Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/979 K.2025/1846

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkili şirket ile davalı işsahibi şirket arasında 10.09.2013 ve 24.07.2014 tarihli eser sözleşmeleri imzalandığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirdiği halde, ihtara rağmen davalının sözleşmelerden kaynaklanan edim ve yükümlülüklerini ihlal ettiğini belirterek fazla hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL sözleşmeden kaynaklanan muhtelif alacaklarının davalıdan tahsilini; 28.11.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini ıslah ederek 4.219.778,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 18.11.2015 tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap vermemiş ve duruşmaya da gelmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu olayda davanın tacirler arası eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi hükmüne göre zorunlu arabuluculuğa tabi bir dava olduğu; dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmadığı, özel dava şartının gerçekleşmediği, bu şartın sonradan giderilecek dava şartlarından da olmadığı, dava tarihinde davacının usulüne uygun yapılmış bir arabuluculuk başvurusunun bulunmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan dolayı davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kendilerinin dava açılmadan önce olmasa da, arabuluculuk dava şartını yargılama sırasında, mahkemece kendilerine verilen süre içinde tamamladıklarını, buna rağmen davalarının reddedilmesinin haksız olduğunu, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

6100 sayılı HMK'nın 115/1. maddesinde dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması gerektiğinin belirtildiği, anılan Kanun'un 114. maddesinin 1. fıkrasında dava şartlarının sayıldığı ve aynı Yasa maddesinin 2. fıkrasında ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğunun belirtildiği,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi ile getirilen düzenlemede ise, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulumasının bir dava şartı olarak kabul edildiği, 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu,

bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, bu durumda;

dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olmasının dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olduğu bununla birlikte, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olmasının ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlandığı, iş bu davada, davacı tarafından dava tarihi olan 20.12.2022 tarihinden sonra arabulucuya başvurulduğu ve son tutanağın bir örneğinin de davacı vekilinin 17.01.2023 havale tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğu,

bu durumun anılan maddede aranan dava şartı yokluğunu ortadan kaldırmayacağı (Dairemiz'in 01.07.2024 tarihli, 2022/5267 Esas, 2024/2376 Karar sayılı ilamı) anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının (6100 sayılı HMK'nın) 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,