Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/2523 K.2025/4502

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile ...

Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri arasında 01.01.2018-31.12.2019 dönemi için yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlere ilişkin 18.09.2017 tarihli sözleşme düzenlendiğini, son dönemde yaşanan ekonomik dalgalanmalar ve öngörülemeyen sebeplerle müvekkilinin 27.08.2018 tarihinde iş yapamaz hale geldiğini, sözleşme şartlarının iyileştirilmesi ve mücbir sebep hallerinin ortadan kaldırılması için müvekkili şirket lehine yeniden birim fiyat cetvelindeki fiyatların pazarlık usulü ile normal şartlara uyarlanmasının davalı kurumdan talep edildiğini, talebinin davalı tarafından olumsuz karşılandığını,

bunun üzerine müvekkilinin mücbir sebep nedeniyle 01.10.2018 tarihinde davalı kuruma ihtaname göndererek tek taraflı ve haklı olarak sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, davalı kurum tarafından toplam 1.456.000,00 TL tutarında teminat mektuplarının haksız olarak nakde çevrildiğini ileri sürerek, teminat mektuplarının nakde çevrildiği tarihlerden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı iş ortaklığının ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunmadığını, davanın ehliyet yokluğu sebebiyle usulden reddinin gerektiğini, sözleşmenin 6.1, 14.1, 14.3, 23.1 ve 23.2. maddelerinde yer alan düzenlemeler ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 46. maddesinde yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde; sözleşme imzalandıktan sonra sözleşmede yer alan birim fiyatlarda revize yapılmasının mümkün olmadığını, yürütülen hizmet sözleşmesinin davacı tarafından tek taraflı fesih edilmesi durumunda;

idareye vermiş olduğu kesin teminat mektubunun iade edilmesinin hukuken mümkün olamayacağını, 4375 sayılıl Kanun’un 10. maddesi gereğince fiyatlarda meydana gelen artış sebebiyle ortaya çıkacak maliyet artışının mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

4735 sayılı Kanun 10. maddesinde mücbir sebep hallerinin sayıldığı, 4735 sayılı Kanuna eklenen geçici 4. maddede ise imalat girdilerinin fiyatlarında beklenmeyen artış meydana gelmesinin kanunen aşırı ifa güçlüğü sebebi olarak kabul edildiği, geçici 4. maddenin 18.01.2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu tarih itibariyle devam eden işlere ait sözleşmelerin geçici 4. maddeden yararlanabileceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davacı tarafından 01.10.2018 tarihinde fesih edildiği, bu nedenle bu maddenin davacıya ilişkin somut olayda uygulanmasının mümkün olmadığı,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.05.2003 tarih ve 2003/13-3 32... /240 Karar sayılı kararında belirttiği üzere önceden öngörülebilir, beklenebilir, olağan ve hesaba katılabilir nitelikteki değişikliklerde sözleşmenin uyarlanmasının kabul edilemeyeceği, davacının TTK m.20/2’ye göre basiretli bir tacir olarak üzerine düşen görevi yerine getirmediği, objektif özen ölçüsünü ihlal edip aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde.

Yerel Mahkemece, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.05.2003 tarihli, 2003/13-332Esas, 2003/240 Karar sayılı kararina dayanılarak davanın reddine karar verildiğini, kararın 2003 tarihli olduğunu, günümüz şartlarında uygulanamayacağını, fesihten sonra davalı kurumun dava dışı diğer bir şirketle yaptığı yeni sözlemenin değerinin müvekkilinin haklılığını açıkça ortaya çıkardığını, yaşanan büyük ekonomik dalgalanmaların müvekkilinin kusurundan kaynaklanmadığını, yasa koyucuların önceden öngöremedikleri bu ağır şartları hafifletmek için yasal düzenlemeler yaptığını, bu gibi durumlar için fesih ve iyileştirme hakkı tanındığını,

yerel mahkemenin bunu görmezden gelmesinin hak ihlali olduğunu, 21.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda tüm vakıaların değerlendirildiğini, karşılaşılan durumun mücbir sebep olduğunu, bu durumu aşabilmek için iyi niyetle davalıdan iyileştirme talebinde bulunduklarını, ancak olumsuz cevap alınınca yapacak başka bir şey olmadığından haklı sebeple sözleşmenin feshedildiğini, kararın bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinin feshi nedeniyle irat olarak kaydedilip nakde çevrilen teminat mektuplarının bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,