Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/2038 K.2026/136

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; asıl dosyada davalı-birleşen dosyada davacı şirket vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 13.01.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde asıl davada davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ...’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

A. ASIL DAVA

Asıl davada davacı .... İnş...Ltd.

Şti. vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında, bir inşaat projesinin ısı yalıtımı, dış cephe sıva işleri, otopark perdelerinde sıva boya işlerini konu alan bir dizi sözleşme ve ek sözleşme düzenlendiğini, sözleşmelerin ifası sırasında müvekkilinin avansa ihtiyaç duyduğunu, yapılan bir ek sözleşme ile müvekkiline verilecek avansa karşılık 75.000 m² dış cephe iskelesinin davalıya teminat olarak verildiğini, daha sonra sözleşmelerin feshedildiğini, ancak davalının şu zamana kadar kesin hakedişi yapmadığı gibi teminat olarak aldığı dış cephe iskelesini de iade etmediğini,

müvekkilinin bu iskeleyi uzun süre kullanamaması nedeniyle zarara uğradığını, bu iskeleyi kiraya veremediğini ileri sürerek, iskelenin davacıya iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL iskele bedeli ve 1.000,00 TL mahrum kalınan kira gelirinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B. BİRLEŞEN DAVA

Birleşen davada davacı ... İnş...Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında çeşitli inşaat işlerini konu alan alt yüklenicilik sözleşmeleri düzenlendiğini, davacının bir süre sonra mali açıdan zor duruma düştüğünü, müvekkili şirketten avans aldığını, ancak davalının edimlerini yerine getirmeyerek temerrüde düştüğünü, bu nedenle sözleşmelerin feshedildiğini, davalının avans olarak aldığı bedeli iade etmediğini, söz konusu alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkâr tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilleri, davaların reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2022 tarihli kararı ile taraflar arasında düzenlenen 15.01.2013 tarihli protokolde, davacı-birleşen davalı ... İnşaatın cari hesap borcunu ödemesi karşılığında dava konusu iskelenin iade edileceğinin düzenlendiği, davacı-birleşen davalı ... Şirketinin söz konusu borcu ödemediği, öte yandan, davacı-birleşen davalı ...

İnşaatın bu iskeleyi davalı-birleşen davacı şirkete sattığı, bu nedenle asıl davada iskelenin aynen ya da bedelinin iadesine ilişkin taleplerinin reddi gerektiği, ancak davacı-birleşen davalı ... Şirketinin, kira bedeli ödenmesine ilişkin gönderdiği ihtarnamenin tebliği tarihi olan 14.06.2013 tarihinden iskelenin mülkiyetinin davalı-birleşen davacı ... İnşaat Şirketine geçtiği tarihe kadar kira/ecrimisil bedeli talep edebileceği, iskelenin mülkiyeti ...

İnşaat Şirketine geçtiğinden artık adı geçen şirketin icra takibine konu cari hesap bakiyesi alacağını da talep edemeyeceği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile 90.000,00 TL kira bedelinin davalıdan tahsiline ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 06.06.2023 tarihli kararı ile birleşen davanın kabulüne yönelik İlk Derece Mahkemesinin ilk kararının birleşen davada davalı ...

İnşaat Şirketi tarafından temyiz edilmemekle kesinleştiği, kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada bu kez birleşen davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, taraflar arasında düzenlenen 15.01.2013 tarihli protokolde davacı-birleşen davalı ... İnşaat Şirketinin 505.964,06 TL cari hesap borcunu davalı-birleşen davacı ...

İnşaat Şirketine 15.07.2013 tarihine kadar ödemeyi taahhüt ettiği, ödeme gerçekleşmediği takdirde iskelenin tasarruf ve zilyetliğinin davalı-birleşen davacı ... İnşaat Şirketine geçeceğinin kararlaştırıldığı, davacı-birleşen davalı ... İnşaat Şirketinin söz konusu borcu ödemediği, cari hesap borcunun 15.07.2013 tarihinde ödenmemesi üzerine iskelenin mülkiyetinin baştan itibaren davalı-birleşen davacı ...

İnşaat Şirketine geçtiğinin kabulü gerektiği, bu durumda, davacı-birleşen davalı ... İnşaat Şirketi lehine kira alacağı doğmadığı, kira talebi yönünden de asıl davanın reddi gerektiği sonucuna varılarak, davacı-birleşen davalı ... İnşaat Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı-birleşen davacı ...

İnşaat Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile itirazın iptaline, icra takibinin 505.964,06 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.06.2023 tarihli kararının süresi içinde, davacı-birleşen davalı ... İnş...Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 19.11.2024 tarih ve 2023/3510 Esas, 2024/4165 Karar sayılı kararıyla, davacı-birleşen davalı ... İnş...Ltd.

Şti. vekilinin birleşen davada verilen hükme yönelik tüm, asıl davada verilen hükme yönelik diğer temyiz itirazlarının reddine; asıl davada verilen hükme ilişkin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; taraflar arasında düzenlenen 15.01.2013 tarihli protokolde, alt yüklenici ... İnş...Ltd. Şti.'nin edimlerini tam olarak yerine getirmesi ve ... İnşaat Şirketinden aldığı avansa ilişkin cari hesap bakiyesini ödemesi halinde, iskelelerin ... İnş...Ltd.

Şti.'ye iade edileceğinin kararlaştırıldığı ve böylece asıl davanın konusu olan iskelenin, cari hesap borcunun teminatı olarak yüklenici ... İnşaat Şirketinin uhdesinde bırakıldığı, asıl ve birleşen davada yapılan yargılama sonucunda, birleşen davada davacı ... İnşaat Şirketinin cari hesap alacağının tahsiline ilişkin icra takibine karşı yapılan itirazın iptaline karar verildiğine göre, asıl davada davacı ... İnş..Ltd.

Şti.'nin iskelenin iadesi talebinin de kabulüne karar verilmesi ve ayrıca, asıl dava tarihi itibariyle cari hesap borcu ödenmediğinden, davalı yüklenici ... İnşaat Şirketinin, asıl davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiği belirtilerek, Bölge Adliye Mahkemesince birleşen davada verilen kararın onanmasına, asıl davada verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleşen davada davacı ... İnşaat Şirketinin cari hesap alacağının tahsiline ilişkin icra takibine karşı davalı ... İnş...Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazın iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bozma kararında belirtildiği üzere, birleşen davada cari hesap borcunun ödenmesine karar verilmiş olmasına göre, asıl davada davacının iskelenin iadesine ilişkin talebinin de kabulü gerektiği sonucuna varılarak, asıl davanın kısmen kabulü ile dava konusu iskelenin davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davalı ... İnş...Ltd. Şti. vekili temyiz başvuru dilekçesinde; a. Birleşen davaya konu icra takibindeki borç ödenmeden iskelenin davacıya iadesinin mümkün olmadığını, mahkemece bu borcun depo edilmesi yönünden karar tesis edilmesi, depo kararı yerine getirildiğinde iskelenin iadesine hükmedilmesi gerektiğini, birleşen davaya konu alacağın halen ödenmediğini,

b. İskelelerin bir kısmının, alacaklı müdahil ... Şirketi tarafından icra takiplerine hacizlerde satıldığını, bu şekilde satılan 14.000,00 m² iskelenin iadesinin mümkün olmadığını,

c. Mahkeme kararının bozmaya uygun olmadığını, bozma kararında, asıl davada müvekkili şirketin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiği belirtildiği halde aksi yönde hüküm tesis edildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, asıl davada davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Taraflar arasında düzenlenen 15.01.2013 tarihli protokolde, asıl davada davacı alt yüklenici ... İnşaat Şirketinin, davalı yüklenici ... İnşaat Şirketine olan cari hesap borcunu ödemesi halinde, iskelelerin alt yüklenici ... İnşaat Şirketine iade edileceği düzenlenmiştir.

Asıl davada davalı yüklenici ... İnşaat Şirketi, söz konusu cari hesap alacağının tahsili amacıyla birleşen davanın konusu olan icra takibine girişmiştir. Davacı alt yüklenici ... İnşaat Şirketinin borçlu olduğunun sabit olması üzerine isabetli olarak birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizin bozma kararında da belirtildiği üzere, asıl davanın konusu olan iskele, cari hesap borcunun teminatı olarak ... İnşaat Şirketinin uhdesine bırakılmıştır. ... İnşaat Şirketi, takibe konu borç ödenene kadar iskeleyi uhdesinde tutma hakkına sahiptir. Borcun ödenmesi halinde ise ... İnşaat Şirketi iskeleyi iade etmekle yükümlüdür.

Bölge Adliye Mahkemesince, birleşen davanın kabulüne karar verildiği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile iskelenin iadesine karar verilmiş ise de birleşen davaya konu cari hesap borcunun karar tarihi itibariyle davalı ... İnşaat Şirketine ödenip ödenmediğini araştırılmamıştır. Söz konusu borç ödenmemiş ise davanın reddine, ödenmiş ise şimdi olduğu gibi davanın kabulüne karar vermek gerekecektir.

Bu durumda, birleşen davanın konusu icra takibindeki borcun asıl ve fer’ileri birlikte davalı alacaklı ... İnşaat Şirketine ödenip ödenmediği araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Öte yandan, yine bozma kararında belirtildiği üzere, asıl dava tarihi itibariyle cari hesap borcu ödenmediğinden, asıl davada davalı yüklenici ... İnşaat Şirketi asıl davaya karşı koymakta haklı olduğundan, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerekirken ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde de davalı yüklenici ... İnşaat Şirketinin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmadığı belirtilmesine rağmen, bozma kararına aykırı olarak ve gerekçe ile çelişecek şekilde, hüküm fıkrasında davalı şirketin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması hatalı olmuştur.

VII. KARAR