul olup olmadığı konusunda ek rapor alınıp, belirtilen bu hususlar da değerlendirildikten sonra sözleşmenin feshinin haksız olup olmadığının değerlendirilerek sonucuna uygun karar verilmesidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dairemizdeki duruşmada davalı vekille temsil olunduğundan takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,