Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2021/17674 K.2022/14665

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Gerekçeli karar başlığında suç tarihi “01/07/2015” yerine “2015 yılı ocak ve haziran ayları” olarak yazılmışsa da, bu husus mahallinde düzeltilebilir yazım hatası kabul edilmiştir.

Sanıkların yasal süresi içerisinde genel kurulu toplantıya çağırdıkları ve 22.06.2014 tarihli toplantıda yeniden yönetim kurulunda görev almak istemediklerinin zapta geçmiş olması karşısında, CMK’nun 223/2-c maddesi uyarınca, suç işlemeye yönelik kasıtlarının bulunmadığı gerekçesiyle sanıkların beraatine karar verilmesi gerekirken, mahkemenin farklı gerekçeyle verdiği beraat kararının netice itibarıyla usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün, isteme aykırı olarak ONANMASINA, 24.10.2022 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(M)

MUHALEFET ŞERHİ

Daire çoğunluğu kararında her ne kadar “sanıkların yasal süresi içinde genel kurulu toplantıya çağırdıklarını” ifade etmiş ise de açılan davanın konusunun kooperatifin 2014 yılı faaliyetlerine ait 2015 yılında 1 Temmuz tarihine kadar yapılması zorunlu olan olağan genel kurul toplantısı ile ilgili olduğu, 2015 yılında olağan genel kurul toplantı çağrısının son yönetim kurulu üyeleri olan sanıklar tarafından yapılmadığı, dalayısıyla 2015 yılında olağan genel kurul toplantısının gerçekleşmediği hem dosyada mevcut Kastamonu İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nün yazısı ve eklerinden hem de her üç sanığın 2015 yılında olağan genel kurul toplantısının gerçekleşmediği yönündeki beyanlarından anlaşılmaktadır.

Daire çoğunluğu ile şahsım arasında çıkan hukuki uyuşmazlık; bir kooperatifte yönetim kurulunun görev süresinin sona ermesine rağmen yeni yönetim kurulunun seçilememesi ve yenisi seçilene kadar son yönetim kurulunun görevine devam edeceğine dair ana sözleşmede hüküm bulunması durumunda; görev süresi dolan son yönetim kurulu üyelerinin genel kurulu süresinde olağan toplantıya çağırmamasından dolayı olağan genel kurul toplantısının yapılamaması nedeniyle, görev süresi dolan son yönetim kurulu üyeleri için 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun ek 2/2. maddesinde yer alan “genel kurulu süresinde olağan toplantıya çağırmama suçu”nun oluşup oluşmayacağına ilişkindir.

Daire çoğunluğu kararında, bu durumda sanıkların yani son yönetim kurulu başkan ve üyelerinin ceza hukuku açısından sorumlu olmadığına, sanıklar açısından suçun manevi unsurunun oluşmadığına karar vermiş iken, sanıkların ceza hukuku sorumluluğu bulunduğu görüşünde olduğum için bu muhalefet şerhini kaleme almış bulunmaktayım.

Yönetim kurulu üyelerinin görev süresinin dolduğu ancak yeni yönetim kurulunun seçilemediği durumlarda, yenisi seçilene kadar son yönetim kurulunun görevine devam edeceğine dair kooperatif ana sözleşmesinde bir hüküm bulunması kaydıyla, görev süresi dolmuş son yönetim kurulu başkan ve üyelerinin Kooperatife karşı olan sorumluluk ve yükümlülükleri devam etmektedir. Zira hem konuyla ilgili olan mevzuat (1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.43, m. 45, m.55,/1, m.98, m.ek 2/2.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 410) hem de kooperatif anasözleşmesi (somut olayımızda anasözleşme m. 74/2) gereği, görev süreleri sona eren son yönetim kurulu üyelerinin, kooperatif genel kurulunu zamanında toplantıya çağırmama suçundan dolayı ceza hukuku sorumluluğunun bulunduğu kanaatini taşımaktayım. Zira bu durumda yönetim kurulu üyeleri, Kanun ve anasözleşme ile kendilerine verilen görev ve sorumluluğu ihmal etmiş olup, bu ihmali hareket cezai yaptırıma bağlanmıştır.

Muhalefet şerhimde hem konuyla ilgili mevzuat hükümleri olan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.43, m. 45, m.55/1, m.98. m.ek2/2 ila 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 410’da yer alan düzenlemeleri hem de söz konusu kooperatif anasözleşmesinin ilgili hükmü olan m.74/2’yi irdeleyeceğim.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 43. maddesi genel kurulu toplantıya çağırma yetkisi olan kooperatif organlarını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, kooperatif yönetim kurulu veya anasözleşme ile bu hususta yetkili kılınan diğer bir organ ve gerektiğinde denetçiler kurulu, ortağı olduğu üst birlik ve tasfiye memurları genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptirler. Ancak genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde ilgili bakanlık da, genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir.

1163 sayılı Kanunun 45. maddesi ise şu şekildedir.

“Madde 45 – (Değişik: 4/10/1988 - 3476/11 md.) Genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü olarak toplanır. Olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur. (Ek cümle: 18/6/2017-7033/9 md.) …

Genel kurul, anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır.

Genel kurul toplantı tarihi, yeri ve gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir”.

Kooperatifler Kanununun “anonim şirket hükümlerine atıf” başlığını taşıyan 98. maddesi gereğince ise 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır.

Türk Ticaret Kanununun 410. maddesi şöyledir:

“Yetkili ve görevli organlar

Madde 410- (1) Genel kurul, süresi dolmuş olsa bile, yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılabilir. Tasfiye memurları da, görevleri ile ilgili konular için, genel kurulu toplantıya çağırabilirler.”

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun yönetim kurulu üyeleri için kooperatifi olağan genel kurul toplantısına çağırma yükümlülüğünü ve bu yükümlülüğün ihlali halinde cezai müeyyideyi düzenleyen “cezai sorumluluk” başlıklı ek 2/2. maddesi şu düzenlemeyi içermektedir:

“Ek Madde 2 – (Ek: 6/10/1988 - 3476/26 md.; Değişik: 23/1/2008-5728/340 md.)

(2) 45 inci maddenin birinci fıkrası gereği genel kurulu zamanında olağan toplantıya çağırmayan yönetim kurulu üyeleri … dokuz aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.”

1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun anasözleşmede yer alması mecburi hükümlere ilişkin 4. maddesinin 7. fıkrasında yönetim kurulu üyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin hükümlerin de anasözleşmede yer alması gerektiği ifade edilmektedir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun konuyla ilgili 4. madde hükmü şöyledir:

“D) Anasözleşmeye konacak hükümler: