Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/767 K.2025/3387

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.10.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde asıl davada davacı-birleşen davada davalı şirket vekili Avukat ..., şirket yetkilisi......ile asıl davada davalı-birleşen davada davacı kooperatif vekili Avukat ...'nin gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı ... İnş... Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında kooperatife ait inşaatların yapılması konusunda 31.12.2012 tarihli sözleşme düzenlediğini, davacı yüklenici, sözleşmede belirtilen iş programına uygun olarak imalatı belirli bir seviyeye getirmiş olmasına rağmen davalı iş sahibi kooperatifin sözleşmeyi haksız bir biçimde feshettiğini, yapılan imalatın yaklaşık %56 seviyesinde ve bedelinin 2.359.303,41 TL olduğunu, davalının buna karşılık 573.769,94 TL ödeme yaptığını, bakiye iş bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen davada davacı ... vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında, inşaatın yaklaşık %20'lik kısmı iş sahibi kooperatif tarafından yapıldıktan sonra kalan imalatlar için 31.12.2012 tarihli sözleşmenin düzenlendiğini, davalının inşaatı sözleşmede kararlaştırılan sürede tamamlayamadığını, A bloğa hiç başlanmadığını, B bloğun ise eksik olduğunu, yaklaşık imalat oranının delil tespit raporlarında %56 olarak belirlendiğini, bu hesap yapılırken eksik ve sözleşmeye aykırı imalatların dikkate alınmadığını, davalıya yaptığı imalatın çok üzerinde ödeme yapıldığını,

davalı ile yapılan sözleşme haklı olarak feshedildikten sonra işin daha yüksek bir fiyatla başka bir firmaya verildiğini, malzeme fiyatlarının arttığını, ayrıca işin geç bitecek olması nedeniyle de kira kaybı zararı oluştuğunu ileri sürerek, davalıya fazla yapılan ödeme için 5.000,00 TL, belirtilen diğer zararları için 5.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalılar vekilleri, davaların reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.10.2021 tarihli, 2021/32 Esas, 2021/76 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kısmen kabulü ile 77.673,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 11.10.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 24.04.2024 tarihli, 2022/3596 Esas, 2024/1019 Karar sayılı kararıyla, hükmü altına alınan alacak tutarı yönünden, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunduğu gerekçesiyle, mahkeme kararı bozulmuştur.

2. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı-birleşen davalı yüklenici şirkete sözleşmede kararlaştırılan sürede inşaatı bitiremediğinden, davalı-birleşen davacı iş sahibi kooperatifin fesihte haklı olduğu, yüklenicinin yaptığı imalatın bedelini talep edebileceği, yapılan imalata göre yüklenicinin bakiye iş bedeli alacağının 54.840,40 TL olarak belirlendiği,

birleşen davada davacı iş sahibi kooperatif sözleşmeyi feshettiğinden, müspet zarar kapsamında kalan kira bedeli tazminatı isteyemeyeceği, asıl dava kapsamında yapılan incelemede fazla ödemesi olmadığı tespit edildiğinden bu yöndeki tazminat talebinin de yerinde görülmediği, işin kalan kısmı için başka bir yüklenici firma ile yaptığı sözleşme nedeniyle zarara uğradığına ilişkin iddianın da ispat edilemediği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile 54.840,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacı ... İnş. Turzm... Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde;

a. Taraflar arasındaki sözlemenin 4. maddesi hükmüne göre, yapılacak iş karşılığı olarak müvekkili yükleniciye A bloktaki 33 adet dairenin her biri için 45.000'er TL ve B bloktaki 32 adet bağımsız bölümün tamamının verileceğini, yüklenicinin sadece A blok inşaatını yapmakla yükümlü olduğunu, sözleşmenin ilgili hükümlerinin yanlış yorumlandığını, kendisine isabet eden B bloğu yapmamasının sözleşmenin feshine sebep olamayacağını, iş sahibi kooperatifin ödemelerini sürekli olarak eksik yaptığını, sözleşmede belirtilen süre dolmadan fesih yoluna gittiğini, iş aşamalarına göre ödemeleri yapıp yapmadığının incelenmediğini, ödeme tarihlerinde kooperatif kasasında para bulunmadığını,

b. Yüklenicinin yapmış olduğu imalatların güncel bayındırlık fiyatları üzerinden bedelinin belirlenmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2. Asıl davada davalı-birleşen davada davacı kooperatif vekili temyiz dilekçesinde; a. Müvekkili iş sahibi kooperatifin fesihte haklı olduğu belirlenmiş olmasına rağmen, kalan işi başka firmaya yatırmaktan ötürü uğradığı zararın tazminine karar verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, bu firma ile yapılan sözleşmenin davacı ile yapılan sözleşme ile aynı olduğunu,

b. Yüklenici kendisine yapılan ödemenin 803.437,92 TL olduğunu kabul ettiği halde, bilirkişi kurulunun ödemeyi 791.800,07 TL olarak kabul ettiğini,

c. İmalat oranlarının yanlış belirlendiğini,

d. Mahkemece sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümlerinin hatalı değerlendirildiğini,

e. İş sahibi kooperatifin fazladan 287.916,77 TL ödeme yaptığını,

f. Mahkemece, bilirkişi raporlarına itirazlar incelenmeden sonuca gidildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmaların mahiyeti ve kapsamına göre uyuşmazlık; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan asıl davada iş bedelinin tahsili, birleşen davada fazla ödemenin istirdatı ve haklı fesih nedeniyle tazminat istemlerine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, birleşen davada davacı kooperatif vekilinin tüm, asıl davada taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Asıl davada taraf vekillerinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, tapuda arsa payı devrini de içerdiğinden, Türk Medeni Kanununun 706/1, Türk Borçlar Kanunun 237, 2644 sayılı Tapu Kanununun 26... sayılı Noterlik Kanununun 60. maddeleri uyarınca resmi şekilde yapılmalıdır. Sözleşmenin resmi şekilde yapılması geçerlilik koşulu olup noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekmektedir.

Ancak adi yazılı şekilde yapılmış olmakla birlikte, bu sözleşmeye dayalı olarak tapuda pay devrinin yapılması ya da edimlerin büyük oranda tamamlanmış olması halinde artık şekil eksikliğini ileri sürmek Türk Medeni Kanununun 2 . maddesi gereğince hakkın kötüye kullanılması sayılacağından, sözleşmenin geçersizliği iddia veya savunmasına değer verilmeyerek sözleşme geçerli kabul edilerek uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekecektir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 10.06.20 03... /875 Esas, 2003/3092 Karar, 12.05.20 09... /2733 Esas, 2009/2766 Karar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.01.20 13... /13-592 Esas, 2013/65 Karar sayılı ilamları)

Taraflar arasında düzenlenen 30.11.2009 tarihli sözleşmede, asıl davada yüklenici şirkete nihayetinde taşınmaz devredileceği kararlaştırıldığından, bu sözleşme arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi niteliğinde olup, yukarıda açıklandığı üzere noterde resmi şekilde düzenlenmediğinden ve bu sözleşmeye dayalı olarak tapuda pay devri yapılmadığından ya da edimler büyük oranda yerine getirilmediğinden sözleşme geçersizdir. Sözleşmenin geçersizliği halinde taraflar sözleşmenin yerine getirilmesini isteyemeyeceklerinden, ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre verdiklerini ve arsa sahibinin yararına olan imalât bedellerini yapıldıkları yıl serbest piyasa rayiçlerine göre talep edebilirler.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında imalat bedellerinin, imalatın yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanmadığı anlaşılmış olup, mahkemece, asıl davada davacı yüklenici şirket tarafından yapılan imalatın, hükme esas alınan 19.08.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirtildiği üzere %45,76 seviyesinde olduğu ve 26.01.2010 tarihli yer teslim tutanağında belirtilen imalatların iş sahibi kooperatif tarafından yapıldığı kabul edilerek, aynı bilirkişi heyetinden alınacak ek raporla, yapılan imalatın bedelinin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi,

belirlenen bu imalat bedelinden davacı yüklenicinin 24.06.2013 tarihli cevaba cevap dilekçesinde kendisine yapılan ödemelerin toplam 803.437,92 TL olduğunu beyan ettiği gözetilerek, bu ödemenin hesap edilen imalat bedelinden mahsup edilmesi suretiyle asıl davanın karara bağlanması gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın asıl davada taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davacı kooperatif vekilinin tüm, asıl davada taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının, asıl davada taraflar yararına BOZULMASINA,

Dairemizdeki duruşmada vekilleri hazır bulunan taraflar yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak birbirlerine verilmesine,

Peşin alınan harçların istek hâlinde taraflara iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,