Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/391 K.2025/664

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline devredilen Kentbank A.Ş., Toprakbank A.Ş., Esbank A.Ş. ve EGS Bank A.Ş. ile davalı müflis şirket arasında genel kredi sözleşmeleri bulunduğunu, iflas müdürlüğünce bu alacak kayıt talebinin reddedildiğini, müvekkili bankanın toplam 314.451,73 TL alacağı bulunduğunu ileri sürerek, alacağın iflas masasına kayıt ve kabulünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.11.2013 tarihli kararı ile davacı banka bünyesinde devren birleştirilen Toprakbank A.Ş. ve Kentbank A.Ş. ile müflis şirket arasındaki genel kredi sözleşmelerine istinaden müflis şirkete teslim edilen çeklerin iade edilmediği iddia edilmiş ise de davacı tarafça bu çeklerden bazılarının teslim edildiğine ilişkin teslim belgesi sunulmadığı, bankanın çek yaprağı başına sorumluluğu bankanın şahsi sorumluluğu niteliğinde olduğu, ödeme yükümlülüğünün yasayla davacıya verildiği,

müşteri (keşideci) ile banka arasındaki sözleşmede açık bir düzenleme bulunmaması halinde bu bedelin müşteri ve kefillerden istenemeyeceği ve dosyada mevcut kredi sözleşmelerinde çek yaprağı başına sorumluluğun asıl borçlu veya kefillerden isteneceğine ilişkin bir hüküm bulunmaması nedeniyle çek yaprağı başına sorumluluk tutarının davalıdan istenemeyeceği, davacı banka ile dava dışı ... Kağıt ve Mak. San. Tic.

A.Ş. arasında 13.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, müflis şirketin bu sözleşmede müşterek borçlu müteselsil kefil olduğu, sözleşme gereğince asıl borçlu şirket lehine teminat mektubu verildiği, sözleşmenin 39/3. maddesinde yetkili mercilerce tespit veya taraflarca kararlaştırılan oranda komisyon ve bunun gider vergisinin ödenmesinin kabul ve taahhüt edildiği, davacı banka tarafından 30,00 TL üzerinden komisyon hesaplaması yapılarak talepte bulunulduğu,

ancak bu durumda komisyon miktarının fahiş miktarlara ulaştığı, 1,00 TL'lik bir teminat mektubu için 30,00 TL'lik bir komisyonun borçlunun rızası olmadan istenemeyeceği, taraflar arasındaki sözleşmenin 29. maddesinde teminat mektubu nedeniyle müşterinin sorumluluğunun sona ermesine kadar yetkili mercilerce tespit ve/veya taraflarca kararlaştırılan oranda komisyon ve bunun fer'ilerinin müşteri tarafından ödeneceğinin düzenlendiği, komisyon oranı konusunda verilen 21.03.2006 tarihindeki kararın davalıya tebliğ edildiğine ilişkin bir belge sunulamadığı,

bir ekonomik kriz olmadığı halde tek taraflı arttırma yetkisi verilmesi halinde dahi sözleşmedeki yetkinin kötüye kullanılarak komisyon oranının arttırılmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı, komisyon alacağına ilişkin kat ihtarnamesinin tebliğ şerhi bulunmadığından iflas tarihine kadar akdi faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, iflas tarihi itibariyle komisyon alacağının 27,09 TL asıl alacak, 12,73 TL işlemiş akdi faiz, 0,63 TL BSMV olmak üzere toplam 40,45 TL olduğu, Esbank A.Ş. ile dava dışı ...

Kağıt ve Mak. San. Tic.

A.Ş. arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, müflis şirketin bu sözleşmede müşterek borçlu müteselsil kefil olduğu, sözleşme gereğince 2 adet 42,00 TL bedelli teminat mektubunun asıl borçlu şirket lehine verildiği, iflas tarihi itibariyle komisyon alacağının 4,67 TL asıl alacak, 1,68 TL işlemiş akdi faiz, 0,08 TL BSMV olmak üzere toplam 6,43 TL olduğu, müflis şirket hakkında İstanbul 18. İcra Müdürlüğü'nün 2012/17056 sayılı dosyasında yasal takip başlatılması nedeniyle yapılan yasal işlemlerden dolayı 515,38 TL masraf alacağı talebinin yerinde olduğu,

davacı bankanın 307,00 TL'lik teminat mektubu deposu talebinin yerinde bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 19.11.2013 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 23. (kapatılan) Hukuk Dairesince, taraflar arasındaki sözleşmede bankanın ödemekle yükümlü olduğu miktarın banka müşterisinden istenebileceğine dair hüküm bulunması gerektiği yorumunun hatalı olduğu, müflis ile davacı arasındaki sözleşmede çek yaprağı başına sorumluluk ile ilgili müşteriye rücu edemeyeceğine ya da bu sorumluluğun teminatla karşılanacağına ilişkin bir hüküm bulunması halinde talebin reddi gerekeceğinden, talep edilen miktarın İİK'nın 197/1. maddesi gereğince şarta bağlı olarak kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek davacı vekilinin sair temyiz itirazları reddedilerek bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bankanın uyguladığı komisyon oranının 30,00 TL olduğunu, komisyon alacaklarının eksik ve hatalı hesaplandığını, emsal yargı kararları 30,00 TL komisyon uygulamasına ilişkin müvekkili Banka’nın hesaplamasının haklı olduğunu gösterdiğini, İstanbul 2. İcra Müdürlüğü’nün 2011/22450 E. sayılı dosyaya konu teminat mektubu depo talepleri kabul edilmiş ise de bu mektuptan doğan komisyon, faiz ve fer’ilerine ilişkin taleplerinin reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, kayıt kabul istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı, davacı vekilinin komisyon alacağı yönündeki temyiz sebeplerinin Yargıtay 23. (Kapatılan) Hukuk Dairesi’nin 11.06.2015 tarihli kararıyla bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiği anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,