Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/198 K.2025/4223

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; taraflar arasında yapılan 21.12.2013 tarihli yazlık sitenin plan, proje ve yapı denetim hizmetlerinin verilmesine dair sözleşme bedeli olarak ... blok, ... no.lu gayrimenkulün en geç 01.06.2014 tarihinde tesliminin ve sözleşmeye uyulmaması halinde müvekkiline 100.000,00 TL tazminat ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

müvekkilinin bu işlerin tamamını zamanında yerine getirmesine karşın davalının edimini yerine getirmediğini ileri sürerek şimdilik 01.06.2014 ihtarname tarihinden itibaren her ay için 1.000,00 TL olmak üzere 10 aylık toplam 10.000,00 TL ecrimisil bedelini, şantiye şefinin 10 aylık maaşının müvekkili tarafından ödenmesi nedeniyle şimdilik 9.000,00 TL'nin, yine sözleşmeden kaynaklanan 100.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; müvekkili firma ile davalı arasında 21.12.2013 tarihli yapılacak yazlık projenin alan ve projelerinin yapı denetim hizmetlerinin verilmesi açısından sözleşme yapıldığını, davalı tarafın bu sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmemiş olması üzerine 26.12.2014 tarihli ihtarın çekildiğini, buna rağmen davalının 07.01.2015 tarihli ihtarname ile gerçeğe ve iyiniyet kurallarına aykırı beyanlarda bulunarak sözleşmeyi feshettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşme gereği davalının ifadan kaçındığı gayrimenkul nedeniyle müspet zararın avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili asıl ve birleşen davada cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde davacı tarafça yapılması gereken harita aplikasyonlarının müvekkili tarafından yapıldığı beyan edilmiş olup davacının kendi yükümlülüklerini müvekkiline yüklediğinin ikrarı olarak kabul edilmesi gerektiğini, davacının ecrimisil bedeli talep şartlarının mevcut olmadığını, davacı tarafından sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin tam olarak ifa edilmemesinden kaynaklı olarak 07.01.2015 tarihinde sözleşmeyi haklı nedenle tek taraflı olarak feshettiklerini, fesih ihtarnamesinde sözleşmesinin 1 no.lu yapılacak işler bölümünün "h" kısmında belirtilen,

harita aplikasyonları ve ölçüm işlemlerinin yapılması kısmında sözleşmeye aykırı davranıldığını ve iş bu işin yapım bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini, ayrıca aynı maddenin"i" bölümünde inşaatın yapı denetim hizmet bedelinin karşılanması ve temini davacıya ait olmasına rağmen iş bu bedelin de davacı tarafça ödenmediğini, inşaatın hali hazırda %90-95 aralığında olmasına rağmen ancak %20 gibi bir orana tekabül eden kısmın bedeli ödendiğini, davacının şantiye şefi maaş ödemelerini hangi yetkilerle yaptığının izaha muhtaç olduğunu,

davacı taraf protokolün gereklerini ve yükümlülüklerini yerine getirmediğinden davaya konu gayrimenkulün devrini talep hakkına da sahip olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı taraf davalının 07.01.2015 tarihli fesih ihtarının haksız olduğu iddiasında bulunulmuş ise de, feshe dayanak olan harita aplikasyon ve ölçüm bedellerinin davalı tarafından ödendiği, yapı denetim hizmeti temin ve hizmet bedellerinin davacı tarafından ödenmesi gerekmesine rağmen ödemenin davacı tarafından yapılmadığı ve inşaatın %20 oranında tamamlanmış kaydına rağmen fiziken %90-95 oranında tamamlandığı,

davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılan işlerin ifa edildiğinin ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafından Kandıra Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/3 D.İş sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitlere ve dosyada mevcut serbest meslek makbuzuna göre arsa ve bina aplikasyonu, temel üstü kontrol hizmeti bedeli olan 700,00 TL'nin davalı tarafından ödendiği,

sözleşme tarihi olan 21.12.2013 ile inşaat ruhsatının alındığı tarih olan 27.03.2014 tarihleri arasında 96 gün olması dikkate alındığında davacının ruhsatı almakta geciktiği, delil tespiti raporu davacıya tebliğ edilmesine rağmen tespit dosyasında davacı itirazına dair bir dilekçenin de bulunmadığı, mahkemece alınan 12.12.2016 tarihli bilirkişi teknik raporunda da benzer olarak yapı denetim hizmetlerinin tamamlanmadığı şeklinde tespitlere yer verildiği, davacı tarafından sözleşmede yer alan tüm edimlerin tam olarak ifa edilmediği, davalı tarafından sözleşmenin tam olarak ifa edilmemesi,

eksik iş kapsamında TBK'nın 97 ve devamı maddeleri uyarınca ödemezlik def'inde bulunma hak ve yetkisi olduğu gerekçesiyle asıl davada dönme cezai şartı ve kira kaybına dair tazminat talepleri ile birleşen davada yer alan bağımsız bölüm değeri üzerinden tazminat talebi kalemlerine ilişkin davanın reddine, davacının asıl davada yer verdiği tazminat kalemi olan şantiye şefi maaşı ödemesinin davacı tarafından yapılan iradi bir ödeme olması nedeniyle vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davacıya verilmesi gerektiği,

davalının yapılan bu ödemeye filli ve zımni olarak icazet göstermiş olduğu gerekçesiyle bu tazminat kalemi bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporlarından ve dinlenen tanık beyanlarından müvekkilinin işi tamamladığının sabit olduğunu, mahkemece tanık ifadelerinin hatalı değerlendirildiğini, müvekkilin işi gereği gibi zamanında yaptığını, ayrıca ilgili açıklayıcı belediye belgeleri dahil resmi belgeler sunulmak suretiyle müvekkilin işi gereği gibi yaparak tamamladığını, davalının müvekkilin yetkisini elinden alması sonrasında ise müvekkilin yapacak bir şeyinin kalmadığının da ispatlandığını, sunulan belgelerin istinaf aşamasında gereği gibi incelenmediğini, sözleşmenin davalı tarafça haksız olarak feshedildiğini,

tanık ifadeleri ve son bilirkişi raporu ile çelişen ilk derece mahkemesi kararının yanında aynı çelişki ile istinaf kararının verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada; eser sözleşmesinin ifası nedeniyle gecikme tazminatı cezai şart, ecrimisil ve davalı adına yapılan masrafın tahsili; birleşen davada; aynı eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli olarak kararlaştırılan bağımsız bölümün devredilmemesi nedeniyle uğranılan müspet zararların tahsili istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin asıl davaya ilişkin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Birleşen davaya ilişkin temyiz itirazları yönünden; birleşen dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davalının ifadan kaçındığı gayrimenkul nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup, davacı tarafça sözleşme kapsamında yer alan edimlerin tam olarak yerine getirilmediği, bir kısım işlerin yapıldığı, sözleşmenin davalı tarafça haklı nedenle feshedildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki 21.12.2013 tarihli sözleşme, davalı iş sahibi tarafından 1210 parselde kayıtlı arsa üzerine inşaa edilecek olan yazlık sitenin plan, proje ve yapı denetim hizmetinin bir adet bağımsız bölümün devri karşılığında yapılmasının davacı tarafça üstlenildiği götürü bedel karşılığı sözleşmedir.

Sözleşme kapsamında yapılacak işler karşılığı bağımsız bölüm verildiğine göre mahkemece yapılması gereken iş; bilirkişiden rapor alınmak suretiyle öncelikle bedel olarak kararlaştırılan dairenin sözleşme tarihindeki bedelini belirlemek, sözleşmede yapılacak olan tüm işler %100 kabul edilerek,

davacı tarafından yapıldığı ihtilafsız olan işlerin (yapı denetim hizmet bedelleri yönünden yapı denetim şirketine ödenmesi gereken tarihler de saptanmak suretiyle) tüm işe oranı tespit edildikten sonra yukarıda belirlenecek olan taşınmaz bedeline oranlamak suretiyle birleşen davada davacının hak ettiği iş bedelinin tespit edilecek bedelin hüküm altına alınmasından ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin asıl davaya ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile asıl davaya ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

2. Davacı vekilinin birleşen davaya ilişkin temyiz itirazları yönünden temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Birleşen davaya ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Asıl davaya yönelik alınması gereken temyiz harcının mahsubu ile fazla yatırılan miktarın talep halinde asıl davada davacıya iadesine,

Birleşen davaya yönelik peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,