Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/359 K.2025/1358

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ve davalı idare arasında 08.08.2011 tarihli 730 gün süreli silahlı özel güvenlik görevlisi hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 5. maddesi gereği ihale konusu işte 353 kişi çalıştırıldığı, müvekkilinin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmesine rağmen idarece sözleşmenin 14/2. maddesinde belirtilen fiyat farkı ödeneceğine dair hükümlerin yerine getirilmediği, sözleşmenin 7. maddesinde güvenlik personeline asgari ücretin % 50 fazlasının ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

5510 Sayılı Kanun ve 01.01.2003 tarihinde yürürlüğe giren Hizmet Alımı Fiyat Farkına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararının asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark başlıklı 8. maddesi düzenlemeleri gereği, asgari ücrette meydana gelecek farkın ödenmesi yönündeki düzenlemeler dikkate alındığında sözleşmenin ifası esnasında asgari ücrette meydana gelecek değişikliklerden doğan fiyat farkının idarece karşılanması gerektiği, sözleşme konusu işin 22.08.2011-20.08.2013 tarihleri arasında olup, belirtilen süreler içerisinde asgari ücretten kaynaklanan belirsiz alacaklarının tespit edilerek,

HMK'nın 107/1. maddesi gereği belirsiz alacağın şimdilik 5.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme tarihi 2011 olmakla alacağın zamanaşımı ve hakdüşürücü süreden reddi gerektiği, ihalenin yapıldığı tarihteki yasal düzenlemeler gereği ödeme yapıldığı, idari şartnamenin fiyat farkı ödenmesi başlıklı 48.1 maddesi gereği yürürlükteki fiyat farkı kararnamesine göre uygulama yapılacağının düzenlendiği,

2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 07.05.2004 tarihli değişikliğe göre fiyat farkının hesaplanma yönteminin açıklandığını, buna göre ilan tarihindeki kararnamenin uygulandığını, yine fiyat farkına ilişkin 4735 Sayılı Kanun'un 8. maddesi düzenlemesinin bulunduğunu, buna göre de sözleşme imzalandıktan sonra fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde değişiklik yapılamayacağını,

her ne kadar 31.08.2013 tarihinde yürürlüğe giren 4743 Sayılı Kanunu'na göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslar başlıklı 6. maddesi ile yeni bir hesaplama yöntemi getirilmiş ise de bu yasal düzenlemenin ilan tarihinden sonra yapıldığını, öte yandan davacının aşırı ifa güçlüğü iddiasının yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında imzalanan özel güvenlik hizmet sözleşmesi hükümleri, şartname ve yerleşik Yargıtay kararları ile istinaf kararları birlikte değerlendirildiğinde davacı yüklenicinin asgari ücret artışından kaynaklanan fiyat farkı alacağı talebinin haklı ve yerinde olduğu, bilirkişi kurulu tarafından asgari ücret artış farkı olarak 1.009.953,27 TL hesaplama yapıldığı, bu tutarın ödenmesi gerektiği, davalı idarenin savunmasının haksız ve dayanaktan yoksun olduğu, belirlenen tutar üzerinden davacı yüklenicinin talebini artırdığı, davacı yüklenici için ticari mahiyette olan işin işten kaynaklı alacağın tahsili talebinde avans faizine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 2011 yılında yapıldığını, talep edilen alacağın 5 yıllık zamanaşımına tabi olup zamanaşımına uğradığını, HİGŞ.

42./a maddesinin delil sözleşmesi niteliğinde olup geçici ara hakedişlere usulüne uygun itiraz edilmediğinden hakedişlerin olduğu gibi kabul edilmiş sayılacağını, ihale tarihinde yürürlükte olan 07.05.2004 tarihli fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin kararnamedeki usul ve esaslara göre hesaplama yapıldığını, bu nedenle asgari ücretin % 50 fazla kısmı için fiyat farkının hesaplanmayacağını, her ne kadar 31.8.2013 tarihli usul ve esasların 6. maddesine göre yeni bir düzenleme yapılmış ise de bu düzenlemenin sözleşmenin ilan tarihinden sonra yapıldığını, davacının da ihale dökümanındaki şartları bilerek teklif verdiğinin ve sözleşme imzaladığını,

sözleşmenin ifası esnasında yeni şartlara uyarlanmasının mümkün olmadığını, KİSK'in 8. maddesi gereği sözleşme imzalandıktan sonra sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde değişiklik yapılamayacağını, davacı tarafından çalışanlarına talep edilen yönde bir ödeme yapılmadığını, davacının geriye dönük çalışanları bularak ödeme yapma durumunun da mümkün olmadığını, nitekim davacının işçilerin kıdem ve ihbar tazminatları nedeniyle açtıkları davalar kapsamındaki yükümlülüklerini dahi yerine getirmediğini, sebepsiz zenginleşme gayreti içinde olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Davacı, davalı idare ile 08.08.2011 tarihinde imzalanan silahlı özel güvenlik görevlisi hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkilinin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmesine ve taraflar arasındaki sözleşmenin 14/2. maddesinde fiyat farkı ödeneceğinin kararlaştırılmış olmasına rağmen, davalının sözleşmenin 7. maddesinde belirtilen brüt asgari ücretin % 50 fazlasına karşılık gelen ücret yönünden fiyat farkını ödemediğini beyan ederek talepte bulunmuştur.

Kamu İhale Sözleşmelere Kanunu’nun “fiyat farkı verilebilmesi”başlıklı 8/1 maddesinde sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.”hükmü bulunmakta olup bu madde hükmüne göre yapım işleri,hizmet alım ve mal alım sözleşmeleri ile ilgili ayrı ayrı olmak üzere ilk kez 24.12.2002 tarihli 2002/5037, 2002/5038, 2002/5039 sayılı “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen (yapım, mal alım, hizmet alım) Alımlarda Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” çıkarılmıştır.

24.12.2002 tarihli ve 2002/5037 sayılı Kararnamenin eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 6 ncı maddesi ile ilgili olarak 07.05.2004 tarihli 25455 numaralı Resmi Gazetede değişiklik yapılmış, bu hali ile 2013 yılına kadar uygulanmıştır.

Bu esaslar 31.08.2013 tarihinde çıkarılan 2013/5215, 2013/5216, 2013/5217 sayılı “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen (Mal, yapım, hizmet) Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” Hakkındaki Kararın 11. maddesine göre yürürlükten kaldırılmış,

bu kararlar ile belirlenen yeni esaslar son olarak 24.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “24.02.2022 tarihli 5202 sayılı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar" ve "4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar" ile "4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların yürürlüğe konulmasına” ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı ile son

şeklini alarak uygulanmaya devam edilmektedir.

31.08.2013 tarihinde çıkarılan “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın “yürürlükten kaldırılan hükümler” başlıklı 11. maddesinde “24.12.2002 tarihli ve 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen yapım, Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın yürürlükten kaldırıldığı belirtilmiş, geçici 1. maddede ilanı ve duyurusu bu esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış ihalelerde fiyat farkının 24.12.2002 tarihli ve 2002/5037 sayılı esaslara göre verileceği, 12. maddede ise bu esasların yayımını izleyen 90. gün yürürlüğe gireceği kabul edilmiştir.

Somut olayda davacı her ne kadar asgari ücretin üzerindeki tutar için fiyat farkı verilmesini öngören 31.08.2013 tarihli resmi gazetede yayınlan esaslar uygulanmak suretiyle fiyat farkının hesaplanması talebinde bulunmuş ise de; taraflar arasındaki 08.08.2011 tarihli sözleşmenin hizmet dönemi 22.08.2011-20.08.2013 tarihleri arası olup davacının hizmet dönemi sonu 20.08.2013 olduğuna göre davacının 2013 değişikliğinin geçici 1. maddesine göre 2013 esaslardan yararlanması mümkün olmayıp, yararlanacağı kabul edilse bile sözleşme esasların yürürlüğe girmesinden önce bittiğinden davacının bu esaslardan faydalanması mümkün değildir.

Mahkemece alınan 01.07.2019 tarihli bilirkişi raporu ile davalı idarenin sözleşme dönemi içinde asgari ücrette meydana gelen değişiklikler nedeniyle 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Fiyat Farkı Kararnamesi'nde yer alan değişiklik hükümleri de dikkate alınarak fiyat farkının ödediği tespit edilmiş olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekmesine rağmen mahkemece uygulama yeri olmayan 2013 tarihli esaslara göre davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR