Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/2564 K.2025/3614

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. ŞİKAYET

Şikayetçi vekili dilekçesinde, iflas idaresi tarafından düzenlenen ve alacaklı sıfatıyla müvekkiline gönderilen pay cetvelinin hukuka aykırı olduğunu, pay cetvelinin tek başına bir tablodan ibaret olduğunu, tebligat içeriğinde hangi hacizli malın satışından elde edilen tahsilata ilişkin düzenlendiği ve paranın ne şekilde dağıtıldığı hususunda en küçük bir açıklama bulunmadığını, pay cetveli gibi iflas masasındaki paranın dağıtımına ilişkin işlemin afaki, soyut ve anlaşılmaz düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin banka ipotek alacaklısı olduğunu ve rüçhanlı alacaklı kategorisinde bulunduğunu,

pay cetveli adı altındaki tablodan ipotekli malın satışından ne kadar tahsilat bulunduğunun anlaşılması gerektiğinin yasal bir zorunluluk olduğunu, şikayete konu pay cetvelinde ipotekli taşınmazın bir kenara, dosyada toplam ne kadar para olduğunun dahi anlaşılmadığını, bu hali ile hukuka uygun bir pay cetveli düzenlenmediğini, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2020/3 İflas sayılı dosyasından iflas idaresince düzenlenen pay cetvelinin esas ve usul yönünden iptaline karar verilerek, ....

İli, .... İlçesi, 1 pafta, 1 69... parsel sayılı ipotekli taşınmazların satışından müvekkili bankaya 8.230.000,00 TL ilave pay ayrılması suretiyle satış bedelinin tamamının müvekkili bankaya ödenmesi yönünde pay cetveli düzenlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet olunan vekili cevap dilekçesinde; dosyaya bakmakla yetkili ve görevli mahkemenin İcra Mahkemeleri olduğunu, şikayetin süresinde yapıldığını, pay cetvelinin şikayet eden vekiline 04.09.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, ipotekli taşınmazın satışından sonra şikayet eden tarafından İcra Hukuk Mahkemeleri nezdinde benzer talepli dosyalar açıldığını ve davaların reddedilerek kesinleştiğini, tapu sicil müdürlüğü 07.01.2008 tarihli cevabına göre de ipoteğin tarla üzerindeki bina ve makinaları kapsamadığını, taşınmaz üzerinde bulunan bina,

müştemilat ve mütemmim cüzlerin tapuda kayıtlı olmadığını ve üzerinde ipotek tesis edilmediğinden bunlardan elde edilecek satış bedellerinin rüçhanlı olacak kapsamında olmayacağını, iflas idaresi tarafından pay cetvelinin usulüne uygun olarak düzenlenerek şikayetçiye tebliğ edildiğini, pay cetvelinde önemli olanın herbir alacaklının alacağı miktarın bildirilmesi olduğunu, şikayetin öncelikle usulden, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu, TMK'nın 718. ve 862. maddeleri gereğince ipoteğin taşınmaz üzerindeki bina eklenti ve bütünleyici parçaları kapsaması nedeniyle, iflas idaresi memurlarının rapora karşı itirazları reddedilmiş olup raporun ipoteğin taşınmaz üzerindeki bina eklenti ve bütünleyici parçaları kapsamasına ilişkin kısmı hükme esas alınarak, şikayetçinin 22.399.000,00 TL rüçhanlı rehin alacağı bulunması nedeniyle satış bedelinin tamamının davacıya ödenmesi gerektiğinden şikayetin kabulü ile pay cetvelinin iptaline karar karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet olunan vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ....

Genel İcra Dairesi'nin 2020/3 İflas sayılı dosyasından iflas idare memurları tarafından düzenlenen şikayete konu pay cetvelinin şikayet eden banka vekili Av.....'a 04.09.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup, 15.04.2024 tarihinde sıra cetvelinin tebliğinden itibaren 15 günlük süre geçtikten sonra işbu davanın açıldığı anlaşılmakla kayıt kabul davasının İİK'nın 235. maddesinde belirtilen yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı,

hak düşürücü sürenin şikayet şartı olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği, bu durumda mahkemece, hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan dosyanın HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece alınan bilirkişi raporunda yapılan terditli değerlendirmeye dayalı olarak şikayetin kabulü ile pay cetvelinin iptali yönünde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle şikayet olunan vekilinin istinaf talebinin kabulüne,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan dosyanın HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca şikayet şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi vekili temyiz dilekçesinde; iflas idaresi tarafından düzenlenen ve pay cetveli olarak gönderilen tablonun İİK'nın 247/2. maddesine göre pay cetveli olmadığını, son hesabın yapılmadığını, kanunen aranan şekil ve içerik şartlarına uyulmadığını, pay cetvelinin sıra cetveline uygun düzenlenmediğini, mahkeme kararına göre kesinleşen ve sıra cetveline kayıtlı rüçhanlı alacaklarının 22.399,00 TL olmasına ve rüçhanlı alacağa konu ipotekli taşınmazların 10.800.000,00 TL bedelle satılmasına rağmen, pay cetvelinde 2.570.052,00 TL ayrıldığını,

pay cetveline esas alınan iflas idaresinin bila tarihli ipoteğin taşınmazın üstündeki bina müştemilat ve mütemmim cüzlerin tapuda kayıtlı olmadığı ve üzerinde ipotek tesis edilmediği bu nedenle bunların satışından elde edilecek satış bedellerinden rüçhanlı alacak kapsamında olmayacağı şeklindeki kararının yok hükmünde olduğunu, iflas idaresi kararının TMK'nın 862. maddesine aykırı olduğunu, rehnin taşınmazı bütünleyici parçaları ve eklentileri ile birlikte yükümlü kılacağını, 23.06.2004 tarihli ipotek tesisi esnasında taşınmaz üzerinde .....

Kimya Fabrikası'nın bina müştemilat ve eklentilerinin bulunduğunu, müvekkili banka ipoteğinin TMK'nın 862. maddesine göre bina, müştemilat, mütemmim cüz ve işletmeye özgülenmiş menkul işletme tesisatını da kapsamasının emredici yasa hükmü gereği olduğunu, bunun aksinin sınırlı yetkili iflas idaresince düzenlenmesinin hukuken mümkün olmadığını, ipotek senedinin 2. maddesinde ipoteğin taşınmazın müştemilatı, mütemmim cüzü ve teferruatı, fabrikanın makine alet ve edavatı kapsadığının yazılı olduğunu, bu nedenle tapu sicilinde kayıtlı olmasa da bunların bankanın ipoteğine dahil olduğunu,

iflas idaresinin ipoteğin kapsamı ve sınırlarını belirleme yetkisi bulunmadığını ve iflas idaresinin ipoteğin sınırlarına dair kararının kendilerine tebliğ edilmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Talep, iflas dosyasında, iflas idaresince düzenlenen pay cetvelinin usul ve esas yönünden iptali istemine ilişkindir.

Kayseri 5. İcra ve İflas Dairesi'nin 2009/1 iflas dosyasında, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/111 Esas sayılı dosyasında verilen karara istinaden, şikayetçinin alacağının 22.399.000,00 TL rüçhanlı ve 10.179,016 TL adi alacak olarak sıra cetveline yazılmasına karar verilmiştir. Ek sıra cetveli ve pay cetveli 03.04.2019 tarihinde şikayetçi banka vekiline tebliğ edilmiştir. Şikayetçinin toplam 32.578.016,93 TL alacağının sıra cetveline yazılmış olmasına rağmen pay cetvelinde 2.570.052,69 TL ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Şikayetçi taraf, lehlerine ipotekli olan 1 69... no.lu parsellerin 10.800.000,00 TL satıldığı ve rüçhan nedeniyle tüm bedelin kendilerine ödenmesi gerekirken pay cetveli yapılarak sadece 2.750.052,69 TL pay ayrıldığını, geri kalan 8.230.000,00 TL'nin de pay cetveline yazılması gerektiğini belirterek pay cetvelinin iptalini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi şikayetin kabulüne karar vermiş, istinaf mahkemesi ise dosyanın süresinde açılmadığından şikayetin süreden reddine karar vermiştir.

İflasta pay cetvelinin yapılabilmesi için sıra cetvelinin kesinleşmesi gerekir. Rehinli bir mal masa tarafından satılırsa pay cetvelinde öncelikle rehin alacaklısına pay ayrılır. Bu mal bedelinden artan miktar olursa masa borçları ödendikten sonra diğer alacaklılara pay ayrılır.

Öte yandan pay cetvelinin sıra cetveline uygun olması gerekir. Dosya arasındaki pay cetvelinde müştekiye ayrılan payın ipotek nedeniyle ilgili olup olmadığı belli olmadığından kanuna uygun bir pay cetvelinden söz etmek mümkün değildir. Bu durum Kanunun emredici hükümlerine aykırılık teşkil ettiği sonucunu da doğurmaktadır.

Pay cetveline yönelik itirazlar dava değil, şikayet mahiyetindedir. Şikayet edenin sıra cetvelinde hem rüçhanlı (ipotek alacağından kaynaklanan) hem de rüçhansız alacağı yer aldığından pay cetvelinde, alacağın niteliği yazılmadan sadece 2.570.052,69 TL pay ayrılması ve bu pay cetvelinin tebliğ edilmesi, ipotek alacağı (rüçhanlı alacak) için şikayet süresini başlatmaz. Bu nedenle istinaf isteminin esastan incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, şikayetin usulden reddedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR